Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 20:30

ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΠΡΟΟΙΜΙΟ. Περί κρίματος Θεού. Με τη χρηστότητα και τη φιλανθρωπία του αγαθού Θεού, με τη χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και την ενέργεια του Αγίου Πνεύματος, αφού λυτρώθηκα από την πλάνη της παράδοσης των έξωθεν και ανατράφηκα εξ αρχής από Χριστιανούς γονείς, δίπλα τους έμαθα από βρέφος τα ιερά γράμματα, τα οποία με οδηγούσαν προς την επίγνωση της αλήθειας. Όταν δε έγινα άνδρας, ταξιδεύοντας συχνά μακριά και ερχόμενος, όπως είναι φυσικό, σε επαφή με πολλές καταστάσεις, στις μεν άλλες τέχνες και επιστήμες παρατηρούσα να υπάρχει τόσο μεγάλη συμφωνία μεταξύ εκείνων που εμβαθύνουν με ακρίβεια στην καθεμία από αυτές· μόνο δε στην Εκκλησία του Θεού, για την οποία ο Χριστός πέθανε και στην οποία εξέχεε πλουσίως το Άγιο Πνεύμα, έβλεπα να υπάρχει πολλή και υπερβολική διαφωνία των πολλών, τόσο μεταξύ τους όσο και προς τις θείες Γραφές. Και το πιο φρικτό από όλα, έβλεπα τους ίδιους τους προεστώτες της να βρίσκονται σε τόσο μεγάλη διαφωνία γνώμης και δοξασίας μεταξύ τους, να συμπεριφέρονται με τόση εναντιότητα προς τις εντολές του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, και να διασπούν μεν ανηλεώς την Εκκλησία του Θεού, να αναστατώνουν δε χωρίς φειδώ το ποίμνιό Του, ώστε να εκπληρώνεται σε αυτούς τώρα, όσο ποτέ άλλοτε, με την εμφάνιση των Ανομοίων, το ότι: «Από εσάς τους ίδιους θα αναδειχθούν άνδρες που θα λαλούν διεστραμμένα, για να αποσπούν τους μαθητές οπίσω τους».

Αυτό ακριβώς φρόντισε να διδάξει και ο Απόστολος. Διότι δεν δίστασε να πει το εξής: να γνωρίζετε καλά ότι, μετά την αναχώρησή μου, θα εισβάλουν ανάμεσά σας λύκοι άγριοι, οι οποίοι δεν θα λυπηθούν το ποίμνιο, και θα λένε λόγια διεστραμμένα, με σκοπό να παρασύρουν τους μαθητές οπίσω τους. Και αλλού λέει: οι οποίοι θα έρθουν ντυμένοι με ενδύματα προβάτων, ενώ στην πραγματικότητα είναι λύκοι άρπαγες. Έχουν μεν γλυκά λόγια, αλλά η καρδιά τους είναι γεμάτη χολή και πικρία. Και ενώ περιβάλλονται από πένθιμα ενδύματα, είναι μαθητές του Διαβόλου που μας φθονεί από την αρχή. Γι' αυτό ακριβώς και αποτελούν σπορά των δικών του ζιζανίων.

Προς τον Εφέσου Ιωάννη τον Χειλά Έχει γνωστοποιηθεί στην ιερότητά σου να έλθεις εδώ, και αφότου γνωστοποιήθηκε έχουν περάσει περίπου τρεις μήνες· ίσως και περισσότεροι από τρεις. Και εκείνη (η ιερότητά σου) όχι μόνο δεν εμφανίστηκε σε εμάς, αλλά ούτε καν καταδέχθηκε να μας απαντήσει αν θα έλθει ή όχι. Την αιτία αυτού του γεγονότος ας την εικάζουν οι άλλοι και ας λέει ο καθένας ό,τι θέλει, εγώ όμως υπέθεσα ότι δεν είναι άλλη παρά το ότι διέφυγε από την ιερότητά σου ο μεγάλος κλύδωνας που ξέσπασε πρόσφατα σε εμάς και στην Εκκλησία· διότι, αν το γνώριζες, πιστεύω πως θα ζητούσες φτερά για να βρεθείς εδώ το ταχύτερο και να βοηθήσεις την Εκκλησία που κινδυνεύει· θα έπειθες δε και τους άλλους προστάτες των Εκκλησιών, που αποβλέπουν σε εσένα, να μιμηθούν την ταχύτητά σου. Εμφανίστηκαν ανάμεσά μας άνδρες που ομιλούν διεστραμμένα, και ο πόλεμος τώρα εναντίον του λόγου της ευσέβειας δεν προέρχεται από τα έργα και τους λόγους του Βέκκου και όσων συντάσσονται και συμμαχούν με εκείνους· διότι ο σύντομος Τόμος της ευσέβειας έχει ήδη επιδράσει ευεργετικά, καταναλώνοντας όλα εκείνα, όπως ακριβώς η φλόγα κατακαίει την παχιά και άφθονη ύλη· αλλά προέρχεται από εκείνους που φαίνονται μεν να εναντιώνονται σε αυτούς, από αμάθεια όμως παρασύρουν το δόγμα προς το αντίθετο βάραθρο.

«Είμαι διάκονος», λέει· «δεν έχω τίποτε περισσότερο». Αφού δε τους παρηγόρησε, για να μη λυπούνται για τα δεινά που υποφέρει, και αφού είπε ότι με χαρά τα υπομένει αυτά, και έδειξε τον καρπό, τότε εισάγει το λυπηρό. Το κάνει δε αυτό, για να μην καταπλακώσει τη διάνοιά τους. Ποιο είναι όμως αυτό; Το εξής: «Και από εσάς τους ίδιους θα εγερθούν άνδρες που θα λαλούν διεστραμμένα». Τι λοιπόν, θα μπορούσε να πει κάποιος, τόσο σπουδαίο θεωρείς τον εαυτό σου, ώστε, αν απέλθεις εσύ, εμείς πεθαίνουμε;

Έπειτα αναφέρεται και η αιτία: Για να αποσπούν τους μαθητές πίσω τους. Ώστε για κανέναν άλλο λόγο δεν προκύπτουν οι αιρέσεις, παρά για αυτόν. Έπειτα προσφέρεται και παρηγοριά: Την οποία απέκτησε, λέει, με το ίδιο του το αίμα. Εάν λοιπόν την απέκτησε με το ίδιο του το αίμα, εξάπαντος θα την προστατεύσει. Νύχτα και μέρα, λέει, δεν σταμάτησα να νουθετώ με δάκρυα. Αυτά δικαιολογημένα θα μπορούσαν να λεχθούν και προς εμάς· και φαίνεται μεν ότι ο λόγος απευθύνεται ειδικώς προς τους διδασκάλους, είναι όμως κοινός και προς τους μαθητές. Διότι, τι το όφελος, εάν εγώ μεν ομιλώ και παρακαλώ και χύνω δάκρυα νύχτα και μέρα, αλλά ο μαθητής δεν πείθεται;

Αυτό ακριβώς φανερώνοντας και ο Παύλος έλεγε: «Από έξω μάχες, από μέσα φόβοι»· και, «Σε κινδύνους ανάμεσα σε ψευδαδέλφους»· και ομιλώντας προς τους Μιλησίους είπε: «Και θα αναδειχθούν κάποιοι από εσάς που θα λένε διεστραμμένα λόγια». Και ο Ίδιος εξάλλου έλεγε: «Εχθροί του ανθρώπου είναι οι οικείοι του».

Δεν το έδειξε όμως μόνο το τέλος, αλλά και τα λόγια του Παύλου· διότι και αυτός, έχοντας διδαχθεί από εκείνον, αυτά συμβούλευε. Τι λέει λοιπόν ο Παύλος; Όταν επρόκειτο κάποτε να οδηγηθεί στη Ρώμη, στο τελευταίο του ταξίδι, μετά το οποίο δεν επρόκειτο πλέον να δει τους μαθητές του· διότι λέει: «Δεν πρόκειται πια να σας δω»· και το έλεγε αυτό, όχι επειδή ήθελε να τους λυπήσει, αλλά για να τους προφυλάξει. Καθώς επρόκειτο λοιπόν να αναχωρήσει από εκεί, κάπως έτσι τους προφύλασσε, λέγοντας: «Γνωρίζω ότι μετά την αναχώρησή μου θα εισέλθουν ανάμεσά σας λύκοι άγριοι, και από εσάς τους ίδιους θα αναδειχθούν άνδρες που θα λένε διεστραμμένα πράγματα».

Ηʹ. Και μην απορήσεις, εάν οι ποιμένες γίνονται λύκοι. Διότι, απευθυνόμενος σε επισκόπους και πρεσβυτέρους, ο απόστολος Παύλος έλεγε ότι από εσάς τους ίδιους θα αναδειχθούν άνδρες που θα μιλούν διεστραμμένα. Ώστε κανείς να μη σας πλανά, ο οποίος εξωτερικά έχει σχήμα αγγελικό και εσωτερικά διαβολικό. Γι' αυτό ο Ιησούς έλεγε: «Προσέχετε, μήπως σας πλανήσει κάποιος». Και εγώ πάλι τα ίδια θα πω: προσέχετε μήπως σας πλανήσει κάποιος, ούτε από τους έσω ούτε από τους έξω, είτε είναι επίσκοπος, είτε πρεσβύτερος, είτε διάκονος, είτε αναγνώστης, ή οποιοσδήποτε άλλος μιλάει διεστραμμένα. Αυτοί έρχονται προς εσάς με ενδύματα προβάτων, ενώ εσωτερικά είναι λύκοι άρπαγες· αυτοί έχουν τη μορφή της ευσέβειας, αλλά έχουν αρνηθεί τη δύναμή της. Εσείς όμως, αγαπητοί, μην πλανηθείτε, αλλά όπως παραλάβατε τον Κύριό μας Ιησού Χριστό, έτσι να πορεύεστε εν Αυτώ· και ο Θεός της ειρήνης θα είναι μαζί σας. Και για αυτά μεν, εδώ θα ολοκληρώσω τον λόγο μου· αφού δε μιλήσω λίγο για τα σημεία της συντέλειας, θα σταματήσω. Όταν όμως αρχίζω να μιλώ για τη συντέλεια, με καταλαμβάνει φρίκη και συγκλονίζομαι. Όλα βέβαια τα έργα του Κυρίου είναι θαυμαστά, μεγάλα, φοβερά και ένδοξα· το τέλος όμως της συντέλειας και το μυστήριο της Δευτέρας Παρουσίας Του, όντας πάνω από κάθε λόγο, νου και νόηση, υπερβαίνει κάθε περιγραφή και καταπλήσσει κάθε ακοή.

Κεφάλαιο 14. Ότι και την εποχή των αποστόλων υπήρχαν πολλά σκάνδαλα και πολλοί που παρασύρονταν, καθώς και διώξεις και γρήγορες θανατώσεις διδασκάλων Τι γινόταν όμως την εποχή των αποστόλων, πες μου; Δεν συνέβαιναν αναρίθμητα τέτοια περιστατικά; Άκουσε λοιπόν τι λέει ο Παύλος: «Γνωρίζεις τούτο, ότι με αποστράφηκαν όλοι όσοι βρίσκονται στην Ασία, μεταξύ των οποίων είναι ο Φύγελλος και ο Ερμογένης». Δεν κατοικούσαν σε φυλακές οι διδάσκαλοι; Δεν ήταν ζωσμένοι με αλυσίδες; Δεν υπέφεραν τα έσχατα δεινά και από τους δικούς τους και από τους ξένους; Δεν εισέβαλαν στα ποίμνια μετά από αυτούς και στη θέση τους άγριοι λύκοι; Δεν τα προέλεγε αυτά ο Παύλος στους Εφεσίους, όταν τους προσκάλεσε κοντά του στη Μίλητο; «Διότι εγώ γνωρίζω», λέει, «ότι μετά την αναχώρησή μου θα εισέλθουν ανάμεσά σας άγριοι λύκοι, που δεν θα λυπηθούν το ποίμνιο. Αλλά και από εσάς τους ίδιους θα εγερθούν άνδρες που θα διδάσκουν διεστραμμένα πράγματα, ώστε να παρασύρουν τους μαθητές οπίσω τους». Ο χαλκουργός Αλέξανδρος δεν του προξένησε αναρίθμητα προβλήματα, καταδιώκοντάς τον από παντού, πολεμώντας τον, μαχόμενος εναντίον του, φέρνοντάς τον σε τόση μεγάλη αγωνία, ώστε να παραγγείλει στον μαθητή του και να του πει: «Από αυτόν να φυλάγεσαι και εσύ· διότι αντιτάχθηκε σφοδρά στα δικά μας λόγια»;

17. Πρέπει δε να επαναφέρουμε τον λόγο στους ηγέτες της ασέβειας. Και πρέπει να εξετάσουμε μήπως ταιριάζει εξίσου και στους άλλους. Επειδή, λοιπόν, έχοντας απομακρυνθεί εντελώς από την αλήθεια, στηριζόμενοι μάταια στους επιπόλαιους λογισμούς τους και πλάθοντας ψεύδη με όση δύναμη διαθέτουν, επιδόθηκαν σε ανόητες και αλλόκοτες αναζητήσεις και αναπτύσσουν μύθους γραϊδίων και νηπίων, και έχοντας μεγάλη αντιφατικότητα τόσο προς τον εαυτό τους όσο και προς την αλήθεια, ερευνώντας ζητήματα που δεν τους αρμόζουν καθόλου, μη κατανοώντας ούτε αυτά που λένε ούτε εκείνα για τα οποία εκφράζουν βεβαιότητα, τα οποία εφευρέθηκαν για τον όλεθρο των δικών τους ψυχών και όσων τους ακούνε, ώστε να τιμωρηθούν όχι μόνο για τη δική τους απώλεια αλλά και για τη βλάβη εκείνων. Την κακία και την απώλεια αυτών των ανθρώπων προανήγγειλαν τα ιερά Λόγια. Διότι θα μπορούσε κανείς πολύ δίκαια να τα εφαρμόσει σε αυτούς, και έχουν περίπου ως εξής: Όταν δηλαδή ο κήρυκας του Ευαγγελίου και μυσταγωγός των θείων προείδε εν Πνεύματι την κακία τέτοιων ανθρώπων, προανήγγειλε με προφητική χάρη: «Θα εισέλθουν ανάμεσά σας λύκοι άγριοι, που δεν θα λυπηθούν το ποίμνιο, και από ανάμεσά σας τους ίδιους θα αναδειχθούν άνδρες που θα λαλούν διεστραμμένα, για να αποσπάσουν τους μαθητές πίσω τους».