Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 16:21

Και βγήκε εκείνη την ώρα. Όταν δε είδαν οι κύριοί της ότι χάθηκε η ελπίδα του κέρδους τους, έπιασαν τον Παύλο και τον Σίλα και τους έσυραν στην αγορά ενώπιον των αρχόντων, και αφού τους οδήγησαν στους στρατηγούς, είπαν: «Αυτοί οι άνθρωποι αναστατώνουν την πόλη μας, επειδή είναι Ιουδαίοι, και κηρύσσουν έθιμα τα οποία δεν επιτρέπεται σε εμάς να τα αποδεχόμαστε ούτε να τα εφαρμόζουμε, εφόσον είμαστε Ρωμαίοι». Παντού τα χρήματα είναι τα αίτια των κακών. Ω, της ελληνικής ωμότητας! Ήθελαν να δαιμονίζεται το κορίτσι, για να κερδίζουν χρήματα. Έπιασαν, λέει, τον Παύλο και τον Σίλα και έλεγαν: Αυτοί οι άνθρωποι αναστατώνουν την πόλη μας. Τι έκαναν; Γιατί, λοιπόν, δεν τους σύρατε πριν από αυτό; Επειδή είναι Ιουδαίοι, λέει· τόσο πολύ είχε διαβληθεί αυτό το όνομα. Και κηρύσσουν έθιμα τα οποία δεν επιτρέπεται σε εμάς να τα αποδεχόμαστε ούτε να τα εφαρμόζουμε, εφόσον είμαστε Ρωμαίοι. Ανήγαγαν το ζήτημα σε έγκλημα καθοσιώσεως. Και ξεσηκώθηκε το πλήθος εναντίον τους.

β΄. Ω μιαρέ και παμμίαρε! Εάν λοιπόν γνωρίζεις ότι κηρύττουν οδό σωτηρίας, γιατί δεν αποχωρείς με τη θέλησή σου; Αλλά όπως ακριβώς ήθελε ο Σίμων όταν έλεγε: «Δώστε και σε μένα αυτήν την εξουσία, ώστε σε όποιον επιθέτω τα χέρια, να λαμβάνει Άγιο Πνεύμα»· αυτό έκανε και τούτος· επειδή τους είδε να επιτυγχάνουν, γι' αυτό και υποκρίνεται, προσδοκώντας με αυτόν τον τρόπο ότι θα του επιτραπεί να παραμείνει στο σώμα, εάν κήρυττε τα ίδια. Εάν όμως «δεν είναι ωραίος ο έπαινος στο στόμα του αμαρτωλού» όταν προέρχεται από άνθρωπο, πολύ περισσότερο όταν προέρχεται από δαίμονα. Εάν ο Χριστός δεν λαμβάνει τη μαρτυρία από ανθρώπους, ούτε καν από τον Ιωάννη, πολύ περισσότερο δεν τη λαμβάνει από τον δαίμονα. Διότι το να κηρύττει κανείς δεν είναι ίδιον ανθρώπων, αλλά του Αγίου Πνεύματος. Επειδή λοιπόν ενεργούσαν αλαζονικά κραυγάζοντας, νόμισαν ότι θα προκαλέσουν κατάπληξη με την κραυγή τους, λέγοντας: «Αυτοί οι άνθρωποι αναστατώνουν την πόλη μας». Τι λες; Πείθεσαι στον δαίμονα; Γιατί όχι και σε αυτό το σημείο; Εκείνος λέει ότι «Είναι δούλοι του Θεού του Υψίστου»· εσύ λες ότι «Αναστατώνουν την πόλη μας»· εκείνος λέει ότι «Μας κηρύττουν οδό σωτηρίας»· εσύ λες, «Μας παραδίδουν έθιμα, τα οποία δεν επιτρέπεται να αποδεχθούμε». Πρόσεξε ότι δεν έδιναν προσοχή ούτε καν στον δαίμονα, αλλά απέβλεπαν σε ένα μόνο πράγμα, στη φιλαργυρία.

Όταν είδαν, λέει, οι κύριοί της ότι εξανεμίστηκε η ελπίδα του κέρδους τους, συνέλαβαν τον Παύλο και τον Σίλα, τους έσυραν στην αγορά ενώπιον των αρχόντων και τους προσήγαγαν στους στρατηγούς, και αφού τους κατέφεραν πολλά χτυπήματα, τους έριξαν στη φυλακή, δίνοντας εντολή στον δεσμοφύλακα να τους φρουρεί με ασφάλεια.

Δεν είναι λοιπόν καθόλου δύσκολο και ο θείος Παύλος, ενώ ήταν Ιουδαίος, να καλείται και Ρωμαίος· διότι τόσο μεμονωμένα άτομα, όπως ο Λυσίας, όσο και ολόκληρες πόλεις, παρότι ήταν αλλογενείς, απέκτησαν για τον εαυτό τους την ονομασία των Ρωμαίων. Και για να παραλείψω τώρα τα υπόλοιπα, άκου πώς σεμνύνονται οι Φιλιππήσιοι αποκαλώντας τους εαυτούς τους Ρωμαίους. Διότι, όταν ο Παύλος εξεδίωξε το πνεύμα του Πύθωνα από τη δούλη και οι κύριοί της άναψαν από οργή, ενώ θα έπρεπε να τον ευχαριστήσουν, και έσερναν τους ευεργέτες τους στην αγορά ενώπιον των αρχόντων, έλεγαν τα εξής: «Αυτοί οι άνθρωποι αναστατώνουν την πόλη μας, όντας Ιουδαίοι», και έπειτα, «και κηρύσσουν έθιμα τα οποία δεν επιτρέπεται σε εμάς να αποδεχόμαστε ούτε να εφαρμόζουμε, αφού είμαστε Ρωμαίοι». Βλέπεις πώς οι Φιλιππήσιοι και έφεραν την ιδιότητα του Ρωμαίου και αποκαλούσαν τους εαυτούς τους Ρωμαίους, το ένα έχοντάς το από την καταγωγή τους, και το άλλο από ψηφίσματα; Τι εμποδίζει λοιπόν, ή μάλλον πώς δεν έχει γίνει φανερό, ότι και ο μακάριος Παύλος, ενώ ήταν Ιουδαίος, ήταν και Ρωμαίος;

Όπως ακριβώς, πάλι, ο χιλίαρχος, ως προς τους γεννήτορες και τον τόπο καταγωγής του, απείχε όσο το δυνατόν περισσότερο από το ρωμαϊκό γένος, αλλά με χρήματα, όπως και ο ίδιος ομολογούσε, αναδείχθηκε στη δική τους δόξα· και όπως η πόλη των Φιλίππων, αν και ήταν μητρόπολη της επαρχίας των Μακεδόνων και δεν είχε κανένα δικαίωμα ρωμαϊκής συγγένειας, μπόρεσε ωστόσο να λαμπρυνθεί με αυτό το όνομα —διότι και οι κύριοι της δούλης, από την οποία εκδιώχθηκε το πνεύμα του Πύθωνα, οργισμένοι εναντίον των κηρύκων της αλήθειας και σέρνοντας στους στρατηγούς αυτούς που απάλλαξαν το δημιούργημα από το δαιμόνιο, επειδή η θεραπεία έδιωξε μαζί με την πάθηση και το εμπόριό τους, έλεγαν: «Αυτοί οι άνθρωποι ταράζουν την πόλη μας, όντας Ιουδαίοι, και κηρύσσουν έθιμα τα οποία δεν επιτρέπεται σε εμάς να τα δεχθούμε ούτε να τα εφαρμόζουμε, επειδή είμαστε Ρωμαίοι»· βλέπεις πώς οι Φιλιππήσιοι σεμνύνονται με τη ρωμαϊκή προσωνυμία;— όπως πάλι, αργότερα από αυτούς, ο Ιώσηπος, αν και καταγόταν από γνήσια γενιά Εβραίων και είχε ως πατρίδα του τα ίδια τα Ιεροσόλυμα, προερχόμενος από ιερείς και έχοντας διατελέσει και ο ίδιος ιερέας, ωστόσο, μαζί με τη ρωμαϊκή ιθαγένεια, έλαβε και την προσωνυμία Φλάβιος, ένα γέρας που το όνομα του Ουεσπασιανού έδινε σε όσους καυχιούνταν για τη ρωμαϊκή τους συγγένεια, και παρόλο που κατέγραφε τον εαυτό του ως Ρωμαίο και Φλάβιο, ο Ιώσηπος πουθενά δεν καταδικάστηκε για σφετερισμό ιθαγένειας, παρότι πολλοί τον πολεμούσαν από φθόνο, αλλά ούτε καν παραπέμφθηκε σε δίκη· και αν θέλεις, ακόμη και η ίδια η πόλη των Ιεροσολύμων σε μεταγενέστερες γενιές, παίρνοντας από το όνομα του Αδριανού την ονομασία Αιλία, ενδύθηκε τη ρωμαϊκή ιδιότητα ως δημόσιο δικαίωμα πολιτογράφησης, για να το πούμε έτσι —όπως λοιπόν όλοι αυτοί, αν και ανήκαν σε αλλόφυλο έθνος και πατρίδα, εντάχθηκαν στη ρωμαϊκή πολιτογραφία, έτσι και οι γονείς του θεσπέσιου Παύλου, που δεν ζούσαν στην αφάνεια της ιουδαϊκής πολιτείας, αλλά διέθεταν κάτι περισσότερο από τους πολλούς, κρίθηκαν όχι ανάξιοι να ονομαστούν μέσω εγγραφής μέλη της ρωμαϊκής φατρίας, και εξαιτίας αυτού ο σοφός Παύλος δεν αγνοούσε τη ρωμαϊκή ευγένεια που του είχε κληροδοτηθεί πατροπαράδοτα.