Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 2:1

Και ολοκληρώνοντας σε αυτό όλη τη θεολογία και τη δική μας τελείωση, με την οποία μας ένωσε με τον εαυτό Του και μέσω του εαυτού Του με τον Πατέρα, παρήγγειλε στους μαθητές: «Αφού πορευθείτε, να μαθητεύσετε όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τα εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος»· και αφού τους υποσχέθηκε ότι θα το στείλει, «τους παρήγγειλε να μην απομακρυνθούν από τα Ιεροσόλυμα»· και μετά από λίγες ημέρες, «Όταν συμπληρώθηκε η ημέρα της Πεντηκοστής, βρίσκονταν όλοι μαζί στο ίδιο μέρος· και ξαφνικά ήρθε από τον ουρανό ένας ήχος, σαν βίαιη πνοή ανέμου, και γέμισε όλο τον οίκο όπου κάθονταν· και τους φανερώθηκαν διαμοιραζόμενες γλώσσες σαν από φωτιά, και στάθηκαν πάνω στον καθένα από αυτούς· και γέμισαν όλοι από το Άγιο Πνεύμα, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, σύμφωνα με όσα το Πνεύμα τους έδινε να προφέρουν». Έκτοτε, λοιπόν, μέσω της επιθέσεως των χειρών των αποστόλων δινόταν σε όσους αναγεννιούνταν το Άγιο Πνεύμα· και κάποιος Άγαβος προφήτευσε μέσω αυτού λέγοντας: «Αυτά λέει το Άγιο Πνεύμα»· ο δε Παύλος είπε: «Στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους, για να ποιμαίνετε την Εκκλησία του Θεού, την οποία απέκτησε με το ίδιο Του το αίμα»· και αφού βαπτίστηκε ο ευνούχος, «Το Πνεύμα του Κυρίου άρπαξε τον Φίλιππο».

Και ολοκληρώνοντας με αυτό όλη τη θεολογία και τη δική μας τελείωση, μέσω της οποίας μας ένωσε με τον εαυτό Του και δι' αυτού με τον Πατέρα, έδωσε την εξής παραγγελία στους μαθητές: «Αφού πορευθείτε, να μαθητεύσετε όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους στο όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος»· και αφού τους υποσχέθηκε ότι θα το στείλει, «τους παρήγγειλε να μην απομακρυνθούν από τα Ιεροσόλυμα»· και μετά από λίγες ημέρες, «όταν έφτασε η ημέρα της Πεντηκοστής, ήταν όλοι ομοθυμαδόν στο ίδιο μέρος· και ξαφνικά ακούστηκε από τον ουρανό ένας ήχος, σαν δυνατή πνοή ανέμου, και γέμισε όλο τον οίκο, όπου κάθονταν· και τους φανερώθηκαν γλώσσες που διαμοιράζονταν σαν να ήταν από φωτιά, και κάθισε από μία πάνω στον καθένα τους· και πληρώθηκαν άπαντες με Άγιο Πνεύμα, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, σύμφωνα με ό,τι το Πνεύμα τους έδινε να φθέγγονται». Έκτοτε λοιπόν, μέσω της επιθέσεως των χειρών των αποστόλων δινόταν στους αναγεννωμένους το Άγιο Πνεύμα· κάποιος δε Άγαβος προφήτευσε εν αυτώ λέγοντας: «Αυτά λέει το Άγιο Πνεύμα»· ενώ ο Παύλος είπε: «Στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους, για να ποιμαίνετε την Εκκλησία του Θεού, την οποία απέκτησε με το ίδιο Του το αίμα»· και όταν βαπτίστηκε ο ευνούχος, «το Πνεύμα του Κυρίου άρπαξε τον Φίλιππο».

Περί του ότι με παρόμοιο τρόπο δόθηκε ο νόμος από το Πνεύμα, όταν δόθηκε ο νόμος κατά την Πεντηκοστή, όπως ακριβώς και στο όρος Σινά. Ο Μωυσής μαρτυρεί λέγοντας: «Και ήταν η δόξα του Θεού του Ισραήλ στο όρος Σινά ως πυρ καιόμενο»· για να εκπληρωθεί το: «Ήλθα να βάλω φωτιά στη γη», φωτιά όχι καταστροφική, αλλά καθαρτική. Για τον λόγο αυτό δίνεται στον Ησαΐα στα χείλη. Και λέει: «Ιδού, αφαίρεσα τις αμαρτίες σου»· έτσι εμφανίστηκε τότε το Άγιο Πνεύμα κατά την Πεντηκοστή με μορφή φωτιάς. Διότι διαμοιράστηκαν γλώσσες ωσάν από φωτιά, και στάθηκε πάνω στον καθένα από αυτούς. Και όπως ακριβώς στην Παλαιά Διαθήκη, όταν εμφανιζόταν ο Θεός, υπήρχαν πολλά φοβερά σημεία που Τον συνόδευαν, γνόφος και θύελλα, και σάλπιγγα και βροντές, που αντηχούσαν γύρω από το όρος, τα οποία προετοίμαζαν τον λαό ώστε να νιώσει φόβο απέναντι στον νομοθέτη· έτσι συνέβη και όταν επρόκειτο να επιφοιτήσει το Άγιο Πνεύμα, ώστε να κατανοήσουν την αξία του Πνεύματος που επιφοιτούσε με δόξα. Όπως ακριβώς στο όρος προηγήθηκε γνόφος και θύελλα, έτσι έγινε και στην περίπτωση του Πνεύματος: «Όταν συμπληρωνόταν η ημέρα της Πεντηκοστής, ακούστηκε ήχος σαν να ερχόταν βίαιη πνοή ανέμου, και τότε εμφανίστηκε το Πνεύμα, και συγκλόνισε τον οίκο».

Διότι «με χλευασμό των χειλέων», λέει, «και με άλλη γλώσσα». Το νόημα της προφητείας είναι το εξής. Στις Πράξεις των Αγίων Αποστόλων είναι γραμμένο ότι «Κατά την ημέρα της Πεντηκοστής ήταν όλοι μαζί συγκεντρωμένοι στο ίδιο μέρος, και ιδού έγινε από τον ουρανό ήχος σαν ισχυρή πνοή ανέμου που ερχόταν ορμητικά.» Έπειτα λέει: «Φάνηκαν σε αυτούς διαμοιραζόμενες γλώσσες σαν από φωτιά, και κάθισε πάνω σε καθέναν από αυτούς, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, καθώς το Πνεύμα τους έδινε την ικανότητα να εκφωνούν.» Διότι ο Χριστός τους είχε προστάξει να μην απομακρυνθούν από τα Ιεροσόλυμα, αλλά να περιμένουν την υπόσχεση του Πατρός, μέχρις ότου ντυθούν με δύναμη εξ ύψους. Έπειτα, αφού κατέβηκαν, μιλούσαν στους Ισραηλίτες και σε όλους όσους κατάγονταν από άλλες χώρες με τις γλώσσες που τους είχαν δοθεί από τον Θεό, «και εκπλήσσονταν ακούγοντας, και μάλιστα έλεγαν, Ιδού, όλοι αυτοί που μιλούν δεν είναι Ιουδαίοι; Και πώς όλοι εμείς ακούμε τον καθένα τους να μιλά στη δική μας γλώσσα; Άλλοι όμως έλεγαν», λέει, «ότι είναι γεμάτοι από γλεύκος», δηλαδή, ότι είναι μεθυσμένοι. Αυτό, νομίζω, σημαίνει το με χλευασμό των χειλέων και με άλλη γλώσσα. Διότι μιλούσαν μεν με άλλες γλώσσες, επειδή ο παντοδύναμος Θεός είχε προαναγγείλει και αυτό.

«Και το Κάρμηλο θα γίνει έρημος, και το Κάρμηλο θα λογιστεί ως δάσος. Και θα αναπαυθεί στην έρημο η κρίση, και η δικαιοσύνη θα κατοικήσει στο Κάρμηλο. Και τα έργα της δικαιοσύνης θα είναι ειρήνη, και η δικαιοσύνη θα εξασφαλίσει ανάπαυση, και θα έχουν πεποίθηση εις τον αιώνα. Και θα κατοικήσει ο λαός Του σε πόλη ειρήνης, και θα ενοικήσει με ασφάλεια, και θα αναπαυθεί με πλούτο.» Κάνει σαφή και τον χρόνο κατά τον οποίο το απειθές γένος από τον Ισραήλ θα μείνει έρημο από τη νοητή καρποφορία. Διότι μεταφέρει τον λόγο, θέλω να πω, σε εκείνους που με την υπακοή τους τίμησαν τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, και οι οποίοι έχουν καθαριστεί μέσω της πίστεως σε Αυτόν, και έχουν γίνει μέτοχοι του Αγίου Πνεύματος. Διότι, λέει, τα προαναγγελθέντα θα πραγματοποιηθούν, ενώ ο Ισραήλ θα μετατραπεί σε χέρσα γη εξαιτίας της ανυποταξίας του, μέχρις ότου έρθει επάνω σας Πνεύμα από τα ύψη. Όπως ακριβώς διαβάσαμε στις Πράξεις των αγίων αποστόλων: «Ήσαν όλοι συγκεντρωμένοι στον ίδιο τόπο, τις ημέρες της αγίας Πεντηκοστής. Και ιδού, ξαφνικά έγινε από τον ουρανό ένας ήχος σαν να φυσούσε βίαιος άνεμος, και γέμισε το σπίτι όπου ήσαν συγκεντρωμένοι. Και τους εμφανίστηκαν γλώσσες που διαμοιράζονταν, σαν από φωτιά, και κάθισαν επάνω στον καθένα από αυτούς, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, σύμφωνα με όσα τούς έδινε το Πνεύμα να αποφθέγγονται.»

Και αυτά ας λεχθούν προς το παρόν και πάλι σύμφωνα με το γράμμα του κειμένου. Λέμε όμως ότι η προφητεία έχει εκπληρωθεί κατά τους καιρούς της παρουσίας του Χριστού, και θέτει ως ξεκάθαρο σημείο τη μεταβολή των γλωσσών. Διότι είναι γραμμένο στις Πράξεις των αγίων Αποστόλων, ότι κατά τις ημέρες της αγίας Πεντηκοστής ήταν όλοι συγκεντρωμένοι «στο ίδιο μέρος, και ιδού έγινε» από τον ουρανό ήχος σαν να ερχόταν βίαιος άνεμος, και «γέμισε όλο το σπίτι όπου κάθονταν, και ιδού» εμφανίστηκαν σε αυτούς γλώσσες που διαμοιράζονταν σαν φλόγες φωτιάς, και «κάθισαν πάνω στον καθένα από αυτούς, και γέμισαν όλοι» από Άγιο Πνεύμα, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, «καθώς το Πνεύμα τους έδινε τη δύναμη να εκφωνούν». Κατά τον καιρό εκείνο λοιπόν, λέει, θα μεταβάλω γλώσσα σε λαούς. Διότι όλοι τους άκουγαν να μιλούν «στη δική τους διάλεκτο», «Πάρθοι και Μήδοι και Ελαμίτες», και τα υπόλοιπα έθνη. Όμως, πρόσεξε την ακρίβεια της εκφράσεως: διότι είπε ότι θα μεταβάλει τη γλώσσα για τη γενεά της, δηλαδή, ότι θα παραμείνει έτσι σε όσους μίλησαν μια φορά μέχρι το τέλος της ζωής τους, ήτοι της γενεάς τους. Διότι μόνο σε αυτούς πραγματοποιήθηκε το σημείο, σε αυτούς για τους οποίους η ιερή Γραφή είπε ότι επικάθισαν οι γλώσσες. Γι' αυτό λέει ότι θα μεταβάλω τη γλώσσα για τη γενεά της. Διότι το γεγονός αυτό δεν συνέβη πλέον στους μεταγενέστερους. Για ποια αιτία, ας μας διδάξει ο σοφός Παύλος.

Ανήλθε λοιπόν ο Ιησούς στους ουρανούς και εκπλήρωσε την υπόσχεσή του. Διότι τους είπε: Εγώ θα παρακαλέσω τον Πατέρα, και θα σας δώσει άλλον Παράκλητο. Κάθονταν περιμένοντας την παρουσία του Αγίου Πνεύματος, και όταν συμπληρώθηκε η ημέρα της Πεντηκοστής εδώ σε αυτήν την πόλη, την Ιερουσαλήμ —διότι δικό μας είναι και αυτό το προνόμιο, και δεν μιλούμε για τα αγαθά που έγιναν σε άλλους, αλλά για εκείνα που χαρίστηκαν σε εμάς— ενώ λοιπόν ήταν η ημέρα της Πεντηκοστής και αυτοί κάθονταν, κατέβηκε ο Παράκλητος από τον ουρανό, ο φρουρός και αγιοποιός της Εκκλησίας, ο διοικητής των ψυχών, ο κυβερνήτης εκείνων που κλυδωνίζονται, ο φωταγωγός των πλανημένων και αθλοθέτης των αγωνιζομένων και στεφανωτής εκείνων που νίκησαν.

Την αιτία δε μιας τόσο μεγάλης σωτηρίας των εθνών την παρουσιάζει στη συνέχεια λέγοντας: «διότι θα έλθει σαν ορμητικός ποταμός η οργή του Κυρίου, θα έλθει με θυμό». Όμως, ούτε το εβραϊκό κείμενο μνημόνευσε εδώ «οργή» ούτε «θυμό», ούτε και οι υπόλοιποι ερμηνευτές· διότι δεν είχε νόημα, μέσα σε επαγγελίες αγαθών, να συμπεριλαμβάνεται «θυμός» και «οργή του Θεού». Γι' αυτό, κατά τον Ακύλα έχει ειπωθεί: «ότι θα έλθει σαν ποταμός το πνεύμα του Κυρίου, ως σημείο για τον εαυτό του», ενώ κατά τον Σύμμαχο: «θα έλθει σαν ποταμός που συνθλίβει το πνεύμα του Κυρίου, επισπεύδει και θα έλθει», και κατά τον Θεοδοτίωνα: «διότι θα έλθει σαν ποταμός πολιορκητής το πνεύμα του Κυρίου, το οποίο έδωσε σημείο σε αυτόν». Πουθενά δε σε αυτά δεν αναφέρεται «οργή Κυρίου», ούτε «θυμός»· επομένως «το πνεύμα του Κυρίου θα έλθει σαν ορμητικός ποταμός», για να τον «φοβηθούν αυτοί από τη δύση και αυτοί από την ανατολή του ηλίου»· διότι για αυτούς τους λόγους λέγεται ότι «θα έλθει το πνεύμα του Κυρίου». Θα κατανοήσουμε δε πώς έχει ειπωθεί το ότι «θα έλθει σαν ορμητικός ποταμός», εάν δούμε το αποτέλεσμα αυτού του λόγου, το οποίο εκπληρώθηκε στις Πράξεις των Αποστόλων, όταν, ενώ ήταν συγκεντρωμένοι «στο ίδιο μέρος, έγινε ξαφνικά από τον ουρανό ήχος σαν να ερχόταν μια βίαιη πνοή και γέμισε όλο το σπίτι όπου κάθονταν, και εμφανίστηκαν σε αυτούς γλώσσες σαν πύρινες που διαμοιράζονταν, και κάθισαν πάνω στον καθένα από αυτούς, και γέμισαν όλοι από Άγιο Πνεύμα».

Όπως δε ακριβώς ήλθαν πρέσβεις από την Αίγυπτο σύμφωνα με την ιστορία, πάλι οι Πράξεις των Αποστόλων το φανερώνουν, στις οποίες αναφέρεται πως κατά την ημέρα της Πεντηκοστής το Άγιο Πνεύμα γέμισε τον οίκο όπου βρίσκονταν οι απόστολοι, και κάθισε πάνω σε όλους τους παρευρισκομένους· μεταξύ των οποίων ήταν Πάρθοι και Μήδοι και Ελαμίτες και αυτοί που κατοικούσαν τη Μεσοποταμία, την Ιουδαία και την Καππαδοκία, τον Πόντο και την Ασία, τη Φρυγία και την Παμφυλία, την Αίγυπτο και τα μέρη της Λιβύης γύρω από την Κυρήνη. Όλοι αυτοί, λοιπόν, αποτελούσαν τρόπον τινά πρέσβεις των εθνών, οι οποίοι αξιώθηκαν την απαρχή του Αγίου Πνεύματος. Αλλά βέβαια, μετά από εκείνους από την Αίγυπτο, και μετά την Αιθιοπία που προηγήθηκε, καλούνται στη συνέχεια οι υπόλοιπες βασιλείες της γης, δηλαδή και τα έθνη που υπάγονται σε αυτές. Γι' αυτό προστίθεται: «Οι βασιλείες της γης, ψάλτε στον Θεό, υμνήστε τον Κύριο». Γεγονότα τα οποία δεν εκπληρώθηκαν με κανέναν άλλον τρόπο, παρά μόνο μέσω της διδασκαλίας του Σωτήρα μας. Δεν υπάρχει, λοιπόν, έθνος, ούτε χώρα, ούτε γένος ανθρώπων, ούτε βασιλεία σε ολόκληρη την οικουμένη, όπου λαοί, έχοντας συγκροτηθεί για τον Θεό, να μην εκπληρώνουν αυτό το πρόσταγμα. Και πάλι εδώ προστάζει να ψάλλουν στον Θεό, και να υμνούν τον Κύριο, όχι όμως στο Τετραγράμματο, αλλά στο όνομα που δηλώνεται με τα πιο κοινά γράμματα.

Διότι σήμερα, καθώς συμπληρώνεται η ετήσια περίοδος της Πεντηκοστής, αυτήν ακριβώς την ώρα, εάν υποθέσουμε ότι βρισκόμαστε γύρω στην τρίτη ώρα της ημέρας, συνέβη η ανεκδιήγητη χάρη. Διότι αναμίχθηκε και πάλι με τους ανθρώπους το Πνεύμα, το οποίο προηγουμένως είχε απομακρυνθεί από τη φύση μας εξαιτίας του ότι ο άνθρωπος έγινε σάρκα· και μέσω εκείνης της βίαιης πνοής, αφού οι πνευματικές δυνάμεις της πονηρίας και όλα τα ρυπαρά δαιμόνια σκορπίστηκαν από τον αέρα, κατά την κάθοδο του Πνεύματος, εκείνοι που είχαν παραμείνει στο υπερώο έγιναν πλήρεις θείας δυνάμεως, υπό μορφή πυρός. Διότι δεν είναι δυνατόν με κανέναν άλλον τρόπο να γίνει κάποιος μέτοχος του Αγίου Πνεύματος, εάν δεν διαμένει στο υπερώο αυτής της ζωής. Επειδή όσοι φρονούν τα άνω, έχοντας μεταθέσει το πολίτευμά τους από τη γη στον ουρανό, όντας κάτοικοι του υπερώου της υψηλής πολιτείας, φτάνουν στη μετουσία του Αγίου Πνεύματος. Έτσι, άλλωστε, λέει η διήγηση των Πράξεων, ότι ενώ ήταν συγκεντρωμένοι στο υπερώο, εκείνο το καθαρό και άυλο πυρ διαχωρίζεται σε μορφές γλωσσών, σύμφωνα με τον αριθμό των μαθητών. Εκείνοι, επομένως, συνομιλούσαν με τους Πάρθους, και τους Μήδους, και τους Ελαμίτες, και με τα υπόλοιπα έθνη, προσαρμόζοντας με εξουσία τις φωνές τους προς κάθε εθνική γλώσσα. Εγώ όμως, καθώς λέει ο Απόστολος, προτιμώ να πω πέντε λόγια στην Εκκλησία με τον νου μου, ώστε να ωφελήσω και άλλους, παρά μύρια λόγια σε άλλη γλώσσα.

ΟΜΙΛΙΑ Δ΄. Και όταν συμπληρώθηκε η ημέρα της Πεντηκοστής, βρίσκονταν όλοι ομόθυμα στο ίδιο μέρος· και έγινε ξαφνικά από τον ουρανό ένας ήχος. Α΄. Ποια είναι αυτή η Πεντηκοστή; Είναι η εποχή που έπρεπε να μπει το δρεπάνι στον θερισμό· τότε που έπρεπε να συγκεντρωθούν οι καρποί. Είδες τον τύπο; Δες πάλι την αλήθεια.

ε'. Θα ήθελα να μιλήσω και για το θέμα της εορτής, και να καταδείξω τι ακριβώς είναι η Πεντηκοστή, και γιατί το χάρισμα δίδεται κατά την εορτή αυτή, και γιατί με πύρινες γλώσσες, και γιατί μετά από δέκα ημέρες· βλέπω όμως ότι η διδασκαλία εκτείνεται σε μάκρος· γι' αυτό, αφού προσθέσω λίγα, θα περατώσω τον λόγο μου. «Όταν συμπληρωνόταν η ημέρα της Πεντηκοστής εμφανίσθηκαν σε αυτούς διαμοιραζόμενες γλώσσες ωσάν από φωτιά»· όχι από φωτιά, αλλά ωσάν από φωτιά, για να μην υποπτευθείς τίποτα το αισθητό και υλικό σχετικά με το Πνεύμα. Διότι, όπως ακριβώς στα ρείθρα του Ιορδάνη δεν κατέβηκε περιστερά, αλλά (το Πνεύμα) με μορφή περιστεράς, έτσι και εδώ δεν ήταν φωτιά, αλλά με μορφή φωτιάς. Και πάλι πιο πάνω αναφέρει: «Ωσάν πνοή ανέμου που φέρεται ορμητικά»· όχι ορμητική πνοή ανέμου, αλλά ωσάν ορμητική πνοή ανέμου.

Γι' αυτό, λοιπόν, δικαίως θα μπορούσε να ρωτήσει κανείς, γιατί άραγε έχει θεσπιστεί να διαβάζεται η διήγηση για τον σταυρό κατά την ημέρα του σταυρού και του πάθους, ενώ τις Πράξεις των Αποστόλων δεν τις διαβάζουμε τις ίδιες εκείνες ημέρες, ούτε την εποχή κατά την οποία συνέβησαν τα γεγονότα, αλλά προλαμβάνουμε τον χρόνο; Διότι δεν έκαναν θαύματα οι απόστολοι αμέσως μόλις αναστήθηκε ο Χριστός, αλλά επί σαράντα ημέρες συναναστρεφόταν μαζί τους πάνω στη γη. Το για ποιον λόγο βρισκόταν μαζί τους επί σαράντα ημέρες πάνω στη γη, θα το εξηγήσουμε σε άλλη ευκαιρία· προς το παρόν ας έρθουμε στο προκείμενο θέμα του λόγου μας, αποδεικνύοντας ότι ο Χριστός δεν ανέβηκε στον ουρανό αμέσως μετά την ανάσταση, αλλά παρέμεινε στη γη μαζί με τους μαθητές για σαράντα ημέρες, και δεν παρέμεινε απλώς, αλλά συναναστρεφόταν, συμμετείχε σε κοινό τραπέζι και συνομιλούσε μαζί τους, και μετά τις σαράντα ημέρες ανήλθε προς τον Πατέρα στους ουρανούς. Και ούτε τότε θαυματουργούσαν, αλλά πέρασαν άλλες δέκα ημέρες, και όταν συμπληρώθηκε η Πεντηκοστή στάλθηκε σε αυτούς το Άγιο Πνεύμα, και τότε, αφού έλαβαν τις πύρινες γλώσσες, άρχισαν να κάνουν θαύματα. Όλα αυτά, αγαπητοί, θα τα επιβεβαιώσουμε από τις Γραφές· ότι, δηλαδή, βρισκόταν μαζί τους για σαράντα ημέρες, ότι το Άγιο Πνεύμα κατήλθε μετά την Πεντηκοστή, ότι τότε έλαβαν τις πύρινες γλώσσες, ότι έκτοτε άρχισαν τα σημεία. Ποιος, λοιπόν, τα λέει όλα αυτά;

Και αφού τα είπε αυτά, ενώ εκείνοι έβλεπαν, υψώθηκε, και μια νεφέλη τον παρέλαβε από τα μάτια τους. Είδες πώς επί σαράντα ημέρες ο Χριστός συναναστράφηκε μαζί τους πάνω στη γη, και μετά τις σαράντα ημέρες τότε αναλήφθηκε στους ουρανούς; Ας δούμε όμως αν κατά την Πεντηκοστή εστάλη το Άγιο Πνεύμα. Και όταν συμπληρωνόταν, λέει, η ημέρα της Πεντηκοστής, έγινε ξαφνικά ήχος από τον ουρανό, σαν βίαιη πνοή ανέμου που φερόταν ορμητικά, και εμφανίστηκαν σε αυτούς γλώσσες που διαμοιράζονταν σαν να ήταν από φωτιά, και κάθισε πάνω στον καθένα από αυτούς. Είδατε πόσο ακριβής δόθηκε η απόδειξη, όπως το ότι επί σαράντα ημέρες βρισκόταν ο Χριστός επί της γης, και οι απόστολοι ούτε καν θαυματουργούσαν;

Διότι, όταν συμπληρώθηκε η ημέρα της Πεντηκοστής, καταπέμφθηκε το Άγιο Πνεύμα. Αυτό, λοιπόν, είναι το ζητούμενο: για ποιον λόγο οι Πράξεις των Αποστόλων αναγινώσκονται κατά την Πεντηκοστή. Διότι, αν οι απόστολοι άρχισαν να επιτελούν τα σημεία τότε, δηλαδή μετά την ανάσταση του Κυρίου, τότε θα έπρεπε να αναγινώσκεται και το βιβλίο αυτό. Επειδή, όπως ακριβώς αναγινώσκουμε τα σχετικά με τον σταυρό κατά την ημέρα του σταυρού, και τα σχετικά με την ανάσταση ομοίως, και τα γεγονότα που συνέβησαν σε κάθε εορτή τα αναγινώσκουμε πάλι στην ίδια την εορτή, έτσι θα έπρεπε και τα αποστολικά θαύματα να αναγινώσκονται κατά τις ημέρες των αποστολικών σημείων.

Άκουσε τον Λουκά που διηγείται: «Ήταν όλοι ομόθυμα συγκεντρωμένοι στον ίδιο τόπο», λέει, «και ξαφνικά έγινε από τον ουρανό βουή σαν από ορμητική πνοή ανέμου· και τους εμφανίστηκαν γλώσσες που διαμοιράζονταν σαν πύρινες· και κάθισε από μία πάνω στον καθένα τους, και πληρώθηκαν όλοι από Πνεύμα Άγιο, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, ανάλογα με το τι τους έδινε το Πνεύμα να αποφθέγγονται». Βλέπεις πώς ο προφήτης από παλιά το είχε προαναγγείλει αυτό με σαφήνεια, λέγοντας τα εξής: «Θα δώσω τους νόμους μου στη διάνοιά τους, και πάνω στις καρδιές τους θα τους εγγράψω». Διότι η χάρη του Πνεύματος, που δόθηκε από τον Θεό για να εγκατασταθεί στις διανοίες τους, τους έκανε έμψυχες στήλες, και επισκιάζει τη διάνοια με τη δόξα του. Γι' αυτό και έλεγε ότι εστάλη να κηρύττει, όχι με σοφία λόγου, για να μην αποβεί μάταιος ο σταυρός του Χριστού· και πάλι, «Απομώρανε ο Θεός τη σοφία αυτού του κόσμου»· και διαρκώς περιστρέφει τον λόγο του γύρω από τον σταυρό.

Και λίγο μετά: «Ελέησόν μας, Θεέ, κατά το μέγα έλεός σου και εξαπόστειλε σε εμάς και στα προκείμενα άγια δώρα αυτά το Πνεύμα σου το πανάγιο, το κύριο και ζωοποιό, το σύνθρονο με εσένα τον Θεό και Πατέρα και με τον μονογενή σου Υιό, αυτό που συμβασιλεύει, το ομοούσιο και συναΐδιο, αυτό που μίλησε μέσω του νόμου και των προφητών και στην καινή σου διαθήκη, αυτό που κατέβηκε με μορφή περιστεριού στον Κύριό μας Ιησού Χριστό στον Ιορδάνη ποταμό και παρέμεινε σε αυτόν, αυτό που κατέβηκε στους αγίους σου αποστόλους με μορφή πύρινων γλωσσών στο υπερώο της αγίας και ένδοξης Σιών την ημέρα της αγίας Πεντηκοστής, αυτό το πανάγιο Πνεύμα σου κατάπεμψε, Δέσποτα, σε εμάς και σε αυτά τα προκείμενα άγια δώρα, ώστε, αφού έλθει με την αγία και αγαθή και ένδοξη παρουσία του, να αγιάσει και να κάνει αυτόν μεν τον άρτο άγιο σώμα του Χριστού σου, και αυτό το ποτήριο τίμιο αίμα του Χριστού σου».