Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 20:23

Και από κοινού οι απόστολοι αναφωνούσαν τα εξής: «Δέσποτα, εσύ που δημιούργησες τον ουρανό, τη γη, τη θάλασσα και όλα όσα υπάρχουν σε αυτά, εσύ που μίλησες μέσω του Αγίου Πνεύματος δια στόματος του πατέρα μας και δούλου σου, του Δαβίδ». Και ο Παύλος, όταν βρέθηκε στη Ρώμη, μιλούσε με παρρησία στους Ιουδαίους που είχαν έρθει σε αυτόν: «Ορθά μίλησε το Άγιο Πνεύμα μέσω του προφήτη Ησαΐα προς τους πατέρες σας». Στον Τιμόθεο δε έγραφε: «Το Πνεύμα λέγει ρητώς ότι στους έσχατους καιρούς θα αποστατήσουν κάποιοι από την υγιαίνουσα πίστη, δίνοντας προσοχή σε πνεύματα πλάνης». Γι' αυτό και όταν λέγεται ότι το Πνεύμα κατοικεί σε κάποιον, νοείται ότι ο Λόγος χορηγεί σε αυτόν το Πνεύμα. Όταν λοιπόν εκπληρωνόταν η προφητεία, «Θα εκχέω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», ο Παύλος έλεγε: «Σύμφωνα με την επιχορήγηση του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα»· και προς τους Κορινθίους έγραφε: «Ή μήπως ζητάτε απόδειξη του Χριστού που μιλάει μέσα μου;». Αν όμως ο Χριστός ήταν αυτός που μιλούσε μέσα του, είναι φανερό ότι του Χριστού ήταν το Πνεύμα που μιλούσε μέσα του· διότι, ενώ ο Χριστός μιλούσε μέσα του, στις Πράξεις έλεγε πάλι: «Και τώρα, ιδού, δεμένος εγώ από το Πνεύμα, πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω αυτά που θα μου συμβούν εκεί, παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα με διαβεβαιώνει σε κάθε πόλη, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις».

Διότι, όταν ο Λόγος απευθυνόταν στον προφήτη, ο προφήτης λαλούσε τα όσα προέρχονταν από τον Λόγο εν Πνεύματι. Έτσι έχει γραφεί και στις Πράξεις των Αποστόλων, όταν ο Πέτρος έλεγε: «Άνδρες αδελφοί, έπρεπε να εκπληρωθεί η Γραφή, την οποία προείπε το Άγιο Πνεύμα»· ενώ στον Ζαχαρία, όταν ο Λόγος απευθύνθηκε σε αυτόν, έχει γραφτεί: «Όμως δεχθείτε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, όσα εγώ εντέλλομαι μέσω του Πνεύματός μου στους προφήτες». Και λίγο πιο κάτω, επιπλήττοντας τον λαό, έλεγε: «Έκαναν την καρδιά τους απειθή, για να μην υπακούουν στους νόμους μου και στους λόγους, τους οποίους εξαπέστειλε ο Κύριος ο Παντοκράτωρ μέσω του Πνεύματός του, δια χειρός των προγενέστερων προφητών». Και ενώ ο Χριστός λαλούσε δια του Παύλου, όπως ο ίδιος είπε: «Αφού ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός μιλάει μέσα μου;», παρ' όλα αυτά δεν έπαυε να έχει το Πνεύμα που του χορηγούσε την ικανότητα να λαλεί. Διότι έτσι γράφει ο ίδιος: «Σύμφωνα με την επιχορηγία του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα». Και πάλι, ενώ ο Χριστός λαλούσε μέσα του, έλεγε: «Εκτός του ότι το Άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη με διαβεβαιώνει, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις». Διότι το Πνεύμα δεν βρίσκεται εκτός του Λόγου, αλλά, ευρισκόμενο μέσα στον Λόγο, βρίσκεται μέσα στον Θεό δι' αυτού· ώστε τα χαρίσματα να δίδονται εν τη Τριάδι.

Και όλοι μαζί οι απόστολοι αναφωνούσαν ως εξής: «Δέσποτα, εσύ που δημιούργησες τον ουρανό, τη γη, τη θάλασσα και όλα όσα υπάρχουν σε αυτά, εσύ που μίλησες μέσω του Αγίου Πνεύματος από το στόμα του πατέρα μας Δαβίδ, του δούλου σου». Και ο Παύλος, όταν βρέθηκε στη Ρώμη, μιλούσε με παρρησία στους Ιουδαίους που είχαν έλθει σε αυτόν: «Πολύ σωστά μίλησε το Άγιο Πνεύμα στους πατέρες σας μέσω του προφήτη Ησαΐα». Στον Τιμόθεο, εξάλλου, έγραφε: «Το δε Πνεύμα λέγει ρητώς ότι στους έσχατους καιρούς κάποιοι θα αποστατήσουν από την υγιαίνουσα πίστη, δίνοντας προσοχή σε πνεύματα πλάνης». Γι' αυτό, και όταν λέγεται ότι το Πνεύμα εισέρχεται σε κάποιους, εννοείται ότι ο Λόγος είναι αυτός που χορηγεί μέσα τους το Πνεύμα. Όταν, λοιπόν, εκπληρωνόταν η προφητεία, «Θα εκχύσω από το Πνεύμα μου σε κάθε σάρκα», ο Παύλος έλεγε: «Σύμφωνα με την επιχορήγηση του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα»· και προς τους Κορινθίους έγραφε: «Μήπως ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός είναι αυτός που μιλάει μέσα μου;». Εάν δε ο Χριστός ήταν αυτός που μιλούσε μέσα του, είναι φανερό ότι το Πνεύμα που μιλούσε μέσα του ήταν του Χριστού. Διότι, ενώ ο Χριστός μιλούσε μέσα του, στις Πράξεις έλεγε πάλι: «Και τώρα, ιδού, εγώ, όντας δεμένος από το Πνεύμα, πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω όσα πρόκειται να μου συμβούν εκεί· παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα με διαβεβαιώνει σε κάθε πόλη, λέγοντάς μου ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις».

Διότι, όταν ο Λόγος απευθυνόταν στον προφήτη, ο προφήτης ομιλούσε όσα προέρχονταν από τον Λόγο εν Πνεύματι. Έτσι έχει γραφεί και στις Πράξεις, όταν ο Πέτρος λέει: «Άνδρες αδελφοί, έπρεπε να εκπληρωθεί η Γραφή, την οποία προείπε το άγιο Πνεύμα»· ενώ στον Ζαχαρία, όταν ο Λόγος απευθύνθηκε σε αυτόν, έχει γραφεί: «Όμως δεχθείτε τους λόγους μου και τα προστάγματά μου, όσα εγώ παραγγέλλω εν τω Πνεύματί μου στους προφήτες.» Και λίγο μετά, κατηγορώντας τον λαό, έλεγε: «Έκαναν την καρδιά τους απειθή, ώστε να μην εισακούσουν τους νόμους μου και τους λόγους, τους οποίους απέστειλε ο Κύριος ο παντοκράτωρ εν τω Πνεύματί του μέσω των προηγούμενων προφητών.» Και ενώ ο Χριστός μιλούσε μέσα στον Παύλο, όπως είπε ο ίδιος: «Εφόσον ζητάτε απόδειξη ότι ο Χριστός ομιλεί μέσα μου;», εξίσου το Πνεύμα του παρείχε τη δυνατότητα να ομιλεί. Διότι ο ίδιος γράφει τα εξής: «Σύμφωνα με την επιχορήγηση του Πνεύματος του Ιησού Χριστού σε εμένα.» Και πάλι, μολονότι ο Χριστός ομιλούσε μέσα του, έλεγε: «Εκτός του ότι το άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη με διαβεβαιώνει, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις.» Διότι το Πνεύμα δεν βρίσκεται εκτός του Λόγου, αλλά, όντας μέσα στον Λόγο, βρίσκεται μέσα στον Θεό μέσω αυτού· ώστε τα χαρίσματα να δίδονται εν τη Τριάδι.

ΙΩΑΝΝΗΣ. Του αποκρίθηκε ο Ιησούς: Εγώ μίλησα φανερά στον κόσμο· εγώ πάντοτε δίδαξα στη συναγωγή και στο ιερό, όπου συγκεντρώνονται όλοι οι Ιουδαίοι, και στα κρυφά δεν μίλησα καθόλου. ΠΡΑΞΕΙΣ. Αφού δε τους έφεραν, τους έστησαν ενώπιον του συνεδρίου, και ο αρχιερέας τους ρώτησε, λέγοντας: Δεν σας δώσαμε αυστηρή παραγγελία να μη διδάσκετε στο όνομα αυτό; Και ιδού, έχετε γεμίσει την Ιερουσαλήμ με τη διδαχή σας, και θέλετε να φέρετε πάνω μας το αίμα αυτού του ανθρώπου. Αποκρινόμενος δε ο Πέτρος και οι απόστολοι είπαν: Πρέπει να πειθαρχούμε περισσότερο στον Θεό παρά στους ανθρώπους. ΠΡΑΞΕΙΣ. Παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη μού δίνει μαρτυρία, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις.

Και ο Παύλος έλεγε: εκτός του ότι το Άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη με διαβεβαιώνει, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις. Διότι αυτός ο καλός αγιαστής, βοηθός και δάσκαλος της Εκκλησίας, το Άγιο Πνεύμα, ο Παράκλητος, για τον οποίο είπε ο Σωτήρας, εκείνος θα σας διδάξει τα πάντα και θα σας τα υπενθυμίσει όλα (δεν είπε μόνο ότι θα διδάξει, αλλά και ότι θα υπενθυμίσει όσα σας είπα· διότι δεν είναι άλλα τα διδάγματα του Χριστού και άλλα του Αγίου Πνεύματος, αλλά είναι τα ίδια), προειδοποίησε τον Παύλο για τα όσα επρόκειτο να συμβούν, ώστε να γίνει πιο θαρραλέος επειδή τα γνώριζε εκ των προτέρων. Αυτά δε έχουν ειπωθεί σε εμάς με αφορμή το χωρίο: τα λόγια που εγώ σας έχω μιλήσει είναι πνεύμα, ώστε να μη νομίσεις ότι πρόκειται για απλή ομιλία χειλιών, αλλά για την καλή διδασκαλία.

Παραλείπω και τα γεγονότα στην Τρωάδα και τον Εύτυχο, ο οποίος παρασύρθηκε από τον ύπνο και έπεσε κάτω από το τρίτο πάτωμα και ανασύρθηκε νεκρός, αλλά διασώθηκε από τον Παύλο. Παραλείπω επίσης και τις προφητείες προς τους πρεσβυτέρους της Εφέσου που κλήθηκαν στη Μίλητο, στους οποίους φανερά έλεγε ότι το Άγιο Πνεύμα σε κάθε πόλη μού δίνει μαρτυρία λέγοντας, και τα εξής. Διότι με το να πει «σε κάθε πόλη» ο Παύλος φανέρωσε ότι τα θαυμαστά έργα που έγιναν από αυτόν σε κάθε πόλη προέρχονταν από την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, μέσω του Πνεύματος του Θεού και στο όνομα του Χριστού που μιλούσε μέσα του.

ή «να θυμάστε τα λόγια του Κυρίου, ότι ο ίδιος είπε, καλό είναι να δίνει κανείς μάλλον παρά να λαμβάνει»· «και τώρα ιδού, εγώ δεδεμένος από το Πνεύμα πορεύομαι», σαν να έλεγε: «Ο Παύλος, δέσμιος του Ιησού Χριστού»· «μόνο που το Πνεύμα μού διαμαρτύρεται από πόλη σε πόλη λέγοντας», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «ο Κύριος μαρτυρεί στην ψυχή μου ότι δεν ψεύδομαι»· «εν δυνάμει κατά το Πνεύμα της αγιωσύνης», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «Άγιος είναι ο αναπαυόμενος εν αγίοις»· και «περιτομή της καρδιάς εν πνεύματι», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «και περιτμηθήκατε με περιτομή αχειροποίητη, με την απέκδυση του σώματος των αμαρτιών, κατά την περιτομή του Χριστού»· «εάν βέβαια το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «όπως ακριβώς παραλάβατε τον Χριστό, μέσα σε αυτόν να περιπατείτε» και «το Πνεύμα του Κυρίου μίλησε μέσα μου και ο λόγος του είναι στο στόμα μου»· και «έχοντας την απαρχή του Πνεύματος», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «η απαρχή είναι ο Χριστός»· «αλλά το ίδιο το Πνεύμα υπερεντυγχάνει υπέρ ημών», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «ο οποίος είναι στα δεξιά του Θεού, ο οποίος και μεσιτεύει υπέρ ημών»· «για να γίνει η προσφορά των εθνών ευπρόσδεκτη, αγιασμένη εν Αγίω Πνεύματι», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «και είθε ο Κύριος να σας αγιάσει, ώστε να είστε ειλικρινείς και απρόσκοπτοι κατά την ημέρα του Χριστού»· «σε εμάς όμως τα αποκάλυψε ο Θεός δια του Πνεύματός του», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «όταν ευδόκησε αυτός που με ξεχώρισε από την κοιλιά της μητέρας μου δια της χάριτός του να αποκαλύψει τον Υιό του μέσα μου»· «εμείς όμως δεν λάβαμε το πνεύμα του κόσμου, αλλά το Πνεύμα το εκ του Θεού», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «δοκιμάζετε τους εαυτούς σας εάν ο Χριστός είναι μέσα σας»· «είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας», το οποίο είναι όμοιο με το να ειπωθεί: «θα κατοικήσω ανάμεσά τους και θα περιπατήσω μαζί τους, και θα είμαι Θεός τους και αυτοί θα είναι λαός μου».

«καὶ ὅταν ἦλθαν στὴν Μυσία, δοκίμαζαν νὰ πορευθοῦν πρὸς τὴν Βιθυνία καὶ δὲν τοὺς ἄφησε τὸ Πνεῦμα», ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Χριστὸς «πορευθέντες βαπτίσατε ὅλα τὰ ἔθνη» ἢ «μὴ βαστάζετε σακίδιο, μήτε ράβδο, μήτε ὑποδήματα»· «οἱ ὁποῖοι (λέγει) ἔλεγαν στὸν Παῦλο μέσῳ τοῦ Πνεύματος νὰ μὴν ἀνεβαίνει στὰ Ἱεροσόλυμα», ἢ ὁ Ἄγαβος «αὐτὰ λέγει τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιο, τὸν ἄνδρα στὸν ὁποῖο ἀνήκει ἡ ζώνη αὐτή», ὅμοιο μὲ αὐτὸ ποὺ εἶπε ὁ Παῦλος «ἐὰν ζητεῖτε ἀπόδειξη τοῦ Χριστοῦ ποὺ λαλεῖ μέσα μου» ἢ «νὰ θυμᾶστε τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου, ὅτι ὁ ἴδιος εἶπε πὼς εἶναι καλὸ νὰ δίνει κανεὶς μᾶλλον παρὰ νὰ λαμβάνει»· «καὶ τώρα ἰδού, ἐγὼ δεμένος μὲ τὸ Πνεῦμα πορεύομαι», ὅπως θὰ ἔλεγε «ὁ Παῦλος, δέσμιος τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ»· «ἐκτὸς τοῦ ὅτι τὸ Πνεῦμα διαμαρτύρεται σὲ ἐμένα σὲ κάθε πόλη λέγοντας», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ὁ Κύριος μαρτυρεῖ στὴν ψυχή μου ὅτι δὲν ψεύδομαι»· «ἐν δυνάμει κατὰ τὸ πνεῦμα τῆς ἁγιωσύνης», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ἅγιος εἶναι αὐτὸς ποὺ ἀναπαύεται ἐν ἁγίοις»· «καὶ ἡ περιτομὴ τῆς καρδιᾶς ἐν πνεύματι» ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «καὶ περιτμηθήκατε μὲ περιτομὴ ἀχειροποίητη, μὲ τὴν ἀπέκδυση τοῦ σώματος τῶν ἁμαρτιῶν διὰ τῆς περιτομῆς τοῦ Χριστοῦ»· «ἐὰν βέβαια τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ μέσα σας», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «καθὼς λάβατε τὸν Χριστό, νὰ περιπατεῖτε ἐν αὐτῷ»· καὶ «τὸ Πνεῦμα τοῦ Κυρίου ἐλάλησε μέσα μου καὶ ὁ λόγος του εἶναι στὸ στόμα μου» καὶ «ἔχοντας τὴν ἀπαρχὴ τοῦ Πνεύματος», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ἀπαρχὴ εἶναι ὁ Χριστός»· «ἀλλὰ τὸ ἴδιο τὸ Πνεῦμα ὑπερμεσιτεύει ὑπὲρ ἡμῶν», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ὁ ὁποῖος εἶναι στὰ δεξιὰ τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος καὶ μεσιτεύει ὑπὲρ ἡμῶν»· «ὥστε νὰ γίνει ἡ προσφορὰ τῶν ἐθνῶν εὐπρόσδεκτη, ἁγιασμένη ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «καὶ ὁ Κύριος νὰ σᾶς ἁγιάσει, ὥστε νὰ εἶστε εἰλικρινεῖς καὶ ἀπρόσκοπτοι κατὰ τὴν ἡμέρα τοῦ Χριστοῦ»· «σὲ ἐμᾶς δὲ τὸ ἀπεκάλυψε ὁ Θεὸς διὰ τοῦ Πνεύματός του», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «ὅταν εὐδόκησε αὐτὸς ποὺ μὲ ξεχώρισε ἀπὸ τὴν κοιλιὰ τῆς μητέρας μου, διὰ τῆς χάριτός του νὰ ἀποκαλύψει τὸν Υἱό του σὲ ἐμένα»· «ἐμεῖς δὲ δὲν λάβαμε τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τὸ ἐκ τοῦ Θεοῦ», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «δοκιμάζετε τὸν ἑαυτό σας ἂν ὁ Χριστὸς εἶναι μέσα σας»· «ναὸς τοῦ Θεοῦ εἶστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ κατοικεῖ μέσα σας», ὅμοιο μὲ τὸ νὰ λέει «θὰ κατοικήσω ἀνάμεσά τους καὶ θὰ περπατήσω μαζί τους, καὶ θὰ εἶμαι Θεός τους καὶ αὐτοὶ θὰ εἶναι λαός μου». 6.

2. Για ποιο πράγμα δίνεις μαρτυρία; Ώστε να επιμεληθούν τον βίο τους· ώστε να μετανοήσουν και να προσέλθουν στον Θεό. Διότι ούτε οι Ιουδαίοι τον γνώριζαν, επειδή αγνοούσαν τον Υιό, και εξαιτίας των έργων τους και της έλλειψης πίστης στον Κύριο Ιησού. Για ποιο λόγο, λοιπόν, τα λες αυτά; Για ποιο λόγο τα υπενθυμίζεις; Τι έχει συμβεί; Μήπως έχεις να τους προσάψεις κάποια κατηγορία; Αφού πρώτα συγκλόνισε τη διάνοιά τους, τότε προσθέτει: «Και τώρα, ιδού, εγώ, δεμένος από το Πνεύμα, πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω αυτά που πρόκειται να μου συμβούν εκεί· παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα μού δίνει μαρτυρία από πόλη σε πόλη, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις. Αλλά για τίποτε από αυτά δεν νοιάζομαι, ούτε θεωρώ τη ζωή μου πολύτιμη για τον εαυτό μου, προκειμένου να τελειώσω τον δρόμο μου με χαρά, καθώς και τη διακονία που έλαβα από τον Κύριο Ιησού, το να δώσω δηλαδή μαρτυρία για το Ευαγγέλιο της χάριτος του Θεού». Γιατί τα λέει αυτά; Για να τους προετοιμάσει, ώστε να είναι πάντοτε έτοιμοι για κινδύνους, και φανερούς και άδηλους, και σε όλα να πείθονται στο Πνεύμα. Δείχνει δε ότι οδηγείται προς μεγάλα παθήματα. «Παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα», λέει, «μου δίνει μαρτυρία από πόλη σε πόλη, λέγοντας». Για να δείξει ότι αναχωρεί με τη θέλησή του, και για να μην νομίσεις ότι πρόκειται για καταναγκασμό ή ανάγκη, είπε το «Από πόλη σε πόλη». Έπειτα προσθέτει ότι: «Δεν θεωρώ τη ζωή μου πολύτιμη για τον εαυτό μου, προκειμένου να τελειώσω τον δρόμο μου με χαρά, και τη διακονία που έλαβα από τον Κύριο Ιησού».

Σε καμία περίπτωση· απεναντίας, γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις. Ότι, λοιπόν, με περιμένουν πειρασμοί, το γνωρίζω, το τι είδους όμως, δεν το γνωρίζω· πράγμα που ήταν και το πιο δυσχερές. Μην νομίσετε, λοιπόν, ότι τα λέω αυτά επειδή θρηνώ· δεν θεωρώ πολύτιμη την ίδια μου τη ζωή. Για να ανορθώσει το φρόνημά τους τα λέει αυτά, και για να τους πείσει όχι μόνο να μην τρέπονται σε φυγή, αλλά και να τα υπομένουν με γενναιότητα. Γι' αυτό ονομάζει το έργο δρόμο και διακονία· αφενός για να δείξει τη λαμπρότητα που προέρχεται από τον δρόμο, και αφετέρου το χρέος που απορρέει από τη διακονία.

Εάν, όμως, θελήσουμε να απολογηθούμε σε αυτούς που λένε «γιατί άραγε επέτρεψε ο Θεός να θανατωθούν και τα παιδιά», ίσως επεκταθούμε σε έναν πιο μακροσκελή λόγο, ο οποίος θα έπρεπε να σας είχε λεχθεί προλογικά. Προς το παρόν, όμως, αφού εκφράσουμε τις θερμές μας ευχαριστίες για την αλυσίδα του Παύλου, ας ολοκληρώσουμε τον λόγο μας, διότι έχει γίνει αιτία τόσων πολλών αγαθών για εμάς, προτρέποντάς σας όχι μόνο να μη δυσανασχετείτε εάν τυχόν υποφέρετε κάτι για τον Χριστό, αλλά και να χαίρεστε όπως οι απόστολοι, και να καυχάστε όπως ακριβώς έλεγε ο Παύλος: «Με πολύ μεγάλη χαρά θα καυχηθώ για τις αδυναμίες μου». Διότι γι' αυτό άλλωστε και άκουσε το: «Σου αρκεί η χάρη μου». Ο Παύλος καυχάται για τα δεσμά του, και εσύ υπερηφανεύεσαι για τον πλούτο; Οι απόστολοι χαίρονταν επειδή αξιώθηκαν να μαστιγωθούν, και εσύ αναζητάς άνεση και τρυφή; Πώς, λοιπόν, επιθυμείς να αξιωθείς τα ίδια αγαθά με εκείνους, όταν εδώ βαδίζεις σε εντελώς αντίθετο δρόμο από αυτούς; «Και τώρα», λέει, «πορεύομαι στα Ιεροσόλυμα δεδεμένος στο πνεύμα, μη γνωρίζοντας όσα πρόκειται να με συναντήσουν εκεί, παρά μόνο ότι το Πνεύμα μού δίνει μαρτυρία από πόλη σε πόλη, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις».

Διότι λέγει η Γραφή: «Τέκνο μου, εάν προσέρχεσαι για να δουλεύσεις στον Κύριο, ετοίμασε την ψυχή σου για πειρασμό». Κανείς από όσους επιλέγουν να πυγμαχήσουν δεν προσδοκά να στεφανωθεί χωρίς να δεχθεί τραύματα. Όταν, λοιπόν, εσύ ο ίδιος, έχοντας πράξει κάτι αγαθό, λάβεις ως ανταπόδοση τα αντίθετα, ή δεις κάποιον άλλον να το παθαίνει αυτό, να ευφραίνεσαι και να χαίρεσαι· διότι το γεγονός αυτό γίνεται πρόξενο μεγαλύτερης ανταμοιβής. Μην καταπέσεις, λοιπόν, ως προς την προθυμία σου, μην γίνεις πιο οκνηρός, αλλά μάλλον να επιτίθεσαι με ακόμη μεγαλύτερη προθυμία· και αν μυριάδες φορές δεις τον διάβολο να ανακόπτει την πορεία σου, ποτέ να μην υποχωρήσεις. Επειδή και οι απόστολοι, όταν κήρυτταν και μαστιγώνονταν, παραμένοντας συνεχώς στα δεσμωτήρια, όχι μόνο μετά την απαλλαγή τους από τους κινδύνους, αλλά και μέσα στους ίδιους τους κινδύνους, εξακολουθούσαν με μεγαλύτερη προθυμία να εξαγγέλλουν το κήρυγμα της αλήθειας. Και μπορεί να δει κανείς τον Παύλο, μέσα στο ίδιο το δεσμωτήριο, με τις ίδιες του τις αλυσίδες, να κατηχεί, να μυσταγωγεί, και στο δικαστήριο να πράττει πάλι το ίδιο ακριβώς. Και παρατήρησέ μου εκείνη τη μακάρια ψυχή, με ποια πράγματα καυχάται: με δεσμά, με θλίψεις, με αλυσίδες, με στίγματα. Διότι λέγει: «Πορεύομαι προς τα Ιεροσόλυμα δεμένος από το Πνεύμα, μη γνωρίζοντας τα όσα πρόκειται να μου συμβούν σε αυτήν· παρά μόνο ότι το Πνεύμα το Άγιο με βεβαιώνει σε κάθε πόλη, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις». Γιατί, λοιπόν, αναχωρείς, εάν σε περιμένουν δεσμά και θλίψεις; Ακριβώς γι' αυτό το λόγο: για να δεθώ με αλυσίδες για τον Χριστό, για να πεθάνω για Εκείνον.

Σε τι καυχάται; Σε δεσμά, σε θλίψεις, σε αλυσίδες, σε στίγματα. Διότι πορεύομαι, λέει, στα Ιεροσόλυμα, δεμένος από το Πνεύμα, μη γνωρίζοντας αυτά που πρόκειται να μου συμβούν εκεί, παρά μόνο ότι το Πνεύμα με διαβεβαιώνει σε κάθε πόλη λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις. Γιατί λοιπόν πηγαίνεις, αν σε περιμένουν δεσμά και θλίψεις; Ακριβώς γι' αυτό, για να δεθώ για τον Χριστό, για να πεθάνω γι' αυτόν· διότι είμαι έτοιμος όχι μόνο να δεθώ, αλλά και να πεθάνω υπέρ του ονόματος του Κυρίου μου. Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Δεν ντρέπεσαι, δεν φοβάσαι να περιφέρεσαι στην οικουμένη ως δεσμώτης; Δεν φοβάσαι μήπως κάποιος καταλογίσει αδυναμία στον Θεό σου; Μήπως εξαιτίας αυτού κάποιος δεν προσέλθει στην πίστη; Δεν είναι τέτοια τα δεσμά μου, λέει· γνωρίζουν να λάμπουν και μέσα στα ανάκτορα: Ώστε τα δεσμά μου, λέει, έγιναν φανερά σε όλο το πραιτώριο, και οι περισσότεροι από τους αδελφούς εν Κυρίω, παίρνοντας θάρρος από τα δεσμά μου, τολμούν περισσότερο να κηρύττουν άφοβα τον λόγο. Βλέπεις τη δύναμη των δεσμών, ότι είναι μεγαλύτερη και από την ανάσταση των νεκρών; Δέθηκε στη Ρώμη και προσέλκυσε τους περισσότερους· δέθηκε στα Ιεροσόλυμα και, αγορεύοντας ενώ ήταν δεμένος, κατέπληξε τον βασιλιά και προκάλεσε φόβο στον άρχοντα· διότι, αφού τον κυρίευσε φόβος, τον απέλυσε. Δεμένος έπλεε και διέλυσε το ναυάγιο, και έδεσε την τρικυμία. Ενώ βρισκόταν στα δεσμά, τον δάγκωσε εκείνο το θηρίο, και έπεσε χωρίς να του προκαλέσει καμία βλάβη. Και πρόσεξε ότι αυτό συμβαίνει παντού.

Και πάλι, ότι «Το Άγιο Πνεύμα δίνει μαρτυρία σε εμένα από πόλη σε πόλη, λέγοντας», και τα εξής· και ο προφήτης: «Το Πνεύμα μου, λέει, παρίσταται ανάμεσά σας»· ο δε Κύριος: «Όπου είναι δύο ή τρεις συγκεντρωμένοι στο όνομά μου, εκεί βρίσκομαι ανάμεσά τους»· και, «Ο Κύριος με απέστειλε, και το Πνεύμα Του»· «Να προσέχετε τους εαυτούς σας και ολόκληρο το ποίμνιο, στο οποίο το Άγιο Πνεύμα σας έθεσε επισκόπους και διακόνους». Δες τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος, και την αυθεντία και την εξουσία του.

«Και αυτοί λοιπόν, αφού στάλθηκαν από το Άγιο Πνεύμα, κατέβηκαν στη Σελεύκεια». Και αυτά μεν οι ευαγγελιστές τα λένε ρητώς. Ο δε θειότατος Πέτρος, στις Πράξεις, λέει στον Ανανία: «Γιατί γέμισε ο Σατανάς την καρδιά σου, ώστε να πεις ψέματα στο Άγιο Πνεύμα;... δεν είπες ψέματα σε ανθρώπους, αλλά στον Θεό». Και προς τη Σαπφείρα: «Γιατί συμφωνήσατε μεταξύ σας να πειράξετε το Πνεύμα το Άγιο;». Και στην Επιστολή: «Αν χλευάζεστε για το όνομα του Ιησού Χριστού, είστε μακάριοι, διότι το Πνεύμα της δόξης και το Πνεύμα του Θεού αναπαύεται πάνω σας». Και ο μακάριος Παύλος ομοίως, στις Πράξεις λέει: «Τώρα, ιδού, εγώ δεμένος από το Πνεύμα πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω αυτά που θα με συναντήσουν σε αυτήν, παρά μόνο ότι το Πνεύμα το Άγιο σε κάθε πόλη μού το βεβαιώνει». Και πάλι: «Προσέχετε τους εαυτούς σας και όλο το ποίμνιο, στο οποίο το Πνεύμα το Άγιο σας έθεσε επισκόπους». Και πάλι: «Λάβατε Πνεύμα Άγιο όταν πιστέψατε;».