Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 22:28

Όταν δε τον τέντωσαν με τα λουριά, είπε προς τον εκατόνταρχο που στεκόταν εκεί: «Σας επιτρέπεται να μαστιγώνετε άνθρωπο Ρωμαίο και ακατάκριτο;» Δεν είπε ψέματα ο Παύλος, μη γένοιτο, όταν ονόμασε τον εαυτό του Ρωμαίο· διότι πράγματι ήταν Ρωμαίος· γι' αυτό και ο χιλίαρχος, όταν το άκουσε, φοβήθηκε. Και για ποιον λόγο, λέγει, φοβήθηκε; Επειδή, αν ισχυριζόταν κάτι άλλο, θα φοβόταν μήπως συλληφθεί να ψεύδεται και υποστεί μεγαλύτερη τιμωρία. Και πρόσεξε, δεν ομιλεί απλώς, αλλά λέγει: «Σας επιτρέπεται;» Δύο είναι τα αδικήματα: και το ότι γινόταν χωρίς δίκη, και το ότι ήταν Ρωμαίος. Μεγάλο προνόμιο είχαν τότε όσοι αξιώνονταν να ονομάζονται έτσι· και δεν το αποκτούσαν όλοι· διότι λέγεται ότι από την εποχή του Αδριανού όλοι ονομάστηκαν Ρωμαίοι, ενώ παλαιότερα δεν ήταν έτσι. Ή πάλι, είπε τον εαυτό του Ρωμαίο για να αποφύγει την τιμωρία· διότι, αν είχε μαστιγωθεί, θα γινόταν καταφρονεμένος· τώρα όμως, λέγοντας αυτό, τους προκαλεί μεγαλύτερο φόβο. Εάν δε τον μαστίγωναν, είτε θα διαστρέβλωναν το γεγονός, είτε και θα τον σκότωναν· τώρα όμως δεν συμβαίνει έτσι. Πρόσεξε πώς ο Θεός παραχωρεί να γίνονται πολλά και με ανθρώπινο τρόπο, και στους ίδιους και στους υπολοίπους. Ο δε χιλίαρχος, με το να αποκριθεί ότι «Εγώ με μεγάλο χρηματικό ποσό απέκτησα το δικαίωμα αυτό του πολίτη», δείχνει πως υποπτεύθηκε ότι ο ισχυρισμός του Παύλου πως ήταν Ρωμαίος αποτελούσε πρόφαση· και ίσως να το υπέθεσε αυτό από τη φαινομενική λιτότητα και πενιχρότητα του Παύλου.

Για ποιον άραγε λόγο ο απόστολος Παύλος αποκαλεί τον εαυτό του Ρωμαίο και, συνομιλώντας με τον χιλίαρχο, είπε ότι «εγώ όμως και έχω γεννηθεί»; Οι άνθρωποι σε κάθε χώρα, θεωρώντας βέβαια ως κάτι το σπουδαίο το να ονομάζονται Ρωμαίοι, καταβάλλοντας χρηματικά ποσά εγγράφονταν ως Ρωμαίοι, και το όνομα αυτό μεταβιβαζόταν στο γένος. Επειδή λοιπόν και οι γονείς του αποστόλου, όντας στην Ταρσό, εγγράφηκαν ώστε να ονομάζονται Ρωμαίοι, εύλογα ο απόστολος, έχοντας γεννηθεί από αυτούς, λέει ότι «εγώ όμως και έχω γεννηθεί».

«Αλλά αν ήταν Ρωμαίος», λέει, «πώς ο ίδιος, και αλλού και στην ίδια δημηγορία, ισχυρίστηκε ότι είναι Ιουδαίος και ότι έχει πατρίδα την Ταρσό, λέγοντας: 'Εγώ είμαι Ιουδαίος, Ταρσεύς, πολίτης μιας όχι άσημης πόλης της Κιλικίας'; Πώς λοιπόν είναι δυνατόν να συντρέχουν και τα δύο, και ο ίδιος να αποκαλείται και Ρωμαίος και Ιουδαίος;» Σε αυτό απαντούμε ότι δεν υπάρχει τίποτα το άτοπο. Διότι ως προς το γένος και την ανατροφή σύμφωνα με τον Μωσαϊκό νόμο αποκαλούνταν Ιουδαίος, έχοντας πατρίδα την Ταρσό, όπου και γεννήθηκε, αλλά επειδή ο πατέρας του, είτε χάρη σε ρωμαϊκή τιμητική διάκριση είτε με χρήματα, είχε εγγραφεί ως Ρωμαίος, γι' αυτό και ο ίδιος αποκαλούνταν και ήταν Ρωμαίος. Γι' αυτό και όταν ο Λυσίας του είπε 'Εγώ με μεγάλο χρηματικό ποσό απέκτησα αυτήν την πολιτεία', ο ίδιος πρόσθεσε: 'Εγώ όμως έχω και γεννηθεί'. Προφανώς όχι στη Ρώμη (διότι ούτε ο Λυσίας καυχιόταν και ισχυριζόταν ότι είχε γεννηθεί σε αυτήν), αλλά σε αυτήν τη ρωμαϊκή ιδιότητα και πολιτεία, στην οποία και εκείνος σεμνυνόταν ότι ανήκε. Απευθυνόμενος λοιπόν σε αυτόν ο θείος Παύλος έλεγε, ουσιαστικά δηλώνοντας και καταρρίπτοντας το φρόνημά του, ότι: 'Εσύ μεν διακηρύττεις ότι το αξίωμα είναι πρόσφατο και προέρχεται από εσένα, σε εμένα όμως το προνόμιο αυτής της δόξας και της ονομασίας μού κληρώθηκε, όντας ριζωμένο από παλιά και καταγόμενο από τον πατέρα μου'.

Επομένως, εξαιτίας αυτού, η Ρώμη και η ιδιότητα του Ρωμαίου πολίτη γίνονται πατρίδα και για τους γονείς του θεσπέσιου Παύλου, με λίγες συλλαβές και με ανθρώπινους νόμους· και αυτό ακριβώς επεσήμανε εκείνος ο θείος άνδρας λέγοντας προς τον χιλίαρχο, ο οποίος καυχιόταν για τη ρωμαϊκή του ιδιότητα που απέκτησε με εξαγορά, ότι «εγώ όμως και έχω γεννηθεί», αντί του να πει «ως πατρική κληρονομιά περιέρχεται σε εμένα η ιδιότητα του Ρωμαίου, και δεν ήλθα στο φως από τα μητρικά σπλάχνα ενώ οι γονείς μου ήταν στερημένοι πολιτικών δικαιωμάτων, αλλά ενώ ήδη τους τιμούσε στα επίσημα έγγραφα το ρωμαϊκό αίμα».