Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 19:12

Τα μεσάνυχτα όμως έγινε σεισμός και λύθηκαν τα δεσμά τους. Από το σώμα του Παύλου έπαιρναν σουδάρια και τα έθεταν στους ασθενείς και τους δαιμονιζομένους, και θεραπεύονταν. Ο Παύλος στην Τρωάδα ανέστησε τον Εύτυχο, ο οποίος έπεσε από το παράθυρο και πέθανε, λέγοντας: «Η ψυχή του είναι μέσα του». Ο Παύλος επιτίμησε στην Κύπρο τον μάγο Ελύμα, και εκείνος έγινε τυφλός. Ο Παύλος, πλέοντας προς τη Ρώμη, βρέθηκε σε σφοδρή τρικυμία, τόσο ο ίδιος όσο και όλοι όσοι επέβαιναν στο πλοίο, επί δεκατέσσερα ημερόνυχτα. Και ενώ όλοι περίμεναν να πεθάνουν, παρουσιάστηκε ο Κύριος και του είπε: «Για χάρη σου χάρισα σε αυτούς τη ζωή», και σώθηκαν. Όταν ο Παύλος βγήκε από το πλοίο, τον δάγκωσε μια έχιδνα, και όλοι βέβαια νόμιζαν ότι θα πέσει νεκρός· καθώς όμως παρέμεινε αβλαβής, νόμισαν ότι είναι θεός. Τον πατέρα του Ποπλίου στο νησί, ο οποίος έπασχε από δυσεντερία, ο Παύλος τον γιάτρεψε επιθέτοντας τα χέρια του, και θεράπευσε πολλούς άλλους ασθενείς στο νησί.

Αυτά τα ενεργεί μέσω της άνωθεν γεννήσεως. Εάν παραλάβει τελώνη που πιστεύει, τον αναδεικνύει ευαγγελιστή· εάν κατοικήσει σε αλιέα, τον καθιστά θεολόγο· εάν βρει διώκτη που μετανοεί, τον μεταβάλλει σε απόστολο των εθνών, κήρυκα της πίστεως, σκεύος εκλογής. Δι' αυτού οι ασθενείς γίνονται ισχυροί· οι πτωχοί πλουτίζουν· οι απαίδευτοι στον λόγο είναι σοφότεροι από τους σοφούς. Ο Παύλος ήταν ασθενής, αλλά χάρη στην παρουσία του Πνεύματος τα σουδάρια από το σώμα του παρείχαν ίαση σε όσους τα δέχονταν. Ο Πέτρος περιβαλλόταν και αυτός από σώμα ασθενείας, αλλά χάρη στην ενοικούσα χάρη του Πνεύματος, η σκιά που έπεφτε από το σώμα του απέδιωκε τις νόσους όσων καταπονούνταν.

Πώς δε θα διηγηθώ επάξια τις ενέργειες που επιτελέστηκαν στην Έφεσο από το Άγιο Πνεύμα μέσω του Παύλου; Το οποίο Άγιο Πνεύμα οι εκεί κάτοικοι προηγουμένως αγνοούσαν, αλλά το γνώρισαν μέσω της διδασκαλίας του Παύλου, και όταν ο Παύλος έθεσε τα χέρια του επάνω τους και ήλθε το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς, μιλούσαν γλώσσες και προφήτευαν. Και τόση ήταν η πνευματική χάρη σε αυτόν, ώστε όχι μόνο θεράπευε όποιον άγγιζε, αλλά ακόμη και τα σουδάρια και τα σημικίνθια που έπαιρναν από το σώμα του, θεράπευαν τις νόσους και έδιωχναν τα πονηρά πνεύματα, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο εκείνοι που ασχολούνταν με τα έργα της μαγείας, αφού συγκέντρωσαν τα βιβλία τους, να τα κατακαίνε ενώπιον όλων.

Παρέλειψα τον Ηλία και τον γιο της χήρας που αναστήθηκε από αυτόν, και τον Ελισσαίο που ανέστησε νεκρό δύο φορές, τόσο κατά τη διάρκεια της ζωής του όσο και μετά τον θάνατό του. Διότι, ενώ ζούσε, ενήργησε την ανάσταση μέσω της δικής του ψυχής. Για να μην τιμηθούν όμως μόνο οι ψυχές των δικαίων, αλλά για να γίνει πιστευτό ότι ενυπάρχει δύναμη και στα σώματα των δικαίων, ο νεκρός που ρίχτηκε στο μνήμα του Ελισσαίου, μόλις ήρθε σε επαφή με το νεκρό σώμα του προφήτη, ζωοποιήθηκε. Και το νεκρό σώμα του προφήτη επιτέλεσε έργο ψυχής, και αυτό που είχε πεθάνει και κειτόταν χορήγησε ζωή στον νεκρό, και αφού χορήγησε τη ζωή, το ίδιο παρέμεινε ομοίως μεταξύ των νεκρών. Γιατί; Για να μην αποδοθεί το γεγονός μόνο στην ψυχή, σε περίπτωση που ανασταινόταν και ο Ελισσαίος, αλλά να αποδειχθεί ότι, ακόμη και όταν η ψυχή απουσιάζει, ενυπάρχει κάποια δύναμη στο σώμα των αγίων εξαιτίας της δίκαιης ψυχής που ενοικούσε σε αυτό για τόσα χρόνια, της οποίας έγινε υπηρέτης. Και ας μην απιστούμε σαν νήπια, θεωρώντας ότι αυτό δεν έχει συμβεί. Διότι, εάν τα σουδάρια και τα σημικίνθια, που βρίσκονταν εξωτερικά των σωμάτων, όταν ακουμπούσαν τους ασθενείς τους σήκωναν, πόσο μάλλον το ίδιο το σώμα του προφήτη ανέστησε τον νεκρό;

Διότι, αν και είχε αληθινά τη δική μας σάρκα, ήταν δυνατόν σε αυτόν να μην πράττει αυτά που σε εμάς φαίνονται ευτελή και να πράττει όσα τύγχανε να είναι σεμνά και πρέποντα, αναλόγως προς τη θεότητά του, με τη δύναμη του οποίου και οι υιοί του Ισραήλ δεν μάκρυναν τα μαλλιά τους και τα ενδύματά τους δεν ρυπάνθηκαν και όλα αυτά που σύμφωνα με την παράδοση τους συνέβησαν. Ότι δε είχε ενδύματα κατασκευασμένα από ανθρώπους είναι αναμφίβολο· «διότι διεμοιράστηκαν τα ενδύματά του και για τον ιματισμό του έβαλαν κλήρο». Εάν δε το ένδυμα προερχόταν από ανθρώπους, είναι φανερό ότι ήταν από μαλλί και από λινάρι· τα δε κατασκευασμένα από λινάρι και μαλλί ήταν άψυχα και αναίσθητα. Όταν όμως θέλησε να δείξει τη δύναμη της θεότητάς του, «μεταμορφωθείς έδειξε το πρόσωπό του σαν τον ήλιο και τα ενδύματά του λευκά σαν το χιόνι». «Διότι τα πάντα είναι δυνατά σε αυτόν που έχει τη δύναμη», ώστε αντίθετα με κάθε προσδοκία, μέσω της επαφής, να μετασκευάσει σε δόξα και λαμπρότητα ακόμα και τα αναίσθητα και τα άψυχα, όπως τη ράβδο του Μωυσή, όπως τα υποδήματα των υιών του Ισραήλ. Διότι είναι από όλους ομολογημένο ότι οι άγιοι απόστολοι ήταν άνθρωποι, με φθαρτά σώματα όπως εμείς, έγιναν όμως άφθαρτοι εξαιτίας της δόξας του Θεού που ενοίκησε σε αυτούς, και η μεν σκιά του Πέτρου θεράπευε όλους τους ασθενείς που έφερναν κοντά του, τα δε σουδάρια και σιμικίνθια από τα ενδύματα του Παύλου επιτελούν θαύματα. 18.

Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο και αυτή η φιλόχριστη γυναίκα ακολουθούσε τα λείψανα, αγγίζοντάς τα συνεχώς και προσελκύοντας την ευλογία, και γινόταν δασκάλα σε όλους τους άλλους αυτής της καλής και πνευματικής συναλλαγής, διδάσκοντας τους πάντες να αντλούν από αυτήν την πηγή, η οποία ενώ συνεχώς αντλείται, ποτέ δεν αδειάζει. Διότι, όπως ακριβώς τα νάματα των πηγών που αναβλύζουν δεν συγκρατούνται μέσα στους δικούς τους κόλπους, αλλά υπερχειλίζουν και ξεχύνονται· έτσι ακριβώς και η χάρη του Πνεύματος, η οποία παραμένει στα οστά και κατοικεί μαζί με τους αγίους, μεταβαίνει και στους άλλους που την ακολουθούν με πίστη, και από την ψυχή περνά στα σώματα, και από τα σώματα στα ενδύματα, και από τα ενδύματα στα υποδήματα, και από τα υποδήματα επεκτείνεται μέχρι και στις σκιές. Γι' αυτόν τον λόγο δεν θαυματουργούσαν μόνο τα σώματα των αγίων αποστόλων, αλλά και τα σουδάρια και τα σιμικίνθια· και όχι μόνο τα σουδάρια και τα σιμικίνθια, αλλά και οι σκιές του Πέτρου επιτελούσαν έργα πιο δυνατά από τους ζωντανούς. Ήδη κάποτε και η μηλωτή που έπεσε πάνω στο σώμα του Ελισσαίου, του μετέδωσε διπλό χάρισμα· διότι όχι μόνο το σώμα του Ελισσαίου, αλλά και το ένδυμα εκείνο ήταν γεμάτο από τη χάρη.

Πράγματι, αυτή ήταν η οδός που οδηγούσε στη βασιλεία των ουρανών. Συζητούσε, λέει, στη σχολή κάποιου Τυράννου. Και αυτό συνεχίστηκε για δύο χρόνια, με αποτέλεσμα να ακούσουν τον λόγο όλοι, τόσο οι Ιουδαίοι όσο και οι Έλληνες. Βλέπεις πόσα κατόρθωσε η επιμονή του; Και Ιουδαίοι και Έλληνες άκουγαν. Αλλά και ο Θεός επιτελούσε ασυνήθιστα θαύματα διά των χειρών του Παύλου, σε τέτοιο βαθμό ώστε να μεταφέρουν στους ασθενείς από το σώμα του σουδάρια ή σιμικίνθια, και να τους εγκαταλείπουν οι ασθένειες, και τα πονηρά πνεύματα να βγαίνουν από αυτούς. Όχι μόνο τον άγγιζαν ενώ τα φορούσε, αλλά και τα έπαιρναν και τα τοποθετούσαν πάνω στους ασθενείς. Γι' αυτόν τον λόγο ο Χριστός δεν του επέτρεπε να αναχωρήσει για την Ασία, φυλάγοντας αυτόν τον κατάλληλο καιρό, όπως τουλάχιστον εγώ νομίζω. Επιχείρησαν δε και μερικοί από τους περιπλανώμενους Ιουδαίους εξορκιστές να επικαλεστούν το όνομα του Κυρίου Ιησού πάνω σε εκείνους που κατέχονταν από τα πονηρά πνεύματα, λέγοντας: «Σας εξορκίζουμε στο όνομα του Ιησού, τον οποίο κηρύσσει ο Παύλος». Έτσι, τα έκαναν όλα για λόγους κέρδους. Πρόσεξε: να πιστέψουν δεν ήθελαν, αλλά μέσω του ονόματος ήθελαν να εκδιώκουν τους δαίμονες.

βʹ. Ώ, πόση είναι η δύναμη εκείνων που πίστεψαν, ώστε να γίνεται δυνατό και σε άλλους να κάνουν τα ίδια! Πόση όμως είναι και η πώρωση εκείνων που, ακόμη και μετά την απόδειξη της δυνάμεως, παραμένουν στην απιστία! Όπως ακριβώς, λοιπόν, ο Σίμων ζητούσε τη χάρη του Πνεύματος για εμπορικό κέρδος, έτσι και αυτοί για τον ίδιο ακριβώς λόγο έπρατταν τούτο. Πόση πώρωση! Και για ποιον άραγε λόγο δεν τους επιτιμά ο Παύλος; Επειδή το πράγμα θα φαινόταν ότι προερχόταν από φθόνο· γι' αυτόν τον λόγο οικονομείται κατ' αυτόν τον τρόπο. Αυτό συνέβη και στην περίπτωση του Χριστού· αλλά τότε βέβαια δεν εμποδίζεται (διότι ήταν η αρχή των πραγμάτων)· αφού και ο Ιούδας που έκλεβε δεν εμποδιζόταν. Ο Ανανίας όμως και η Σαπφείρα θανατώθηκαν· και πολλοί Ιουδαίοι, μολονότι αντιστέκονταν, δεν πάθαιναν τίποτε, ενώ ο Ελύμας τυφλώθηκε. Διότι, λέει, δεν ήλθα για να κρίνω τον κόσμο, αλλά για να σωθεί ο κόσμος. Δες μιαρότητα! Ενώ παρέμεναν ακόμη Ιουδαίοι, ήθελαν να κερδοσκοπούν από το Όνομα· ώστε τα έκαναν όλα για τη δόξα και το κέρδος. Παρατήρησε ότι παντού οι άνθρωποι δεν επιστρέφουν στον Θεό τόσο εξαιτίας των αγαθών πραγμάτων, όσο εξαιτίας των φοβερών. Στην περίπτωση της Σαπφείρας, έπεσε φόβος στην Εκκλησία, και δεν τολμούσαν να ενωθούν μαζί τους· εδώ έπαιρναν σουδάρια και σιμικίνθια και θεραπεύονταν, και ύστερα από αυτό, τότε ήλθαν εξομολογούμενοι τις αμαρτίες τους.

Ο Παύλος είναι ο δεμένος, τον οποίο όλοι οι άγγελοι σεβάστηκαν· ο Παύλος είναι εκείνος του οποίου και τα σουδάρια και τα σημικίνθια έδιωχναν δαίμονες και απομάκρυναν τις ασθένειες, αν και ο δεσμός του δαίμονα είναι κατά πολύ πιο αδαμάντινος και άρρηκτος από τον σίδηρο· διότι αυτός μεν δένει την ψυχή, ενώ εκείνος το σώμα. Αυτός, λοιπόν, που έλυνε δεμένες ψυχές, δεν θα μπορούσε να λύσει το δικό του σώμα; Αυτός που συνέτριβε τα δεσμά των δαιμόνων, δεν θα έλυνε το δέσιμο του σιδήρου; Αυτός που διαμέσου των ενδυμάτων του έλυνε εκείνους τους δεσμώτες και τους απάλλασσε από τους δαίμονες, δεν θα έλυνε ο ίδιος τον εαυτό του; Γι' αυτόν τον λόγο πρώτα δέθηκε, και έπειτα έλυσε τους δεμένους, για να μάθεις ότι οι δούλοι του Χριστού, όταν είναι δεμένοι, έχουν πολύ μεγαλύτερη δύναμη από όσους είναι λυμένοι. Αν το έκανε αυτό όντας λυμένος, δεν θα ήταν τόσο θαυμαστό· επομένως, ο δεσμός δεν ήταν σημείο αδυναμίας, αλλά μεγαλύτερης δυνάμεως. Έτσι, άλλωστε, αποδεικνύεται λαμπρότερη η ισχύς του αγίου, όταν, αν και δεμένος, επικρατεί επί των λυμένων, όταν ο δεμένος λύνει όχι μόνο τον εαυτό του, αλλά και όσους είναι δεμένοι. Ποιο είναι το όφελος των τοίχων; Ποιο το κέρδος από το να τον ρίξουν στην εσωτερική φυλακή, από τη στιγμή που εκείνος άνοιξε ακόμη και την εξωτερική;

Διότι δεν έσβησε τη φωτιά, αλλά, ενώ συνέχιζε να καίει, την κατέστησε αδρανή· και το εξόχως θαυμαστό και παράδοξο είναι ότι αυτό δεν συνέβη μόνο στα σώματα των αγίων, αλλά και στα ενδύματα και στα υποδήματά τους· και όπως ακριβώς συνέβη με τους αποστόλους, όπου τα ενδύματα του Παύλου έδιωχναν ασθένειες και δαίμονες και οι σκιές του Πέτρου φυγάδευαν τον θάνατο, έτσι ακριβώς και εδώ τα υποδήματα των παίδων αυτών έσβησαν τη δύναμη του πυρός. Δεν γνωρίζω πώς να το εκφράσω· διότι το θαύμα υπερβαίνει κάθε λεκτική περιγραφή.

Όλοι αυτοί, παντού, δεν παύουν να ευεργετούν τους πάντες· άφησαν στους τάφους τους αθάνατη σκόνη, όντας τώρα μεν θεραπευτές, ενώ μετά από λίγο θα προκαθήσουν ως κριτές του κόσμου. Ένας χωλός που πλησίασε τον έναν, αναχώρησε αρτιμελής· ένας παράλυτος που συνάντησε τον άλλον, διατάχθηκε να σηκώσει το κρεβάτι του· άλλος καλούσε νεκρούς, και αμέσως αυτοί τον υπάκουαν· κάποιου άλλου και μόνο η σκιά έδιωχνε τις νόσους· την επίκληση κάποιου άλλου έφριτταν οι δαίμονες, και τα σουδάριά τους έσταζαν ίαση. Διότι υπήρξαν μαθητές Εκείνου, του οποίου το κράσπεδο, όταν αποσπάστηκε η χάρη του κρυφά με το άγγιγμα της αιμορροούσας, αποξέρανε την ερυθρά θάλασσα των αιμάτων της. Αλλά εγώ επανέρχομαι με τον λόγο μου στους κορυφαίους των Αποστόλων, και φέρνω στη μνήμη μου εκείνη την προφητική φωνή: Ιδού λοιπόν, τι είναι καλό ή τι είναι τερπνό, παρά το να κατοικούν οι αδελφοί μαζί;

Διότι η ευλάβεια των νεανίσκων μετέβαλε τη φύση των πραγμάτων· μάλλον όμως δεν μετέβαλε τη φύση, αλλά, πράγμα που ήταν πολύ πιο θαυμαστό, ενώ η φύση παρέμενε, ανέστειλε την ενέργειά της. Διότι δεν έσβησε το πυρ, αλλά, ενώ έκαιγε, το κατέστησε αδρανές. Και το πραγματικά θαυμαστό και παράδοξο είναι ότι αυτό δεν συνέβη μόνο στα σώματα των αγίων, αλλά και στα ενδύματά τους· και όπως ακριβώς στην εποχή των αποστόλων τα ενδύματα του Παύλου απομάκρυναν ασθένειες και δαίμονες, και οι σκιές του Πέτρου φυγάδευαν τον θάνατο, έτσι ακριβώς και εδώ τα υποδήματα αυτών των παιδιών έσβησαν τη δύναμη του πυρός. Δεν γνωρίζω πώς να το εκφράσω· διότι το θαύμα υπερβαίνει κάθε λεκτική περιγραφή. Διότι η ενέργεια και είχε σβήσει, και δεν είχε σβήσει. Όταν δηλαδή ερχόταν σε επαφή με τα σώματα εκείνων των αγίων, είχε σβήσει· όταν όμως έπρεπε να κόψει τα δεσμά, δεν είχε σβήσει· τα δεσμά τουλάχιστον τα διέρρηξε, αλλά τους αστραγάλους δεν τους άγγιξε. Είδες πόση είναι η εγγύτητα; Και όμως το πυρ δεν παραπλανήθηκε, ούτε τόλμησε να προχωρήσει πιο μέσα από τα δεσμά. Για ποιον λόγο όμως τους έδεσε, εφόσον επρόκειτο να τους ρίξει μέσα;

ΣΤ'. Ότι ο μακάριος Παύλος το είχε κατορθώσει αυτό σε μέγιστο βαθμό. Και ο Βασίλειος: «Τότε λοιπόν», είπε, «ο Παύλος δεν φρόντισε να κατορθώσει αυτήν την αρετή, ούτε ντρέπεται για τη φτώχεια του λόγου του, αλλά ρητά ομολογεί ότι είναι ιδιώτης (απαίδευτος) στον λόγο, και μάλιστα γράφοντας αυτά στους Κορινθίους, οι οποίοι θαυμάζονταν για τη ρητορική τους ικανότητα και υπερηφανεύονταν πολύ για αυτήν;» Ιωάννης: «Αυτό ακριβώς», απάντησα, «αυτό είναι που κατέστρεψε τους πολλούς και τους έκανε πιο ράθυμους ως προς την αληθινή διδασκαλία. Διότι, επειδή δεν μπόρεσαν να εξετάσουν με ακρίβεια το βάθος της αποστολικής σκέψης, ούτε να κατανοήσουν το νόημα των λόγων του, πέρασαν όλο τον χρόνο τους νυστάζοντας, χασμουριώμενοι και τιμώντας αυτήν την αμάθεια· όχι βέβαια την αμάθεια την οποία ο Παύλος λέει ότι έχει, αλλά εκείνη από την οποία ο ίδιος απείχε τόσο πολύ, όσο κανένας άλλος άνθρωπος κάτω από αυτόν τον ουρανό. Αλλά αυτή η συζήτηση ας περιμένει τον κατάλληλο χρόνο. Προς το παρόν, όμως, λέω τούτο: Ας υποθέσουμε ότι ως προς αυτό το σημείο είναι απαίδευτος, όπως ακριβώς θέλουν αυτοί. Τι σχέση έχει, λοιπόν, αυτό με τους σημερινούς άνδρες; Επειδή εκείνος διέθετε δύναμη πολύ μεγαλύτερη από τον λόγο και ικανή να κατορθώσει περισσότερα. Διότι και μόνο που εμφανιζόταν, έστω και σιωπώντας, ήταν φοβερός στους δαίμονες. Οι σημερινοί, όμως, όλοι μαζί αν συγκεντρωθούν, με αμέτρητες προσευχές και δάκρυα, δεν θα μπορούσαν να κατορθώσουν όσα ίσχυσαν κάποτε τα σημικίνθια του Παύλου».

Καλός είναι ο νόμος, σαν λυχνάρι που φέγγει σε σκοτεινό τόπο, αλλά μέχρι να ξημερώσει η ημέρα· ήδη όμως ανέτειλε ο αυγερινός στις καρδιές μας και το ζωντανό νερό της θεογνωσίας σκέπασε τις θάλασσες των εθνών και όλοι γνωρίσαμε τον Κύριο. «Τα παλαιά παρήλθαν, ιδού τα πάντα έγιναν καινούργια.» Λέει λοιπόν ο θείος απόστολος προς τον Πέτρο, την ύψιστη κορυφή των αποστόλων: «Εάν εσύ, που είσαι Ιουδαίος, ζεις σαν εθνικός και όχι σαν Ιουδαίος, πώς αναγκάζεις τα έθνη να ιουδαΐζουν;», και προς τους Γαλάτες γράφει: «Διαμαρτύρομαι σε κάθε άνθρωπο που περιτέμνεται, ότι είναι οφειλέτης να τηρήσει ολόκληρο τον νόμο.» Παλαιότερα, λοιπόν, όταν δεν γνωρίζαμε τον Θεό, ήμασταν δούλοι σε εκείνους που εκ φύσεως δεν είναι θεοί, τώρα όμως που γνωρίσαμε τον Θεό, ή μάλλον που γνωριστήκαμε από τον Θεό, πώς επιστρέφουμε και πάλι στα ασθενή και φτωχά στοιχεία; Είδα την ανθρώπινη μορφή του Θεού, «και σώθηκε η ψυχή μου.» Αντικρίζω την εικόνα του Θεού, όπως την είδε ο Ιακώβ, έστω και με διαφορετικό τρόπο· διότι εκείνος μεν είδε την άυλη, που προμήνυε αυτό που επρόκειτο να γίνει με τα άυλα μάτια του νου, εγώ όμως έχω την αναζωπύρωση της μνήμης Εκείνου που φανερώθηκε με σάρκα. Η σκιά των αποστόλων, καθώς και τα σουδάρια και τα σιμικίνθια απομάκρυναν ασθένειες, εκδίωκαν δαίμονες· και πώς η σκιά και η εικόνα των αγίων δεν θα δοξαστεί; Ή κατάργησε την προσκύνηση κάθε ύλης ή μην καινοτομείς «ούτε να μετακινείς τα αιώνια όρια, τα οποία έθεσαν οι πατέρες σου.» Δεν παρέδωσαν την εκκλησιαστική θεσμοθεσία μόνο με γραπτά κείμενα, αλλά και με ορισμένες άγραφες παραδόσεις.

Όπως, λοιπόν, είναι αληθινά θεοί όχι κατά φύση, αλλά ως μέτοχοι του κατά φύση Θεού, έτσι είναι και προσκυνητοί, όχι κατά φύση, αλλά ως έχοντες μέσα τους τον κατά φύση προσκυνητό, όπως ακριβώς ο πυρακτωμένος σίδηρος δεν είναι κατά φύση απρόσιτος στην αφή και καυστικός, αλλά ως μετέχων του κατά φύση καυστικού. Προσκυνούνται, λοιπόν, ως δεδοξασμένοι από τον Θεό, ως γενόμενοι από τον Θεό φοβεροί στους αντιπάλους και ευεργέτες σε όσους προσέρχονται με πίστη, όχι ως κατά φύση θεοί και ευεργέτες, αλλά ως θεράποντες και λειτουργοί του Θεού και επειδή αξιώθηκαν την παρρησία από την αγάπη τους προς αυτόν. Τους προσκυνούμε, επομένως, επειδή ο βασιλιάς τιμάται όταν βλέπει να προσκυνείται ο αγαπημένος του θεράποντας, όχι ως βασιλιάς, αλλά ως υπάκουος λειτουργός και ευνοϊκός φίλος. Και λαμβάνουν τα αιτήματά τους όσοι προσέρχονται με πίστη, είτε επειδή ο θεράποντας τα ζητά από τον βασιλιά, είτε επειδή ο βασιλιάς αποδέχεται την τιμή και την πίστη εκείνου που ζητά από τον θεράποντά του· διότι για χάρη του ζήτησε. Έτσι, μέσω των αποστόλων, όσοι προσέρχονταν πετύχαιναν τις ιάσεις. Έτσι η σκιά και τα σουδάρια και τα σιμικίνθια των αποστόλων ανέβλυζαν τα ιάματα.

Ερώτηση ΛΖ΄ Αναφέρεται στις Πράξεις σχετικά με τον άγιο Παύλο: ώστε να μεταφέρονται στους ασθενείς σουδάρια και σημικίνθια που είχαν αγγίξει το δέρμα του, και να απαλλάσσονται έτσι από τις ασθένειες. Άραγε αυτό συνέβαινε χάριν της διακονίας και για τους απίστους, ή μήπως αυτά τα θαύματα επιτελούνταν μέσω της επαφής με το δέρμα του επειδή είχε αγιαστεί το σώμα του; Και εάν σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό δεν έπαθε τίποτα και στην περίπτωση της έχιδνας, για ποιον λόγο το σώμα του αγίου δεν υπέκυψε μεν στο δηλητήριο του θηρίου, υπέκυψε όμως στο ξίφος; Το ίδιο ερώτημα θέτω και σχετικά με το σώμα του Ελισσαίου. Επιπλέον, τι είναι τα σημικίνθια;

Απόκριση. Ούτε μόνο εξαιτίας της αγιότητας του αγίου Παύλου, ούτε μόνο εξαιτίας της πίστης εκείνων που τα δέχονταν, το δέρμα του σώματός του μέσω των σουδαρίων και των σιμικινθίων επιτελούσε τις ιάσεις, αλλά επειδή η θεία χάρη, επιμερίζοντας τον εαυτό της τόσο στον ίδιο όσο και σε εκείνους, καθιστούσε φιλάνθρωπα ενεργή σε αυτούς την αγιότητα του αποστόλου μέσω της πίστης. Έτσι λοιπόν, πάλι, επειδή το βουλήθηκε η χάρη, το σώμα του παρέμεινε απαθές, χωρίς να υποστεί φθορά από το δηλητήριο του θηρίου, είτε επειδή η χάρη μετέβαλε τη φθαρτική ιδιότητα που υπήρχε στο δηλητήριο, είτε επειδή κατέστησε το σώμα του αγίου ικανό να εξαλείψει μια τέτοια φθορά, είτε με κάποιον άλλον τρόπο οικονομίας, τον οποίο γνωρίζει ο Θεός που ενεργεί και μεταβάλλει τα πάντα. Στο ξίφος όμως, πάλι, υπέκυψε, επειδή το βουλήθηκε η χάρη. Διότι δεν ήταν κατά φύση αθάνατος, έστω κι αν λόγω της χάριτος ήταν θαυματουργός. Αν μεν ήταν κατά φύση αθάνατος, εύλογα θα αναζητούσαμε τον λόγο για τον οποίο υπέκυψε στο ξίφος παρά φύση· αν όμως από τη φύση του, ακόμη και μετά την απόκτηση της αγιότητας, παρέμεινε θνητός, δεν είναι αναγκαίο να αναζητούμε τον λόγο για τον οποίο ο θείος απόστολος ολοκλήρωσε την εν σαρκί ζωή του με αυτόν τον τρόπο και όχι με κάποιον άλλον. Διότι με όποιον τρόπο βούλεται ο Θεός, ο οποίος προ των αιώνων καθόρισε το συμφέρον για τη ζωή του καθενός, οδηγεί τον καθένα στο οικείο τέλος της ζωής του, είτε είναι δίκαιος είτε άδικος.

Το μεν κριτήριο έλαβε την αρχή του σε εκείνη την πόλη, στην οποία διαπράχθηκε και το τόλμημα της μιαιφονίας. Ο έλεγχος δε, δεν πραγματοποιήθηκε με λόγια, αλλά με τα ίδια τα γεγονότα. Ο χρόνος που μεσολάβησε μεταξύ της μιαιφονίας και της κρίσεως δεν ήταν πολύς· διότι δεν παρήλθαν ούτε πενήντα ημέρες και το κριτήριο άνοιξε, και ο έλεγχος, ξεκινώντας από εκεί, ξεχύθηκε σε ολόκληρο τον κόσμο, όταν το Πνεύμα εξόπλισε με πύρινες γλώσσες τους αποστόλους, τους μαθητές του Εσταυρωμένου, τον οποίο οι θεομάχοι αποκαλούσαν πλάνο και αντίθεο, όταν τους ενδυνάμωσε με σημεία και παράδοξα χαρίσματα, όταν νεκροί εγείρονταν από τους τάφους και χωλοί ανορθώνονταν στα πόδια τους και από τη σκιά και από τα σιμικίνθια και τα σουδάρια θεραπεύονταν ποικίλες ασθένειες. Τότε ελέγχθηκαν όσοι δεν είχαν πιστέψει στον Χριστό, και από τότε μέχρι και σήμερα ελέγχονται και παραδίδονται σε αναπολόγητη κατάκριση.

Αλλά να κοπιάζει, να πεινάει, να χτυπιέται, να μαστιγώνεται, να περιφρονείται, αλλά ωστόσο να επιτελεί το δικό του έργο και να κηρύττει την πίστη. Πεινούσε, αλλά και άλλους έτρεφε· τον περιφρονούσαν, αλλά αργότερα και τον θαύμαζαν· τον χτυπούσαν, αλλά πίστευαν· τον δίωκαν, αλλά τον αναζητούσαν· τον μαστίγωναν, αλλά μέσω των σουδαρίων και των σιμικινθίων του απαλλάσσονταν από τις σωματικές μάστιγες. Μήπως άραγε είναι μικρή αυτή η μαρτυρία ή υπολείπεται των προηγουμένων, ώστε να αναγνωρίσουν όλοι ότι ο Χριστός είναι Υιός του Θεού;