Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 19:6

Πώς δε θα διηγηθώ επάξια τις ενέργειες που επιτελέστηκαν στην Έφεσο από το Άγιο Πνεύμα μέσω του Παύλου; Το οποίο Άγιο Πνεύμα οι εκεί κάτοικοι προηγουμένως αγνοούσαν, αλλά το γνώρισαν μέσω της διδασκαλίας του Παύλου, και όταν ο Παύλος έθεσε τα χέρια του επάνω τους και ήλθε το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς, μιλούσαν γλώσσες και προφήτευαν. Και τόση ήταν η πνευματική χάρη σε αυτόν, ώστε όχι μόνο θεράπευε όποιον άγγιζε, αλλά ακόμη και τα σουδάρια και τα σημικίνθια που έπαιρναν από το σώμα του, θεράπευαν τις νόσους και έδιωχναν τα πονηρά πνεύματα, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο εκείνοι που ασχολούνταν με τα έργα της μαγείας, αφού συγκέντρωσαν τα βιβλία τους, να τα κατακαίνε ενώπιον όλων.

Η δε θέωση των τεθεωμένων αγγέλων και ανθρώπων δεν είναι η υπερούσια ουσία του Θεού, αλλά ενέργεια της υπερούσιας ουσίας του Θεού, η οποία ενυπάρχει στους τεθεωμένους, όχι όπως η τέχνη στο τεχνούργημα - διότι έτσι ενυπάρχει στα δημιουργημένα όντα η δύναμη που τα παρήγαγε, η οποία επιφαίνεται ή και εμφαίνεται σε όλα -, αλλά «όπως η τέχνη σε αυτόν που την έχει αποκτήσει», κατά τον Μέγα Βασίλειο. Γι' αυτό και οι άγιοι είναι όργανα του Αγίου Πνεύματος, έχοντας προσλάβει την ίδια ενέργεια με εκείνο. Και η απόδειξη των λεγομένων είναι πρόδηλη: τα χαρίσματα των ιαμάτων, τα ενεργήματα των δυνάμεων, η πρόγνωση, η αναντίρρητη σοφία, την οποία ο Κύριος ονόμασε και «Πνεύμα του Πατρός ημών», και όχι μόνο αυτά, αλλά και η αγιαστική μετάδοση του Πνεύματος, η οποία χορηγείται από αυτούς και μέσω αυτών σε όσους αγιάζονται μετά από αυτούς. Διότι «θα λάβω από το Πνεύμα που είναι πάνω σου και θα το θέσω πάνω τους», είπε ο Θεός στον Μωυσή, και «όταν ο Παύλος έθεσε τα χέρια του» στους δώδεκα Εφεσίους, «ήλθε το Άγιο Πνεύμα επάνω τους, και αμέσως μιλούσαν σε γλώσσες και προφήτευαν».

«Λάβατε Πνεύμα Άγιο;» Διότι γνώριζε ότι δεν είχαν. Και επιθυμεί να το πουν οι ίδιοι, ώστε, αφού μάθουν τι στερούνται, να το ζητήσουν. Και όταν ο Παύλος, λέει, έθεσε επάνω τους τα χέρια του, ήλθε το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς, και μιλούσαν γλώσσες και προφήτευαν.

Για ποιον λόγο λοιπόν, λέγει, δεν γίνονται σημεία σήμερα; Εδώ παρακαλώ να με προσέξετε με πολλή προσοχή· διότι το ακούω αυτό από πολλούς, και συνεχώς και πάντοτε αποτελεί απορία: γιατί τότε όλοι οι βαπτιζόμενοι μιλούσαν γλώσσες, ενώ τώρα πλέον όχι; Ας μάθουμε πρώτα τι σημαίνει το να μιλάει κανείς γλώσσες, και τότε θα εξηγήσουμε και την αιτία. Τι σημαίνει λοιπόν το να μιλάει κανείς γλώσσες; Ο βαπτιζόμενος αμέσως μιλούσε τη γλώσσα των Ινδών, των Αιγυπτίων, των Περσών, των Σκυθών, των Θρακών, και ένας άνθρωπος ελάμβανε το χάρισμα πολλών γλωσσών· και αυτούς που βρίσκονται τώρα εδώ, εάν είχαν βαπτισθεί τότε, θα τους άκουγες αμέσως να ομιλούν με διάφορες γλώσσες. Διότι και ο Παύλος, λέγει, βρήκε κάποιους που είχαν βαπτισθεί με το βάπτισμα του Ιωάννη και τους ρωτά: «Λάβατε το Άγιο Πνεύμα όταν πιστέψατε;». Εκείνοι του απαντούν: «Μα ούτε καν αν υπάρχει Άγιο Πνεύμα δεν ακούσαμε»· και αμέσως διέταξε να βαπτισθούν. Και όταν ο Παύλος έθεσε επάνω τους τα χέρια, ήλθε σε αυτούς το Άγιο Πνεύμα και μιλούσαν όλοι γλώσσες. Για ποιον λόγο λοιπόν περιορίσθηκε και αφαιρέθηκε αυτή η χάρις από τους ανθρώπους σήμερα; Όχι επειδή ο Θεός μας περιφρονεί, αλλά επειδή μας τιμά υπερβολικά.

Διότι, όταν ο Παύλος έθεσε σε αυτούς τα χέρια, λέει, ήλθε το Άγιο Πνεύμα. Και αναστάσεως των νεκρών. Διότι αυτό και κατά το βάπτισμα γίνεται, και με την ομολογία βεβαιώνεται. Και αιώνιας κρίσης. Γιατί όμως τα λέει αυτά; Επειδή ήταν πιθανό αυτοί, αν και είχαν ήδη πιστέψει, είτε να κλονίζονται, είτε να ζουν κακώς και ράθυμα.

«Και όταν τα άκουσαν αυτά, βαπτίσθηκαν στο όνομα του Κυρίου Ιησού. Και αφού ο Παύλος έθεσε επάνω τους τα χέρια του, ήλθε το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς». Είδες πόσο ατελές ήταν το βάπτισμα του Ιωάννη; Διότι, εάν δεν ήταν ατελές, ο Παύλος δεν θα τους βάπτιζε ξανά, ούτε θα έθετε τα χέρια του επάνω τους· τώρα όμως, πράττοντας και τα δύο αυτά, φανέρωσε την υπεροχή του αποστολικού βαπτίσματος, και ότι εκείνο του Ιωάννη ήταν πολύ κατώτερο από τούτο. Αλλά τη μεν διαφορά των βαπτισμάτων τη μάθαμε από αυτά· για ποιο λόγο όμως βαπτίζεται ο Χριστός, και με ποιο βάπτισμα, είναι πλέον αναγκαίο να πούμε. Ούτε με το προγενέστερο ιουδαϊκό, ούτε με το δικό μας το μεταγενέστερο· διότι δεν είχε ανάγκη από συγχώρηση αμαρτιών· πώς θα μπορούσε άλλωστε, Αυτός που δεν είχε καμία αμαρτία; Διότι, όπως λέει, αμαρτία δεν έπραξε, ούτε βρέθηκε δόλος στο στόμα Του· και πάλι: Ποιος από εσάς με ελέγχει για αμαρτία; Ούτε πάλι η σάρκα εκείνη στερούνταν το Πνεύμα· διότι πώς θα ήταν δυνατόν, αφού δημιουργήθηκε εξ αρχής από το Άγιο Πνεύμα; Εάν, επομένως, η σάρκα εκείνη ούτε το Άγιο Πνεύμα στερούνταν, ούτε ήταν υπόλογη για αμαρτίες, για ποιο λόγο βαπτιζόταν; Πρώτα, όμως, είναι αναγκαίο να μάθουμε με ποιο βάπτισμα βαπτίσθηκε, και τότε θα μας γίνει και αυτό πιο σαφές. Με ποιο λοιπόν βαπτίσθηκε; Ούτε με το ιουδαϊκό, ούτε με το δικό μας, αλλά με του Ιωάννη. Γιατί;

Επομένως, από την ίδια την επιθυμία προέρχεται η αμαρτία του λογισμού, και από αυτήν το αποτέλεσμα της αντίστοιχης πράξης, το οποίο η Γραφή ονόμασε θάνατο. Το ότι δε η χάρη του Πνεύματος, η οποία μας διδάσκει όλη την αλήθεια σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου, βρίσκεται μέσα μας από το βάπτισμα, μάθε το πάλι από τη Γραφή και από τα ίδια τα πράγματα. Πρώτον, δες στις Πράξεις τι λέει στο πλήθος ο μακάριος Πέτρος: «Μετανοήστε, λέει, και ας βαπτιστεί ο καθένας σας στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για την άφεση των αμαρτιών, και θα λάβετε τη δωρεά του Αγίου Πνεύματος.» Άραγε, μόλις τώρα εννόησες πώς μέσω του βαπτίσματος η άφεση των αμαρτιών και η δωρεά του Αγίου Πνεύματος δίνονται ανάλογα με την πίστη; Στον βαθμό δε που κάποιος απιστεί, αμέσως κυριεύεται από την αμαρτία. Δες και τους δώδεκα άνδρες στην Έφεσο που είχαν βαπτιστεί χωρίς τη σωστή πίστη, πώς τους ελέγχει ο άγιος Παύλος, και «λέει: Λάβατε Πνεύμα Άγιο όταν πιστέψατε; Εκείνοι δε του είπαν: Μα ούτε καν αν υπάρχει Πνεύμα Άγιο έχουμε ακούσει. Είπε δε προς αυτούς: Σε τι λοιπόν βαπτιστήκατε; Εκείνοι δε είπαν: Στο βάπτισμα του Ιωάννη. Είπε δε ο Παύλος: Ο Ιωάννης βέβαια βάπτισε με βάπτισμα μετανοίας, λέγοντας στον λαό να πιστέψουν σε εκείνον που έρχεται μετά από αυτόν, δηλαδή στον Ιησού. Όταν δε το άκουσαν αυτό, βαπτίστηκαν στο όνομα του Κυρίου Ιησού. Και όταν ο Παύλος έθεσε τα χέρια του επάνω τους, ήρθε το Άγιο Πνεύμα σε αυτούς.»

Όμως, όσα από τα νοερά και λογικά όντα έχουν στραφεί ολοκληρωτικά, με όλη τους τη δύναμη, προς την ένωσή της, και προς τις θείες ελλάμψεις της, όσο είναι εφικτό, υψώνονται ακατάπαυστα με τη δυνατή, αν επιτρέπεται να το πούμε, θεομιμησία, έχουν αξιωθεί και τη θεϊκή ομωνυμία.» Επειδή πάλι ίσως πουν μερικοί ότι, αν κάποιος δεν έχει αξιωθεί την επισκοπική αξία, αλλά υπερτερεί στη θεία γνώση και σοφία έναντι των επισκόπων, όπως ανέφερα προηγουμένως, αυτό πάλι διακηρύσσω: ότι σε όποιον δόθηκε η φανέρωση του Πνεύματος μέσω του λόγου, σε αυτόν επιλάμπει και το κλέος της επισκοπικής αξίας. Διότι, ακόμη και αν κάποιος δεν έχει χειροτονηθεί επίσκοπος από ανθρώπους, αλλά έλαβε τη χάρη του αποστολικού αξιώματος άνωθεν, όντας τυχόν ιερέας ή διάκονος ή μοναχός, η οποία είναι ο διδασκαλικός λόγος και η γνώση των μυστηρίων της βασιλείας των ουρανών —όπως λέει ο Παύλος προς τον Τιμόθεο: «μην παραμελείς το χάρισμα που υπάρχει μέσα σου, το οποίο σου δόθηκε μέσω προφητείας με την επίθεση των χειρών του πρεσβυτερίου», και όπως αναγράφεται στις Πράξεις: «και όταν ο Παύλος έθετε τα χέρια του πάνω στους πιστούς, κατερχόταν σε αυτούς το Πνεύμα και προφήτευαν»—, τίποτα από αυτά δεν εναντιώνεται στον λόγο της αλήθειας.