Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 21:23

Και όλοι αυτοί, λέει, είναι ζηλωτές του νόμου. Δύο είναι οι αιτίες: και το πλήθος και το φρόνημα. Διότι, ούτε αν ήταν λίγοι θα έπρεπε να τους καταφρονήσει κανείς, ούτε αν ήταν πολλοί, αλλά δεν ήταν όλοι προσηλωμένοι στον νόμο, θα έπρεπε να τους δίνει τόση σημασία. Έπειτα, υπάρχει και τρίτη αιτία: Και όλοι αυτοί, λέει, έχουν κατηχηθεί για εσένα, ότι διδάσκεις σε όλους τους Ιουδαίους που ζουν ανάμεσα στα έθνη την αποστασία από τον Μωυσή, λέγοντάς τους να μην περιτέμνουν τα παιδιά τους ούτε να ζουν σύμφωνα με τα έθιμα. Δεν είπε, «Άκουσαν», αλλά, «Κατηχήθηκαν», δηλαδή διδάχθηκαν και πίστεψαν ότι διδάσκεις αποστασία από τον Μωυσή, λέγοντας να μην περιτέμνουν τα παιδιά τους ούτε να ζουν σύμφωνα με τα έθιμα. Αφού είπε αυτό, πρόσθεσε: Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Οπωσδήποτε θα συγκεντρωθεί το πλήθος, διότι θα ακούσουν ότι έχεις έλθει. Κάνε, λοιπόν, αυτό που σου λέμε.

Αυτά τα λένε συμβουλεύοντας, όχι διατάζοντας. «Έχουμε τέσσερις άνδρες, οι οποίοι έχουν αναλάβει ευχή (τάμα). Πάρε αυτούς μαζί σου, αγνίσου μαζί τους και ανέλαβε τα έξοδά τους, για να ξυρίσουν το κεφάλι τους· και έτσι θα μάθουν όλοι ότι όσα έχουν πληροφορηθεί για σένα δεν ευσταθούν, αλλά ότι και εσύ ο ίδιος ακολουθείς πιστά και τηρείς τον νόμο». Τον συμβουλεύουν να κάνει την απολογία του με έργα, όχι με λόγια. «Για να ξυρίσουν το κεφάλι τους», λέει, «και να μάθουν όλοι ότι όσα έχουν πληροφορηθεί για σένα δεν ευσταθούν». Δεν είπαν «ότι διδάσκεις», αλλά «έχουν πληροφορηθεί», δηλώνοντας πάλι με αυτό ότι διδάχθηκαν (λανθασμένα), και ότι «ακολουθείς πιστά», δηλαδή ότι και εσύ ο ίδιος τηρείς τον νόμο με περισσή ακρίβεια. Διότι το επιδιωκόμενο δεν ήταν μόνο αυτό, αν δηλαδή δεν διδάσκει διαφορετικά τους άλλους, αλλά ότι και ο ίδιος τον τηρεί. Τι θα συμβεί, λοιπόν, εάν τα έθνη το μάθουν αυτό; Δεν θα σκανδαλιστούν, λέει; Πώς είναι δυνατόν; Από τη στιγμή που και εμείς, οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων, στείλαμε σε αυτούς σχετική επιστολή. «Σχετικά δε με τους εθνικούς που έχουν πιστέψει, εμείς τους στείλαμε επιστολή, κρίνοντας ότι δεν πρέπει να τηρούν τίποτε τέτοιο, παρά μόνο να φυλάγονται από τα ειδωλόθυτα, από το αίμα, από το πνικτό και από την πορνεία». Εδώ ομιλεί με τρόπο που προκαλεί συστολή. Εκείνο δε που εννοεί είναι το εξής: «Όπως ακριβώς εμείς δώσαμε εντολή σε εκείνους, παρόλο που κηρύττουμε στους Ιουδαίους, έτσι και εσύ, παρόλο που κηρύττεις στα έθνη, συμπράξε μαζί μας».

Όταν δε έφτασε στα σκαλοπάτια, συνέβη να μεταφέρεται στα χέρια από τους στρατιώτες εξαιτίας της βιαιότητας του πλήθους· διότι το πλήθος του λαού ακολουθούσε κραυγάζοντας: «Άρε αυτόν». Τι σημαίνει το «Άρε αυτόν»; Αποτελούσε συνήθεια των Ιουδαίων να το λένε αυτό εναντίον εκείνων τους οποίους καταδίκαζαν, όπως ακριβώς φαίνεται να πράττουν και να λένε και στην περίπτωση του Χριστού: «Άρον αυτόν»· δηλαδή, εξαφάνισέ τον από τους ζωντανούς. Μερικοί πάλι ισχυρίζονται πως αυτό που λέμε εμείς σύμφωνα με τη ρωμαϊκή συνήθεια, «ρίξε τον στα σίγνα», αυτό ακριβώς σημαίνει και το «Άρε αυτόν». Καθώς δε ο Παύλος επρόκειτο να εισαχθεί στο στρατόπεδο, λέει στον χιλίαρχο: «Μου επιτρέπεται να σου πω κάτι;». Ενώ μεταφερόταν πάνω στα σκαλοπάτια, ζητά να πει κάτι στον χιλίαρχο. Και πρόσεξε με πόση ευγένεια: «Μου επιτρέπεται να σου πω κάτι;», λέει. Εκείνος δε απάντησε: «Γνωρίζεις ελληνικά; Δεν είσαι λοιπόν εσύ ο Αιγύπτιος που πριν από αυτές τις ημέρες προκάλεσε αναταραχή και οδήγησε στην έρημο τους τέσσερις χιλιάδες άνδρες των σικαρίων;». Αυτός ο Αιγύπτιος υπήρξε κάποιος ταραχοποιός και στασιαστής. Ως προς αυτό λοιπόν απολογείται ο Παύλος, και με όσα είπε τον απαλλάσσει από την υποψία. Ας εξετάσουμε όμως τα όσα αναγνώστηκαν από την αρχή. «Υπάρχουν ανάμεσά μας», λέει, «τέσσερις άνδρες, οι οποίοι έχουν κάνει τάμα· πάρε αυτούς και αγνίσου μαζί τους».

Χρησιμοποίησε, λοιπόν, την περιτομή εναντίον της περιτομής. Διότι δέχθηκε την περιτομή και ο Τιμόθεος, για να μπορέσει να γίνει αποδεκτός από τους Ιουδαίους, και αφού εισέλθει ανάμεσά τους, να τους αποσπάσει σιγά-σιγά από αυτήν την τήρηση του νόμου. Είδες για ποιον λόγο τήρησε ο Παύλος και την Πεντηκοστή και την περιτομή; Θέλετε να σας αποδείξω ότι τηρούσε και άλλες νομικές διατάξεις; Προσέξτε με ακρίβεια. Ανέβηκε κάποτε στα Ιεροσόλυμα, και όταν τον είδαν οι απόστολοι, του έλεγαν: Βλέπεις, αδελφέ Παύλε, πόσες μυριάδες Ιουδαίων έχουν συγκεντρωθεί, και όλοι αυτοί έχουν πληροφορηθεί για εσένα ότι διδάσκεις αποστασία από τον νόμο. Τι πρέπει να γίνει λοιπόν; Κάνε αυτό που σου λέμε. Υπάρχουν ανάμεσά μας άνδρες που έχουν κάνει τάμα· πάρε αυτούς και αγνίσου μαζί τους, και ξύρισε το κεφάλι σου μαζί τους, ώστε να πεισθούν έμπρακτα ότι τίποτα δεν ισχύει από όσα έχουν πληροφορηθεί για εσένα, αλλά ότι τηρείς και εσύ ο ίδιος τον νόμο του Μωυσή. Είδατε θαυμαστή συγκατάβαση; Τηρεί καιρούς, για να καταργήσει την τήρηση των καιρών· κάνει περιτομή, για να παύσει την περιτομή· προσφέρει θυσία, για να καταργήσει την τήρηση των θυσιών. Και ότι γι' αυτόν τον λόγο τα έκανε αυτά, άκουσέ τον να λέει: Έγινα για όσους υπόκεινται στον νόμο σαν να υπόκειμαι στον νόμο, για να κερδίσω όσους υπόκεινται στον νόμο, και ενώ ήμουν ελεύθερος από όλους, έκανα τον εαυτό μου δούλο σε όλους. Και τα έκανε αυτά ο Παύλος μιμούμενος τον δικό του Δεσπότη.

Δεν μπορεί να ειπωθεί αυτό. Έπειτα, εσύ μεν τα εκθέτεις ιδιαιτέρως, και κανείς δεν φέρνει αντίρρηση· τον απόστολο όμως τον διαπομπεύεις; Άραγε, λοιπόν, μόνο εκεί απόλαυσες αυτή την εύνοια; Αλλά βέβαια και όταν υπήρχαν τόσες μυριάδες Ιουδαίων, δεν σε αντιμετώπισαν με την ίδια σοφία; Δεν σε πήραν ιδιαιτέρως και σου έλεγαν: «Βλέπεις, αδελφέ, πόσες μυριάδες Ιουδαίων έχουν συναχθεί, και όλοι αυτοί είναι ζηλωτές του νόμου, και έχουν πληροφορηθεί για σένα ότι διδάσκεις αποστασία από τον νόμο. Τι πρέπει λοιπόν να γίνει; Κάνε αυτό που σου λέμε. Υπάρχουν ανάμεσά μας άνδρες που έχουν αναλάβει τάμα· πάρε αυτούς, ξύρισε το κεφάλι σου μαζί τους και αγνίσσου μαζί τους, για να μάθουν ότι τίποτα δεν αληθεύει από όσα έχουν πληροφορηθεί για σένα». Είδες πώς προστατεύουν την υπόληψή σου; Πώς σε κρύβουν με το προσωπείο εκείνης της οικονομίας, περιβάλλοντάς σε με τη θυσία και τους αγνισμούς; Γιατί δεν επέδειξες και εσύ τόση μέριμνα;