Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 20:24

Περί διδαχής και νουθεσίας. Λόγος Β΄. Εάν ύστερα από τόσες παραινέσεις, με τις οποίες και κατά τον παρελθόντα χρόνο δεν παύσαμε να σας παρακαλούμε, αλλά και στη συνέχεια καθ' όλη τη διάρκεια των επτά εβδομάδων της νηστείας δεν σταματήσαμε νύχτα και μέρα να σας διακηρύσσουμε το Ευαγγέλιο της χάριτος του Θεού, δεν προέκυψε κανένα όφελος, με ποιες ελπίδες να σας μιλήσουμε σήμερα;

Αλλά δεν υπολογίζω τίποτα, ούτε θεωρώ την ψυχή μου πολύτιμη για τον εαυτό μου, αρκεί να ολοκληρώσω τον δρόμο μου με χαρά και τη διακονία που έλαβα από τον Κύριο Ιησού, να δώσω δηλαδή μαρτυρία για το Ευαγγέλιο της χάριτος του Θεού.

Και την ανατροφή των παιδιών εισηγείται ο Παύλος· αλλά και στους γονείς πρέπει να υπακούουν, λέει, εν Κυρίω· και με τη νουθεσία του Κυρίου εισηγήθηκε και οι άνδρες να αγαπούν τις γυναίκες τους, αλλά κατά μίμηση του Χριστού που αγάπησε την Εκκλησία. Και στις γυναίκες να σέβονται τους άνδρες, αλλά σύμφωνα με τον τύπο της Εκκλησίας που σέβεται τον Χριστό· διότι δεν πρέπει να μισεί κανείς τους οικείους του, εφόσον μάλιστα είναι οικείοι στην πίστη. «Διότι, εάν κάποιος δεν προνοεί για τους δικούς του», λέει, «και μάλιστα για τους οικείους του, έχει αρνηθεί την πίστη». Με ένα λόγο, εφόσον ο προκείμενος σκοπός είναι να ακολουθούμε τον Χριστό, ό,τι είναι σύμφωνο με αυτόν πρέπει να το επιλέγουμε· ενώ ό,τι δεν είναι σύμφωνο πρέπει να το αποφεύγουμε. Διότι, εάν, ενώ ζούμε την εν σαρκί ζωή, είναι δυνατόν να διαφυλάττουμε τον σεβασμό προς τον Χριστό, δεν πρέπει να αποφεύγουμε την εν σώματι ζωή, αλλά να τη συντηρούμε, όπως έπραξε ο Παύλος, όταν κατέβηκε μέσα σε κοφίνι από ένα παράθυρο και διέφυγε από τα χέρια του Αρέτα, προκειμένου, ζώντας ακόμη, να κηρύττει τον Χριστό και να μην εμποδίσει το κήρυγμα με το να θανατωθεί πρόωρα· όπου όμως χρειαζόταν να περιφρονήσει και την ίδια του τη ζωή προκειμένου να ολοκληρώσει τον δρόμο του, έλεγε ότι δεν θεωρεί την ψυχή του πολύτιμη για τον εαυτό του· και έθετε τον Χριστό ως σκοπό και στα δύο, και στο να ζει και στο να πεθαίνει. «Διότι για εμένα», λέει, «το να ζω είναι ο Χριστός και το να πεθάνω είναι κέρδος». <Διότι ποιος από εσάς, θέλοντας να οικοδομήσει πύργο, κ.τ.λ.> (A f. 205, B f. 143) Ποια είναι η αφορμή που οδήγησε σε αυτά τα λόγια, είναι αναγκαίο να το αναφέρουμε.

Μου φαίνεται, λοιπόν, πως κάποιοι νομίζουν ότι το ζήτημα που έχει κινηθεί τώρα είναι παρόμοιο με εκείνα που αμφισβητούνται από όσους ενσκύπτουν ή φαίνεται να ενσκύπτουν στα άδυτα της νοεράς ησυχίας. Όταν όμως κάποτε αργότερα κατανοήσουν ότι, για να στηριχθεί η κοινή ευσέβεια όλων που κλονιζόταν, έριξα ο ίδιος τον εαυτό μου σε αυτές τις μομφές και τις θλίψεις, χωρίς να θεωρήσω την ίδια μου τη ζωή πολύτιμη για μένα, οπωσδήποτε θα με ευχαριστήσουν και θα με επικροτήσουν, έστω κι αν δεν το κάνουν όλοι τώρα, τουλάχιστον κατά την ημέρα του Κυρίου, κατά την οποία θα αποκαλυφθούν τα πάντα, και προπάντων τέτοια ζητήματα. Να γνωρίζεις δε ότι, εκτός από λίγους, οι υπόλοιποι δεν έχουν κατανοήσει ακόμη το ζήτημα περί της ευσεβείας που έχει εγερθεί τώρα. Και δεν έχει εγερθεί από εμάς, αλλά μάλλον αυτό το ίδιο μας κινητοποίησε και μας ανάγκασε σε αντίσταση, το ότι βλέπαμε δηλαδή τη μεγάλη βλάβη που θα προέκυπτε από αυτή την υπόθεση, εάν προχωρούσε.

Από τη Συρία μέχρι τη Ρώμη θηριομαχώ, χωρίς να κατασπαράσσομαι από άλογα θηρία (διότι αυτά, όπως γνωρίζετε, με το θέλημα του Θεού σεβάστηκαν τον Δανιήλ), αλλά από ανθρωπόμορφα, στα οποία φωλιάζει το ανήμερο θηρίο και με κεντά καθημερινά και με πληγώνει. Αλλά δεν υπολογίζω καθόλου τα δεινά, ούτε θεωρώ τη ζωή μου πολύτιμη για τον εαυτό μου, σαν να την αγαπούσα περισσότερο από τον Κύριο. Γι' αυτό είμαι έτοιμος για φωτιά, για θηρία, για ξίφος, για σταυρό, αρκεί μόνο να δω τον Χριστό, τον σωτήρα μου και Θεό, αυτόν που πέθανε για μένα. Σας παρακαλώ, λοιπόν, εγώ ο δέσμιος του Χριστού, που σύρομαι από στεριά και θάλασσα: να στέκεστε εδραίοι στην πίστη, διότι ο δίκαιος θα ζήσει εκ πίστεως. Να παραμένετε αταλάντευτοι, διότι ο Κύριος εγκαθιστά τους μονοτρόπους σε οίκο.

2. Για ποιο πράγμα δίνεις μαρτυρία; Ώστε να επιμεληθούν τον βίο τους· ώστε να μετανοήσουν και να προσέλθουν στον Θεό. Διότι ούτε οι Ιουδαίοι τον γνώριζαν, επειδή αγνοούσαν τον Υιό, και εξαιτίας των έργων τους και της έλλειψης πίστης στον Κύριο Ιησού. Για ποιο λόγο, λοιπόν, τα λες αυτά; Για ποιο λόγο τα υπενθυμίζεις; Τι έχει συμβεί; Μήπως έχεις να τους προσάψεις κάποια κατηγορία; Αφού πρώτα συγκλόνισε τη διάνοιά τους, τότε προσθέτει: «Και τώρα, ιδού, εγώ, δεμένος από το Πνεύμα, πορεύομαι στην Ιερουσαλήμ, χωρίς να γνωρίζω αυτά που πρόκειται να μου συμβούν εκεί· παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα μού δίνει μαρτυρία από πόλη σε πόλη, λέγοντας ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις. Αλλά για τίποτε από αυτά δεν νοιάζομαι, ούτε θεωρώ τη ζωή μου πολύτιμη για τον εαυτό μου, προκειμένου να τελειώσω τον δρόμο μου με χαρά, καθώς και τη διακονία που έλαβα από τον Κύριο Ιησού, το να δώσω δηλαδή μαρτυρία για το Ευαγγέλιο της χάριτος του Θεού». Γιατί τα λέει αυτά; Για να τους προετοιμάσει, ώστε να είναι πάντοτε έτοιμοι για κινδύνους, και φανερούς και άδηλους, και σε όλα να πείθονται στο Πνεύμα. Δείχνει δε ότι οδηγείται προς μεγάλα παθήματα. «Παρά μόνο ότι το Άγιο Πνεύμα», λέει, «μου δίνει μαρτυρία από πόλη σε πόλη, λέγοντας». Για να δείξει ότι αναχωρεί με τη θέλησή του, και για να μην νομίσεις ότι πρόκειται για καταναγκασμό ή ανάγκη, είπε το «Από πόλη σε πόλη». Έπειτα προσθέτει ότι: «Δεν θεωρώ τη ζωή μου πολύτιμη για τον εαυτό μου, προκειμένου να τελειώσω τον δρόμο μου με χαρά, και τη διακονία που έλαβα από τον Κύριο Ιησού».

Σε καμία περίπτωση· απεναντίας, γνωρίζω πάρα πολύ καλά ότι με περιμένουν δεσμά και θλίψεις. Ότι, λοιπόν, με περιμένουν πειρασμοί, το γνωρίζω, το τι είδους όμως, δεν το γνωρίζω· πράγμα που ήταν και το πιο δυσχερές. Μην νομίσετε, λοιπόν, ότι τα λέω αυτά επειδή θρηνώ· δεν θεωρώ πολύτιμη την ίδια μου τη ζωή. Για να ανορθώσει το φρόνημά τους τα λέει αυτά, και για να τους πείσει όχι μόνο να μην τρέπονται σε φυγή, αλλά και να τα υπομένουν με γενναιότητα. Γι' αυτό ονομάζει το έργο δρόμο και διακονία· αφενός για να δείξει τη λαμπρότητα που προέρχεται από τον δρόμο, και αφετέρου το χρέος που απορρέει από τη διακονία.

«Αλλά δεν υπολογίζω τίποτα», λέει ο μακάριος Απόστολος (διότι είναι καλό να θυμηθούμε τα δικά του λόγια), «ούτε θεωρώ τη ζωή μου πολύτιμη για τον εαυτό μου, προκειμένου να τελειώσω τον δρόμο μου με χαρά, και τη διακονία που έλαβα από τον Κύριο Ιησού, να δώσω μαρτυρία για το ευαγγέλιο της χάριτος του Θεού.» Επομένως και εμείς, αδελφοί, σύμφωνα με το μέτρο της πίστεως που μας έχει δοθεί, ας έχουμε το ίδιο φρόνημα και ας λέμε τα ίδια, χαίροντες στα μαρτύρια υπέρ του Χριστού, και δείχνοντας προθυμία στα παθήματα υπέρ αυτού, και ας μην αρνούμαστε να διωχθούμε ξανά επειδή έχουμε διωχθεί πολλές φορές· αλλά επειδή ακούμε: «Μέσα από πολλές θλίψεις πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία των ουρανών», ας επιλέξουμε να πάθουμε πολλά και να υπομείνουμε πολλά, ώστε να επιτύχουμε εκείνη τη μακάρια είσοδο.