Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 17:6

Έπειτα λέγει ο προφητικός λόγος, ότι τα ύδατα δέχθηκαν ταραχή, και τα όρη υπέστησαν κλονισμό, καθώς μεταδιδόταν το ευαγγελικό κήρυγμα. Εδώ ως «όρη» ονόμασε το στίφος των δαιμόνων εξαιτίας του όγκου της αλαζονείας και του ύψους της έπαρσής τους· και ως «ύδατα» τις γνώμες των ανθρώπων, οι οποίες δίκην υδάτων παρασύρονται εύκολα εδώ και εκεί, και αναταράσσονται από τα πνεύματα της απάτης. Αυτά μας τα διδάσκει και η διήγηση των Πράξεων· πώς δηλαδή, ενώ οι ιεροί απόστολοι περιόδευαν την οικουμένη, οι πόλεις γέμιζαν από ταραχή και θορύβους. Διότι και στην Έφεσο ο Δημήτριος αναστάτωσε ολόκληρη την πόλη· και στα Λύστρα και στη Δέρβη το ίδιο ακριβώς συνέβη. Και πάλι στους Φιλίππους και στη Θεσσαλονίκη, στην Αθήνα και στην Κόρινθο, καθώς τα πνεύματα της απάτης ξεσήκωναν αυτά τα κύματα, μερικοί που υποκινούνταν από αυτά κραύγαζαν εναντίον των ιερών αποστόλων: «Αυτοί που αναστάτωσαν την οικουμένη, αυτοί ήρθαν και εδώ». Αυτά προφήτευσε και ο μακάριος Αββακούμ: «Διότι επέβιβασες», λέγει, «στη θάλασσα τους ίππους σου, ταράζοντας πολλά ύδατα». Και «ίππους» ονόμασε τους ιερούς αποστόλους, οι οποίοι έγιναν θείο όχημα· διότι ο Δεσπότης, επιβαίνοντας σε αυτούς, διασκόρπισε τα πολλά και διάφορα δόγματα της ασέβειας. Θα κατανοήσεις όμως και με άλλον τρόπο τη σύγχυση της γης και την ταραχή της, ακούγοντας τον Σωτήρα να λέγει: «Φωτιά ήρθα να βάλω στη γη· και τι άλλο θέλω, εάν έχει ήδη ανάψει;».

Διότι συμφέρει σε αυτό που στέκεται ασταθώς να κλονιστεί, ώστε να αποκτήσει πιο σταθερή στάση, επειδή και οι οικοδόμοι, όποιους σαθρούς τοίχους βρουν, τους κλονίζουν, θέλοντας να τους μετατρέψουν προς το καλύτερο. Γι' αυτό και η γη, δηλαδή η ανθρωπότητα, συγκλονίστηκε από τη διδασκαλία των αποστόλων, ώστε στη Θεσσαλονίκη να λένε για τον Παύλο και τον Σίλα: «Αυτοί που αναστάτωσαν την οικουμένη, ήρθαν και εδώ»· ώστε να γίνει πιο σταθερή. Τα όρη έλιωσαν σαν κερί από το πρόσωπο του Κυρίου, από το πρόσωπο του Κυρίου όλης της γης.

Φθονώντας δε οι Ιουδαίοι που απειθούσαν, και παίρνοντας μαζί τους κάποιους πονηρούς άνδρες από εκείνους που σύχναζαν στην αγορά, συγκέντρωσαν όχλο και αναστάτωναν την πόλη. Και αφού περικύκλωσαν την οικία του Ιάσονα, ζητούσαν να τους οδηγήσουν μπροστά στον λαό. Επειδή όμως δεν τους βρήκαν, έσυραν τον Ιάσονα και κάποιους αδελφούς στους πολιτάρχες, κραυγάζοντας: «Αυτοί που αναστάτωσαν την οικουμένη, έχουν έρθει και εδώ, και τους έχει φιλοξενήσει ο Ιάσονας. Και όλοι αυτοί ενεργούν αντίθετα προς τα διατάγματα του Καίσαρα, ισχυριζόμενοι ότι υπάρχει άλλος βασιλιάς, ο Ιησούς». Ω της κατηγορίας! Πάλι τους διέβαλλαν για έγκλημα καθοσιώσεως, λέγοντας, προσθέτει, ότι υπάρχει άλλος βασιλιάς, ο Ιησούς. Προκάλεσαν έτσι ταραχή στο πλήθος και στους πολιτάρχες που τα άκουγαν αυτά· και αφού έλαβαν εγγύηση από τον Ιάσονα και τους υπολοίπους, τους απέλυσαν. Θαυμαστός είναι αυτός ο άνδρας, ο οποίος εξέθεσε τον εαυτό του σε κίνδυνο και τους φυγάδευσε. Οι δε αδελφοί, αμέσως μέσα στη νύχτα, έστειλαν τον Παύλο και τον Σίλα στη Βέροια, οι οποίοι, όταν έφτασαν, μετέβησαν στη συναγωγή των Ιουδαίων. Αυτοί δε ήταν ευγενέστεροι από εκείνους της Θεσσαλονίκης, και δέχθηκαν τον λόγο με κάθε προθυμία, ερευνώντας καθημερινά τις Γραφές για να διαπιστώσουν εάν όντως έχουν έτσι τα πράγματα. Ευγενέστεροι, λέει· δηλαδή, πιο επιεικείς και καλοπροαίρετοι.

Επειδή δε δεν τους βρήκαν, λέει, έσυραν τον Ιάσονα. Ω της τυραννίας! Τους έσερναν απλώς έξω από τα σπίτια τους. Όλοι αυτοί ενεργούν αντίθετα προς τα διατάγματα του Καίσαρα, λέγοντας, λέει, ότι υπάρχει άλλος βασιλιάς, ο Ιησούς. Επειδή δεν έλεγαν τίποτα το αντίθετο προς τα καθιερωμένα, ούτε υποκινούσαν την πόλη σε ανταρσία, τους προσάπτουν άλλη κατηγορία και τους διαβάλλουν για εσχάτη προδοσία. Και τι φοβάστε, εφόσον βέβαια έχει πεθάνει; Δες τους διωγμούς να εξαπλώνουν παντού το κήρυγμα. Αυτοί λοιπόν, λέει, ήταν ευγενέστεροι από εκείνους της Θεσσαλονίκης· δηλαδή, δεν έπρατταν τίποτα το πονηρό· αλλά ενώ οι μεν πείστηκαν, τούτοι κάνουν το αντίθετο προκαλώντας τους ταραχές. Πολλοί λοιπόν από αυτούς πίστεψαν, καθώς και από τις Ελληνίδες, λέει, γυναίκες. Πάλι εδώ πιστεύουν Έλληνες. Εσύ όμως πρόσεξέ μου, ότι έφυγαν κατ' οικονομίαν και όχι επειδή δείλιασαν· διότι διαφορετικά θα είχαν σταματήσει να κηρύττουν, και δεν θα τους παρόξυναν περισσότερο. Αλλά από αυτό προέκυψαν δύο τινά: και ο θυμός εκείνων έσβηνε, και το κήρυγμα προόδευε.

Βλέπεις πώς ανέδειξε μεγαλύτερη τη δύναμη του Παύλου, αποδεικνύοντάς τους όλους άθλιους και ταλαίπωρους, εφόσον ένας άνθρωπος κατατρεγμένος και σκηνοποιός μπορεί να κατορθώσει τόσα πολλά; Παρατήρησε τις μαρτυρίες που δίνονται για τους αποστόλους από τους ίδιους τους εχθρούς. Εκεί μεν έλεγαν: «Ιδού, έχετε γεμίσει την Ιερουσαλήμ με τη διδαχή σας»· εδώ, ότι «Πρόκειται να καθαιρεθεί το μεγαλείο της Αρτέμιδας»· τότε, άκουγαν να λέγεται: «Αυτοί που αναστάτωσαν την οικουμένη, έχουν έρθει και εδώ»· τώρα, ότι «Κινδυνεύει να περιπέσει σε ανυποληψία αυτό το επάγγελμά μας».

βʹ. Πρόσεξε πώς δεν παραθέτει ούτε την προσευχή χωρίς τα έργα ούτε τα έργα χωρίς την προσευχή. Διότι, αφού πρώτα βεβαίωσε την υπακοή τους, τότε προσευχήθηκε, δείχνοντας ότι έχουμε ανάγκη και από τα δύο, και από εκείνα που προέρχονται από εμάς και από εκείνα που προέρχονται από τον Θεό, εάν πρόκειται να σωθούμε με ασφάλεια. Διότι, όχι μόνο στο παρελθόν, αλλά και τώρα, ακόμη κι αν είμαστε σπουδαίοι και ενάρετοι, έχουμε ανάγκη από τη δική Του χάρη: «Σας ασπάζεται ο Τιμόθεος ο συνεργάτης μου». Είδες πάλι τα συνηθισμένα εγκώμια; «Και ο Λούκιος και ο Ιάσων και ο Σωσίπατρος οι συγγενείς μου». Αυτόν τον Ιάσονα τον μνημονεύει και ο Λουκάς, και μας παρουσιάζει την ανδρεία του λέγοντας, ότι τον οδηγούσαν προς τους πολιτάρχες κραυγάζοντας. Είναι δε επόμενο και οι υπόλοιποι να συγκαταλέγονται στους διακεκριμένους· διότι δεν θα μνημόνευε απλώς συγγενείς, εάν δεν του έμοιαζαν ως προς την ευσέβεια.

Διότι, πες μου, όταν αμέτρητα πράγματα κινούνται με την επιθυμία να μας αποσπάσουν από την αγάπη, και εμείς αντιστεκόμαστε στα πάντα, δεν αποτελεί τούτο κόπο; Διότι τι δεν υπέφεραν αυτοί, ώστε να μην απομακρυνθούν από την αγάπη; Δεν στράφηκαν εναντίον εκείνου που φιλοξενούσε τον Παύλο οι πολέμιοι του κηρύγματος, και αφού δεν τον βρήκαν, έσυραν τον Ιάσονα ενώπιον των πολιταρχών; Μικρός είναι αυτός ο κόπος, πες μου, προτού καν ριζώσουν οι σπόροι, να υπομένει κανείς τόσο βαρύ χειμώνα και τόσους πειρασμούς; Και απαίτησαν από αυτόν επαρκή εγγύηση.

Διότι αυτό υπονόησε λέγοντας: «Εκείνος δε που θα υπομείνει μέχρι τέλους, αυτός θα σωθεί». Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, ενώ είπε, «Μην ανησυχήσετε για το τι θα πείτε», αλλού λέει: «Να είστε έτοιμοι για απολογία σε καθέναν που σας ζητά λόγο για την ελπίδα που υπάρχει μέσα σας». Διότι, όταν μεν ο αγώνας διεξάγεται μεταξύ φίλων, μας παραγγέλλει να μεριμνούμε κι εμείς· όταν όμως υπάρχει φοβερό δικαστήριο, και μαινόμενα πλήθη, και φόβος από παντού, τότε παρέχει τη δική Του στήριξη, ώστε να πάρουμε θάρρος και να μιλήσουμε, και να μην τρομοκρατηθούμε, ούτε να προδώσουμε τα δίκαια. Επειδή πράγματι ήταν πολύ μεγάλο κατόρθωμα, ένας άνθρωπος που ήταν απασχολημένος με λίμνες, δέρματα και τελωνεία, ενώ κάθονταν στα έδρανα τύραννοι και παρίσταντο σατράπες και δορυφόροι, και τα ξίφη ήταν γυμνωμένα, και όλοι συντάσσονταν με το μέρος εκείνων, αυτός μπαίνοντας μέσα μόνος, δεμένος, με σκυμμένο το κεφάλι, να κατορθώσει να ανοίξει το στόμα του. Διότι ούτε καν δικαίωμα λόγου ή απολογίας δεν τους παραχωρούσαν εξαιτίας της πίστεώς τους, αλλά επιχειρούσαν να τους θανατώσουν με βασανιστήρια σαν να ήταν κοινοί καταστροφείς της οικουμένης. Επειδή έλεγαν: «Αυτοί που αναστάτωσαν την οικουμένη, παρευρίσκονται και εδώ· και πάλι πρεσβεύουν τα αντίθετα προς τα διατάγματα του Καίσαρα, λέγοντας ότι βασιλιάς είναι ο Ιησούς Χριστός».