Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 2:15

Αλλά και η παρουσία του Αγίου Πνεύματος γίνεται κατά την τρίτη ώρα, όπως έχουμε διδαχθεί στις Πράξεις, όταν, ενώ οι Φαρισαίοι χλεύαζαν τους μαθητές για την ποικίλη ενέργεια των γλωσσών, ο Πέτρος αναφέρει ότι αυτοί που τα λέγουν αυτά δεν είναι μεθυσμένοι, διότι είναι η τρίτη ώρα. Η δε ενάτη ώρα αποτελεί μνημόσυνο του Δεσποτικού πάθους, το οποίο υπέστη για τη δική μας ζωή. Αλλά επειδή λέει ο Δαβίδ ότι «Επτάκις της ημέρας σε αίνεσα για τα κρίματα της δικαιοσύνης σου», και οι προαναφερθέντες καιροί προσευχής δεν συμπληρώνουν τον επταδικό αριθμό των προσευχών, η μεσημβρινή προσευχή πρέπει να διαιρεθεί σε δύο μέρη· και η μεν μία να γίνεται πριν από την προσφορά της τροφής, η δε άλλη μετά την προσφορά της τροφής, ώστε να γίνει και σε εμάς τύπος το να αινούμε τον Θεό επτά φορές την ημέρα καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας. Οι είσοδοι των ασκητηρίων ας παραμένουν κλειστές για τις γυναίκες· από τους άνδρες δε ας μην εισέρχονται όλοι, αλλά μόνον εκείνοι στους οποίους έχει εμπιστευθεί την είσοδο ο καθηγούμενος.

Κεφάλαιο Α΄. ΜΑΤΘΑΙΟΣ. Και αφού τον πλησίασε ο πειράζων, είπε: Αν είσαι Υιός του Θεού, πες να γίνουν άρτοι αυτοί οι λίθοι. Εκείνος δε αποκρινόμενος είπε: Είναι γραμμένο: Δεν θα ζήσει ο άνθρωπος μόνο με άρτο, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το στόμα του Θεού. ΠΡΑΞΕΙΣ. Και επλήσθησαν όλοι από Πνεύμα Άγιο, και άρχισαν να μιλούν σε άλλες γλώσσες, καθώς το Πνεύμα τους έδινε την ικανότητα να αποφθέγγονται... Εξίσταντο δε όλοι, και απορούσαν, λέγοντας ο ένας προς τον άλλον: Τι άραγε να σημαίνει αυτό; Άλλοι όμως χλευάζοντας έλεγαν ότι είναι γεμάτοι από γλεύκος. Αφού στάθηκε δε ο Πέτρος μαζί με τους έντεκα, ύψωσε τη φωνή του και τους απευθύνθηκε: Άνδρες Ιουδαίοι, και όλοι εσείς που κατοικείτε στην Ιερουσαλήμ, αυτό ας σας γίνει γνωστό, και δώστε προσοχή στα λόγιά μου. Διότι αυτοί δεν μεθούν, όπως εσείς υποθέτετε· επειδή είναι μόλις η τρίτη ώρα της ημέρας· αλλά αυτό είναι εκείνο που έχει ειπωθεί μέσω του προφήτη Ιωήλ: Και θα συμβεί κατά τις έσχατες ημέρες, λέει ο Θεός, να εκχύσω από το Πνεύμα μου επάνω σε κάθε σάρκα, και θα προφητεύσουν, και τα εξής.

Αλλά ο Πέτρος, που είχε Άγιο Πνεύμα και γνώριζε τι κατείχε, λέει: «Άνδρες Ισραηλίτες», εσείς που απαγγέλλετε μεν τον Ιωήλ, αλλά δεν γνωρίζετε τα όσα έχουν γραφτεί, «δεν είναι αυτοί μεθυσμένοι, όπως εσείς νομίζετε». Διότι μεθούν, όχι όπως εσείς υποθέτετε, αλλά καθώς είναι γεγραμμένο: «Θα μεθύσουν από την αφθονία του οίκου σου και θα τους ποτίσεις από τον χείμαρρο της τρυφής σου». Μεθούν με μέθη νηφάλια, που νεκρώνει την αμαρτία και ζωοποιεί την καρδιά, μέθη αντίθετη από τη σωματική. Διότι η μεν σωματική προκαλεί λήθη ακόμη και αυτών που είναι γνωστά, ενώ αυτή χαρίζει τη γνώση ακόμη και των αγνώστων. Μεθούν έχοντας πιει το κρασί της νοητής αμπέλου, η οποία λέει: «Εγώ είμαι η άμπελος και εσείς τα κλήματα». Εάν όμως δεν με πιστεύετε, κατανοήστε αυτό που λέγεται από την ώρα: διότι είναι η τρίτη ώρα της ημέρας. Επειδή Αυτός που σταυρώθηκε την τρίτη ώρα, όπως λέει ο Μάρκος, την τρίτη ώρα τώρα κατέπεμψε τη χάρη. Διότι δεν είναι άλλη η χάρη Εκείνου και άλλη η χάρη τούτου, αλλά Αυτός που τότε σταυρώθηκε και έδωσε την υπόσχεση, εκπλήρωσε αυτό που είχε υποσχεθεί.

Και αυτό το δείχνει σαφώς ο κορυφαίος και θεμέλιος της Εκκλησίας Πέτρος· διότι κατά την ώρα εκείνη της ιερής Πεντηκοστής, κατά την οποία αξιωνόταν της άρρητης και θείας ενώσεως, και γνώριζε αυτούς που είχαν φωτιστεί μαζί του, και έβλεπε τους συγκεντρωμένους, και άκουγε τα όσα έλεγαν, και αντιλαμβανόταν το χρονικό διάστημα της ημέρας· διότι λέει: «Είναι η τρίτη ώρα της ημέρας». Διότι το να βγαίνουν εκτός εαυτού εκείνοι που δέχονται την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, με την επικάλυψη του ανθρώπινου νου από αυτή την ενέργεια, είναι αντίθετο προς την υπόσχεση της θείας ελεύσεως. Διότι ο θεόληπτος δεν χάνει τα λογικά του· και γενικά, ποια λογική έχει το να γίνεται κάποιος σαν μανιακός από το Πνεύμα της σοφίας; Διότι το φως αυτό είναι και σοφία του Θεού, η οποία ενοικεί στον θεωμένο και δεν χωρίζεται από τον Θεό· διότι λέει: «Μέσω αυτού κάθε γνώση αποκαλύπτεται και ο Θεός γνωρίζεται αληθινά στην αγαπημένη του ψυχή», αλλά είναι και δικαιοσύνη και αγιότητα και ελευθερία. Άκουσε τον Παύλο: «Όπου υπάρχει το Πνεύμα του Κυρίου, εκεί υπάρχει ελευθερία»· και πάλι: «Ο οποίος έγινε για εμάς σοφία από τον Θεό, και δικαιοσύνη, και αγιασμός, και απολύτρωση».

Στη συνέχεια, προβαίνει και σε απολογία. Διότι δεν είναι μεθυσμένοι αυτοί, όπως εσείς νομίζετε. Βλέπεις την απολογία, πόσο πράα είναι; Αν και έχει μαζί του το μεγαλύτερο μέρος του πλήθους, εντούτοις τους μιλά με πολλή επιείκεια. Και πρώτα αναιρεί την πονηρή υποψία, και έπειτα εδραιώνει την αλήθεια. Γι' αυτό και δεν είπε: «Δεν είναι, όπως εσείς χλευάζετε», ούτε: «Όπως εσείς περιγελάτε», αλλά: «Όπως εσείς νομίζετε», θέλοντας να δείξει ότι δεν τα λένε αυτά επίτηδες, αλλά προς το παρόν να τους προσάψει την κατηγορία της άγνοιας μάλλον παρά της κακοήθειας. «Διότι δεν μεθούν αυτοί, όπως εσείς νομίζετε· επειδή είναι η τρίτη ώρα της ημέρας». Και τι σημαίνει αυτό; Δεν είναι δυνατόν να μεθύσει κάποιος και κατά την τρίτη ώρα; Είναι, αλλά δεν στάθηκε σε αυτό για πολύ. Διότι τα πράγματα δεν ήταν έτσι, όπως έλεγαν εκείνοι χλευάζοντας. Επομένως, από αυτό μαθαίνουμε ότι δεν πρέπει να αναλώνουμε πολλά λόγια για τα μη αναγκαία ζητήματα. Εξάλλου, και όσα ακολουθούν αποτελούν απόδειξη αυτού· και στο εξής ο λόγος απευθύνεται κοινά προς όλους. «Αλλά αυτό είναι εκείνο που έχει ειπωθεί μέσω του προφήτη Ιωήλ: Και θα συμβεί κατά τις έσχατες ημέρες, λέγει ο Κύριος ο Θεός». Πουθενά προς το παρόν δεν αναφέρεται το όνομα του Χριστού, ούτε η υπόσχεση παρουσιάζεται ως δική Του, αλλά ως υπόσχεση του Πατρός. Παρατήρησε τη σύνεσή του. Δεν προχώρησε για να πει αμέσως τα σχετικά με τον Χριστό, ότι δηλαδή Εκείνος τα υποσχέθηκε αυτά μετά τη σταύρωσή Του· διότι θα τα είχε ανατρέψει όλα, αν μιλούσε με αυτόν τον τρόπο. Και όμως, θα πει κανείς, αυτά ήταν ικανά να αποδείξουν τη θεότητά Του.

Δες μια φωτιά που είναι για τους πιστούς πιο ήπια από κάθε λάδι· δες μια γλώσσα που είναι για τον διάβολο πιο φοβερή από κάθε φωτιά· δες μια γλώσσα να κατακαίει τα αγκάθια της ασέβειας και να δροσίζει τα σπαρτά της ευσέβειας· δες δώδεκα μαθητές να εκπαιδεύονται από έναν δάσκαλο· δες δώδεκα στρατηγούς να παρατάσσονται υπό έναν βασιλιά· δες δώδεκα λαμπρούς φωστήρες να ανατέλλουν από μία κορυφή· δες δώδεκα καθαρές ακτίνες να προέρχονται από έναν ήλιο· δες δώδεκα λαμπάδες να ανάβουν από έναν σπινθήρα· δες δώδεκα κλήματα να βλαστάνουν από μία άμπελο· δες δώδεκα κοφίνια να γεμίζουν από ένα τραπέζι· δες δώδεκα ποταμούς να πηγάζουν από μία πηγή· δες δώδεκα γλώσσες να ομιλούν από μία χάρη. Και μην νομίσεις ότι αυτοί μεθούν, ούτε ότι είναι γεμάτοι από γλεύκος, ούτε να υβρίσεις το δώρο με την απιστία σου, ούτε να μιμηθείς τους καταραμένους, ούτε να αποκαλέσεις μέθη την ενέργεια του Πνεύματος. Διότι η μέθη δεν γνωρίζει να χαρίζει γένη γλωσσών, αλλά δεσμεύει ακόμη και αυτήν που ήδη έχει ο καθένας, και τον καθιστά παράφρονα, και ανακόπτει τη ροή του λόγου, και, σαν να βαδίζει στο σκοτάδι ανάμεσα σε πέτρες, σκοντάφτει πάνω στα δόντια· και κυριεύει τη διάνοια, και προκαλεί ταραχή, και δημιουργεί παραισθήσεις, και περικόπτει τις συλλαβές.