Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 19:24

Επειδή, λοιπόν, είχε υποσχεθεί να αναχωρήσει για την Κόρινθο, απολογείται για την καθυστέρησή του και αναφέρει πλέον τη δοκιμασία, διηγούμενος τα όσα συνέβησαν με τον Δημήτριο. Διότι αυτόν υπονοεί, όταν λέει ότι προκλήθηκε όχι μικρή ταραχή εξαιτίας της Οδού. Πάλι κίνδυνος, πάλι ταραχή. Βλέπεις την προκοπή του έργου; Γίνονταν διπλά θαύματα· εκείνοι όμως αντιλέγανε. Έτσι, μέσα από όλα αυτά, υφαίνονται τα γεγονότα. Διότι κάποιος ονόματι Δημήτριος, αργυροκόπος, που κατασκεύαζε αργυρούς ναούς της Αρτέμιδας, παρείχε στους τεχνίτες όχι μικρό κέρδος. Αφού συγκέντρωσε αυτούς και τους εργάτες που ασχολούνταν με τέτοια έργα, τους είπε: «Άνδρες, γνωρίζετε καλά ότι από αυτήν την εργασία προέρχεται η ευπορία μας. Και βλέπετε και ακούτε ότι όχι μόνο στην Έφεσο, αλλά σχεδόν σε όλη την Ασία, αυτός ο Παύλος έχει πείσει και έχει μεταστρέψει αρκετό πλήθος, λέγοντας ότι δεν είναι θεοί αυτοί που κατασκευάζονται από χέρια ανθρώπων. Και δεν κινδυνεύει μόνο αυτός ο δικός μας κλάδος να περιπέσει σε ανυποληψία, αλλά και το ιερό της μεγάλης θεάς Αρτέμιδας να θεωρηθεί ως ένα τίποτα, και να καθαιρεθεί το μεγαλείο της, το οποίο σέβεται ολόκληρη η Ασία και η οικουμένη». «Που κατασκεύαζε», λέει, «αργυρούς ναούς της Αρτέμιδας». Και πώς είναι δυνατόν να κατασκευάζονται αργυροί ναοί; Ίσως σαν μικρά κιβώρια· διότι μεγάλη ήταν η τιμή της στην Έφεσο, όπου, όταν πυρπολήθηκε το ιερό της, τόσο πολύ τους λύπησε, ώστε διέταξαν να μην αναφέρεται ούτε καν το όνομα εκείνου που το πυρπόλησε.

Διότι κάποιος αργυροκόπος, λέει, ονόματι Δημήτριος, αφού συγκέντρωσε τους εργάτες που ασχολούνταν με τέτοια έργα, είπε: «Άνδρες, γνωρίζετε και βλέπετε και ακούτε» — τόσο ολοφάνερο ήταν αυτό που συνέβαινε — «ότι αυτός ο Παύλος», λέει, «πείθοντας, μετέστρεψε αρκετό πλήθος». Επομένως όχι βίαια, εφόσον τους έπεισε· διότι έτσι πρέπει να πείθει κανείς μία πόλη. Έπειτα προσθέτει αυτό που τους έθιγε: Ότι δεν είναι θεοί αυτοί που κατασκευάζονται από ανθρώπινα χέρια. Τι σημαίνει αυτό; Ανατρέπει, λέει, τη δική μας τέχνη. Και για να μη συλλογιστούν και πουν, πώς ένας μόνο άνθρωπος έχει τόση δύναμη, και εφόσον έχει τόση δύναμη σε αυτόν θα πρέπει να υπακούμε, πρόσθεσε: Την οποία όλη η Ασία και η οικουμένη σέβεται. Νόμιζαν ότι με τη φωνή τους θα ορθώσουν τείχος ενάντια στο θείο Πνεύμα, καθώς ήταν Έλληνες. Από αυτήν την εργασία, λέει, προέρχεται η ευπορία μας.

Αυτοί που προηγουμένως δίστασαν να ονομάσουν τα άγια ως είδωλα, είτε επειδή προσποιήθηκαν είτε επειδή δείλιασαν μπροστά στη βλασφημία (διότι συχνά η δικαιοσύνη λυγίζει και τους αντιπάλους, αντισταθμίζοντας την έκπληξη με το αξίωμα αυτών που αδικούνται), προβάλλουν ως πρώτη και πιο ισχυρή μαρτυρία κατά των ειδώλων, ξεκινώντας δήθεν από τις Αποστολικές Διαταγές, ισχυριζόμενοι ότι από την αρχή υπάρχει αυτή η διαταγή των ίδιων των αποστόλων προς εκείνον που χρησιμοποιεί την ποικιλία και τη βαφή των χρωμάτων: «Λοιπόν, να κατευθύνεις το δάχτυλό σου στη σχηματοποίηση του σταυρού· να αποφεύγεις τον άκοσμο κόσμο, για να μην ντυθείς τον δερμάτινο χιτώνα της παρακοής». Αυτά μεν προέβαλαν, μηχανευόμενοι να αποκρύψουν την ονομασία των ειδώλων με το να μην αναφέρεται εδώ η ίδια η λέξη. Όμως τα προηγούμενα, όπως βρίσκονται στα άκοσμα βιβλία εκείνων που τα συγκέντρωσαν παλιά, μας παρουσιάζουν πιο ξεκάθαρα την έννοια των ειδώλων. Διότι προς κάποιον αργυροκόπο έχουν προβάλει μια άλλη διαταγή που έχει ως εξής: «Μην αποκτήσεις τα ονείδη κακών ανδρών και μην ζηλέψεις στην παρανομία τον Δημήτριο. Διότι αυτός, αν και άκουσε το 'Δεν θα φτιάξεις ομοίωμα κανενός πράγματος για να λατρεύεις έργα ανθρώπινων χεριών', παρακούοντας έφτιαξε αντί για σταυρό αργυρούς ναούς της Αρτέμιδος» (και υπονοεί τον Δημήτριο τον αργυροκόπο που μνημονεύεται στις Πράξεις των Αποστόλων).