Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 2:23

«Τον Ιησού τον Ναζωραίο, άνδρα που αποδείχθηκε από τον Θεό σε εσάς με δυνάμεις και τέρατα και σημεία, τα οποία ενήργησε ο Θεός μέσω αυτού στο μέσο σας, όπως και οι ίδιοι γνωρίζετε, αυτόν, ο οποίος παραδόθηκε κατά την καθορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού, αφού τον καρφώσατε δια χειρός ανόμων, τον θανατώσατε», και πάλι: «στο όνομα του Ιησού Χριστού του Ναζωραίου, τον οποίο εσείς σταυρώσατε, τον οποίο ο Θεός ανέστησε από τους νεκρούς, με τη χάρη αυτού στέκεται αυτός μπροστά σας υγιής»· και καθώς ο Παύλος εξηγούσε στην Αντιόχεια της Πισιδίας ότι «αφού απομάκρυνε ο Θεός τον Σαούλ, ανέδειξε τον Δαβίδ ως βασιλιά, για τον οποίο και έδωσε τη μαρτυρία: βρήκα τον Δαβίδ, τον γιο του Ιεσσαί, άνδρα κατά την καρδιά μου, ο οποίος θα πράξει όλα τα θελήματά μου· από το σπέρμα αυτού ο Θεός, σύμφωνα με την επαγγελία του, έφερε στον Ισραήλ τον σωτήρα Ιησού», και πάλι στην Αθήνα: «παραβλέποντας λοιπόν ο Θεός τους χρόνους της άγνοιας, τώρα παραγγέλλει στους ανθρώπους να μετανοούν όλοι παντού, διότι καθόρισε ημέρα κατά την οποία πρόκειται να κρίνει την οικουμένη με δικαιοσύνη, μέσω του άνδρα που όρισε, παρέχοντας σε όλους βέβαιη απόδειξη, ανασταίνοντάς τον από τους νεκρούς»· ή του Στεφάνου του μεγαλομάρτυρα, όταν λέει: «ιδού, βλέπω τους ουρανούς ανοιγμένους και τον Υιό του ανθρώπου να στέκεται εκ δεξιών του Θεού»;

Διότι η πεσμένη σκηνή του εκ σπέρματος Δαβίδ κατά σάρκα Χριστού, εγέρθηκε πρώτη προς αφθαρσία μέσω της δυνάμεως του Θεού και Πατρός, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε προς τους Ιουδαίους από έναν εκ των αποστόλων γι' αυτόν: «Αυτόν, αφού σας παραδόθηκε με την ορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού, τον πιάσατε και δια χειρός ανόμων τον καρφώσατε και τον αναιρέσατε, τον οποίο ο Θεός ανέστησε, λύνοντας τις ωδίνες του θανάτου, καθότι δεν ήταν δυνατόν να κρατείται από αυτόν»· και πάλι: «Αυτόν τον Ιησού τον ανέστησε ο Θεός, του οποίου όλοι εμείς είμαστε μάρτυρες». Διότι το ότι είναι συνήθεια στην Αγία Γραφή να αποκαλείται Δαβίδ ο εκ του Δαβίδ κατά σάρκα Χριστός, δεν είναι καθόλου δύσκολο να το κατανοήσει κανείς. <Αφού είπε αυτά, ο ίδιος έμεινε στη Γαλιλαία· όταν όμως ανέβηκαν οι αδελφοί του στην εορτή, τότε και αυτός ανέβηκε, όχι φανερά, αλλά σαν στα κρυφά.> Παραμένει στη Γαλιλαία, και απομακρυσμένος από τη χώρα των Ιουδαίων, ο Χριστός διαβιεί πιο ευχάριστα και με μεγαλύτερη ασφάλεια, ώστε πάλι το πλήθος των εθνών να φανεί πιο ευγενές από εκείνους που θεωρούνται νομομαθείς, αν και είναι εντελώς ακατήχητο λόγω της πλάνης που το κατέχει ακόμη. Και φανερώνει μέσω αυτού και τη δίκαιη αγάπη προς αυτά τα έθνη, και την απόλυτα δικαιολογημένη αποστροφή προς εκείνους εξ Ισραήλ.

Ψαλμού ιε΄. — Ζ΄. Έβλεπα τον Κύριο ενώπιόν μου πάντοτε, διότι βρίσκεται στα δεξιά μου για να μην κλονιστώ. Γι' αυτό ευφράνθηκε η καρδιά μου και αγαλλίασε η γλώσσα μου, και επιπλέον και η σάρκα μου θα κατασκηνώσει με ελπίδα. Διότι δεν θα εγκαταλείψεις την ψυχή μου στον Άδη, ούτε θα επιτρέψεις στον όσιό σου να γνωρίσει τη φθορά. Μου γνώρισες οδούς ζωής, θα με γεμίσεις με ευφροσύνη ενώπιον του προσώπου σου. Το ότι δε και αυτά αναφέρονται στο πρόσωπο του Χριστού, το μαρτυρεί ο Πέτρος στις Πράξεις των Αποστόλων, λέγοντας τα εξής: «Τον Ιησού τον Ναζωραίο, άνδρα αποδεδειγμένο σε εμάς από τον Θεό με δυνάμεις, τέρατα και σημεία, τα οποία έκανε μέσω αυτού ο Θεός ανάμεσά σας, όπως και οι ίδιοι γνωρίζετε· αυτόν, σύμφωνα με την καθορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού, αφού τον λάβατε ως παραδομένο, τον καρφώσατε διά χειρός ανόμων και τον θανατώσατε. Τον οποίον ο Θεός ανέστησε, λύνοντας τις οδύνες του θανάτου, καθότι δεν ήταν δυνατόν να κρατείται από αυτόν. Διότι ο Δαβίδ λέει: Έβλεπα τον Κύριο ενώπιόν μου διαπαντός».

Ω, τι τόλμησε να πει ανάμεσα σε εκείνους που τον φόνευσαν: ότι αναστήθηκε. Και δεν λέει ευθέως ότι αναστήθηκε, αλλά ότι ήλθε σε εσάς από τον Θεό. Και αυτό είναι φανερό από όσα έπραξε. Δεν λέει πλέον ότι ο ίδιος τα έπραξε, αλλά ότι μέσω αυτού τα έπραξε ο Θεός, ώστε να τους προσελκύσει περισσότερο με τη μετριοπάθεια, γι' αυτό και τους καλεί ως μάρτυρες και λέει: «Άνδρα που έχει αποδειχθεί σε εσάς από τον Θεό με δυνάμεις και τέρατα και σημεία, τα οποία έκανε μέσω αυτού ο Θεός ανάμεσά σας, καθώς και οι ίδιοι γνωρίζετε». Έπειτα, περνώντας στο ανόσιο εκείνο τόλμημά τους, δες πώς προσπαθεί να τους απαλλάξει από το έγκλημα· διότι, κι αν ακόμη ήταν προκαθορισμένο, ωστόσο εκείνοι ήταν φονιάδες. Λέει λοιπόν: «Αυτόν, σύμφωνα με την ορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού, αφού τον πήρατε έκδοτο, δια χειρών ανόμων τον καρφώσατε και τον θανατώσατε». Σαν να λέει σχεδόν τα ίδια λόγια με τον Ιωσήφ, ακριβώς εκείνα που έλεγε και εκείνος προς τους αδελφούς του: «Μη φοβάστε, διότι δεν με πουλήσατε εσείς, αλλά ο Θεός με έστειλε εδώ». Έπειτα, αφού είπε ότι ήταν βουλή του Θεού, για να μην πουν «άρα καλά πράξαμε», τους ελέγχει λογικά με αυτό που πρόσθεσε: «Δια χειρών ανόμων τον καρφώσατε και τον θανατώσατε». Εδώ υπαινίσσεται τον Ιούδα· συγχρόνως όμως τους δείχνει ότι αυτό δεν οφειλόταν στη δική τους δύναμη, αν δεν το επέτρεπε και ο ίδιος και αν δεν τον είχε παραδώσει ο Θεός. Διότι αυτό σημαίνει το «έκδοτο». Έτσι, μετέφερε ολόκληρο το έγκλημα στο κεφάλι του Ιούδα που τον παρέδωσε· διότι αυτός τον παρέδωσε με το φιλί.

Επιδιώκοντας να εκθέσει το γεγονός, αμέσως προβάλλει το σημείο. «Ενώπιον», λέει, «όλων σας». Επειδή τους επέπληξε σφοδρά, και απέδειξε ότι αναστήθηκε αυτός που σταυρώθηκε, πάλι χαλαρώνει την αυστηρότητά του, δίνοντάς τους τη δυνατότητα της μετάνοιας, λέγοντας: «Και τώρα, αδελφοί, γνωρίζω ότι από άγνοια το πράξατε, όπως ακριβώς και οι άρχοντές σας». «Από άγνοια το πράξατε». Αυτή είναι η μία δικαιολογία· η δεύτερη: «Όπως ακριβώς και οι άρχοντές σας». Όπως ακριβώς έλεγε ο Ιωσήφ στους αδελφούς του, ότι «Ο Θεός με απέστειλε πριν από εσάς»· μάλλον δε, αυτό που είπε με συντομία εκεί, δηλαδή «αφού τον λάβατε παραδομένο σύμφωνα με την καθορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού», αυτό εδώ το αναπτύσσει. «Ο δε Θεός, όσα προανήγγειλε διά στόματος όλων των προφητών, ότι θα πάθει ο Χριστός Του, τα εκπλήρωσε κατ' αυτόν τον τρόπο». Συγχρόνως δείχνει ότι, αν αποδειχθεί αυτό, το έργο δεν ανήκει σε εκείνους, αλλά ότι έγινε σύμφωνα με τη βουλή του Θεού. Και με το να πει, «Όσα προανήγγειλε», υπαινίσσεται τα λόγια με τα οποία τον χλεύαζαν πάνω στον σταυρό, λέγοντας: «Αν τον θέλει, ας τον σώσει». Διότι έλεγαν: «Είπε: Είμαι Υιός Θεού· ας στηριχθεί σε Αυτόν· ας κατέβει τώρα από τον σταυρό». Μήπως, λοιπόν, είναι αυτά ανοησίες, ω ανόητοι; Κάθε άλλο· αλλά έτσι έπρεπε να γίνει· και αυτό το μαρτυρούν οι προφήτες. Ώστε δεν κατέβηκε από τον σταυρό εξαιτίας δικής του αδυναμίας, αλλά εξαιτίας της δύναμής του. Και το προβάλλει αυτό ως απολογία υπέρ των Ιουδαίων, προκειμένου να το αποδεχθούν. «Τα εκπλήρωσε», λέει, «κατ' αυτόν τον τρόπο». Βλέπεις πώς ανάγει τα πάντα στον Θεό; «Μετανοήστε, λοιπόν», λέει, «και επιστρέψτε».

Στη συνέχεια, λοιπόν, τους αποδεικνύει φονείς και παραβάτες του νόμου: «Αυτόν, τον οποίο παραλάβατε παραδομένο σύμφωνα με την ορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού, δια χειρός ανόμων τον καρφώσατε στον σταυρό και τον θανατώσατε». Αυτόν, τον εργάτη των παράδοξων θαυμάτων, τον δημιουργό των πολυύμνητων τεραστίων, τον εξολοθρευτή των δαιμόνων και των παθών, αυτόν του οποίου ο τόκος υπερβαίνει τα ανθρώπινα και η γέννηση είναι ένδοξη, αυτόν που ο ουράνιος αστέρας φανέρωσε στον κόσμο, που η στρατιά των αγγέλων ανευφήμησε όταν γεννήθηκε, για τον οποίο κατά τη βάπτισή του ο Πατέρας έδωσε μαρτυρία από τα ύψιστα, αυτόν, τον οποίο παραλάβατε παραδομένο σύμφωνα με την ορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού, δια χειρός ανόμων τον καρφώσατε στον σταυρό και τον θανατώσατε.

Διότι, εάν δεν είχε συναινέσει ο Πατέρας, δεν θα είχατε τη δύναμη να κρατήσετε δέσμιο τον Υιό. Εάν δεν είχε έλθει άνωθεν η απόφαση, δεν θα μπορούσατε να συλλάβετε τον Κτίστη. Εάν Εκείνος που τον γέννησε δεν είχε εκδώσει την απόφαση, δεν θα απλώνατε τα χέρια σας πάνω στον θαυματουργό. Διότι έδινε το νεύμα και δέσμευε τη φύση, πρόσταζε και αμέσως συγκρατούσε την κτίση. Διότι ο Θεός δεν προσήλθε στο σταυρικό πάθος παρά τη θέλησή Του, αλλά, υπακούοντας στο πατρικό νεύμα, καταδέχθηκε να υποστεί θάνατο για χάρη των θνητών. Αυτόν, λοιπόν, σύμφωνα με την προκαθορισμένη βουλή και πρόγνωση του Θεού, αφού τον λάβατε έκδοτο διά χειρός ανόμων, του Ιούδα και του Πιλάτου, του πρώτου που τον πουλούσε και του δεύτερου που τον μαστίγωνε, του πρώτου που τον φιλούσε δόλια και του δεύτερου που πτοούνταν ανώφελα. Αφού σας παραδόθηκε, τον λάβατε διά χειρός ανόμων, τον καρφώσατε στον σταυρό και τον θανατώσατε. Άδικο φόνο, ω άθλιοι, διαπράξατε εναντίον του. Αθώο αίμα, ω παράνομοι, με τη θέλησή σας χύσατε. Καρφώνοντας τη Ζωή στο ξύλο, θανατώσατε Αυτόν που καταργεί την πλάνη, εναποθέτοντας τη Ζωή ανάμεσα στους νεκρούς.