Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 22:8

Τι του απαντά όμως ο Χριστός; «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος τον οποίο εσύ διώκεις». Λαμβάνει σύντομη την απόκριση στην ερώτησή του: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος τον οποίο εσύ διώκεις», εγώ είμαι ο Ιησούς που υπήρχα άλλοτε και τώρα, αυτός που υπάρχει πριν από όλους και μετά από όλους, αυτός που είναι στην αρχή και στα έσχατα, ο υιός του Δαβίδ που όμως υπάρχει πριν από τον Δαβίδ, ο απόγονός του Αβραάμ αλλά και Δημιουργός, ο απόγονός του Αδάμ που όμως ο ίδιος έπλασε ως κεραμέας τον Αδάμ, ο απόγονός του Ισαάκ που όμως ο ίδιος στεφάνωσε τον βωμό του Ισαάκ, ο απόγονός του Ιακώβ που όμως ο ίδιος θεάθηκε πάνω στην κλίμακα να περιστοιχίζεται από τα πλήθη των αγγέλων. «Εγώ είμαι ο Ιησούς τον οποίο εσύ διώκεις», αλλά αν και με διώκεις δεν με φτάνεις· διότι πού ή πώς θα θηρεύσεις «το απαύγασμα της δόξης»; Ποιο δίχτυ μπορεί να χωρέσει «τον χαρακτήρα της υποστάσεώς» του; Ποιος μπορεί να συλλάβει με το χέρι αυτόν που «βαστάζει τα πάντα με τον λόγο της δύναμής του»; «Εγώ είμαι ο Ιησούς τον οποίο εσύ διώκεις». Σε προορίζω για νυμφαγωγό της δικής μου νύμφης. Γιατί διώκεις εμένα, για χάρη του οποίου λίγο αργότερα πρόκειται εσύ να διωχθείς; Αλλά ταλαιπωρείς άδικα τα πόδια σου, μάταια ιδρώνεις, περιττά κοπιάζεις· στους κόλπους του Πατρός κάθεται αυτός που διώκεται από εσένα. «Εγώ είμαι ο Ιησούς τον οποίο εσύ διώκεις», αγνοώντας ότι μάχεσαι ενάντια στην ίδια σου τη ζωή. Γιατί πολεμάς τον Σοφό; Τοξεύεις τον ευεργέτη, όμοιον του οποίου δεν έχεις κανέναν άλλον, και κλοτσάς τον τροφέα, χάρη στον οποίο η γη απλόχερα βλαστάνει για σένα το τραπέζι των καρπών;

Διότι, αφού πρώτα ο ίδιος αλιεύθηκε, στη συνέχεια σαγήνευσε την οικουμένη· και, αφού δέχθηκε το βέλος, δεν πέθανε, αλλά, από νεκρός που ήταν, έγινε ζωντανός. Τα βέλη του Δυνατού είναι ακονισμένα. Ω, φύση βέλους· τραυμάτισε και ζωογόνησε. Μετέτρεψε το τραύμα σε φάρμακο. Κειτόταν κατά γης, και ανέστησε την οικουμένη· εκείνος τυφλώθηκε, και τα πέρατα της γης μέχρι σήμερα ανέβλεψαν. «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;» Τι απάντησε λοιπόν εκείνος; «Ποιος είσαι, Κύριε;» Ομολόγησε τη δεσποτεία Του. Και του λέει: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις». Εδώ σταματήσαμε τον λόγο μας. Ποιο άλλο προοίμιο επιστολής προαχθήκαμε να ερμηνεύσουμε σήμερα; Διότι η σπουδή του Παύλου σχετικά με τις προσφωνήσεις των επιστολών του δεν ήταν τυχαία ούτε μάταιη. Ποια είναι λοιπόν η άλλη επιστολή; «Παύλος, απόστολος, όχι από ανθρώπους, ούτε μέσω ανθρώπου, αλλά μέσω του Ιησού Χριστού». Για ποιο λόγο η μάχη ξεκινά ήδη από τα προοίμια; Στο παγκράτιο προσκαλείται ο Παύλος, ο «απόστολος όχι από ανθρώπους, ούτε μέσω ανθρώπου», και με αυτά που λέει σας φανερώνει ότι πυγμαχεί εναντίον κάποιων: εκείνων που ισχυρίζονται ότι η αποστολή του προέρχεται από ανθρώπους.

βʹ. Πρόσεξε όμως και την απολογία του, η οποία δεν προέρχεται από δειλία, αλλά αποτελεί μάλλον διδασκαλία και κατήχηση. Διότι, αν αυτοί που τον άκουγαν δεν ήταν σαν πέτρες, θα είχαν προσέξει τα λεγόμενά του. Μέχρι αυτού του σημείου, λοιπόν, τους είχε ως μάρτυρες, ενώ τα υπόλοιπα δεν είχαν μάρτυρες. «Από αυτούς, αφού έλαβα και επιστολές προς τους αδελφούς στη Δαμασκό, πορευόμουν, για να φέρω δεμένους στην Ιερουσαλήμ και αυτούς που βρίσκονταν εκεί, προκειμένου να τιμωρηθούν. Καθώς όμως πορευόμουν και πλησίαζα στη Δαμασκό, γύρω στο μεσημέρι, ξαφνικά άστραψε γύρω μου από τον ουρανό ένα δυνατό φως, και έπεσα στο έδαφος και άκουσα μια φωνή να μου λέει: Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις; Εγώ δε αποκρίθηκα: Ποιος είσαι, Κύριε; Και εκείνος μου είπε: Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις». Βεβαίως, λοιπόν, και αυτά θα έπρεπε να θεωρούνται αξιόπιστα εξαιτίας των προηγουμένων· διότι διαφορετικά δεν θα είχε μεταστραφεί. Μήπως υπερηφανεύεται; λέει κάποιος. Σε καμία περίπτωση. Διότι, πες μου, γιατί απέρριψε ξαφνικά έναν τόσο μεγάλο ζήλο; Μήπως επειδή προσδοκούσε τιμές; Και όμως, υπέμεινε ακριβώς τα αντίθετα. Μήπως ανέσεις; Ούτε αυτό. Αλλά τι άλλο τότε; Αλλά τίποτα δεν είναι δυνατόν να εξηγηθεί με βάση τους ανθρώπινους συλλογισμούς.

Και εύλογα συνέβη αυτό· διότι αυτός έπρεπε να αξιωθεί εκείνης της φωνής. Διότι, αν άκουγαν και εκείνοι, δεν θα ήταν τόσο μεγάλο το θαύμα. Επειδή λοιπόν εκείνοι που έχουν πιο χονδροειδή αντίληψη πείθονται περισσότερο με την όραση, γι' αυτό και εκείνοι είδαν μόνο το φως, πράγμα που ήταν αρκετό για να τους πείσει· εξού και κυριεύτηκαν από φόβο. Εξάλλου, το φως δεν ενέργησε τόσο πολύ σε αυτούς όσο σε αυτόν· διότι του στέρησε την όραση, δίνοντας και σε εκείνους την ευκαιρία, μέσω όσων συνέβαιναν σε αυτόν, να αναβλέψουν πνευματικά, αν βέβαια το ήθελαν. Σε εμένα τουλάχιστον φαίνεται ότι κατά θεία οικονομία εκείνοι δεν πίστεψαν, ώστε να είναι αξιόπιστοι μάρτυρες. Και μου είπε, λέει: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις». Πολύ σωστά προστίθεται και η πόλη, ώστε να τον αναγνωρίσουν. Και οι απόστολοι έτσι έλεγαν: «Τον Ιησού από τη Ναζαρέτ».

Είδες ψυχή ευγνώμονα; «Ποιος είσαι, Κύριε;» «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ διώκεις». Ω, σοφία του Δεσπότου! Γιατί δεν είπε: «Εγώ είμαι ο Υιός του Θεού, εγώ είμαι ο Λόγος που υπήρχε εξαρχής, εγώ είμαι αυτός που κάθεται εκ δεξιών του Πατρός, εγώ είμαι αυτός που υπάρχει σε μορφή Θεού, εγώ είμαι αυτός που άπλωσε τον ουρανό, εγώ είμαι αυτός που στερέωσε τη γη, εγώ είμαι αυτός που εξάπλωσε τη θάλασσα, εγώ είμαι αυτός που δημιούργησε τους αγγέλους, εγώ είμαι ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών, εγώ είμαι αυτός που γεννήθηκε από τον Πατέρα προ πάντων των αιώνων»; Γιατί δεν είπε εκείνα τα σεπτά, τα υψηλά και τα μεγάλα, αλλά είπε: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, από την κάτω πόλη»; Διότι ο διώκτης τον αγνοούσε. Επειδή, αν τον γνώριζε, δεν θα τον δίωκε. Αγνοούσε ότι είχε γεννηθεί από τον Πατέρα· γνώριζε όμως ότι καταγόταν από τη Ναζαρέτ. Αν λοιπόν του έλεγε «Είμαι ο Υιός του Θεού, ο Λόγος που υπήρχε εν αρχή, αυτός που δημιούργησε τον ουρανό», θα αποκρινόταν ότι «Άλλος είναι εκείνος, και άλλον διώκω εγώ». Καταλάβατε τι είπα; Αν του έλεγε εκείνα τα μεγάλα και υψηλά, θα απαντούσε: «Άλλος είναι, δεν είναι αυτός ο εσταυρωμένος». Αλλά, για να μάθει ότι διώκει εκείνον ακριβώς που σαρκώθηκε, που ανέλαβε μορφή δούλου, που συναναστράφηκε μαζί μας, που σταυρώθηκε, που πέθανε, που τάφηκε, που αναστήθηκε, εκείνον από το κάτω χωριό, του λέει: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ διώκεις, αυτόν που είδες και γνωρίζεις, που συναναστράφηκε μαζί σου».

Τι λέει λοιπόν ο Παύλος; «Ποιος είσαι, Κύριε, εσύ που μου μιλάς;». Ω, τι ευγνώμων δούλος! Αμέσως ομολόγησε την κυριότητα του Θεού, λέγοντας: «Ποιος είσαι, Κύριε;». Ο δε Κύριος του είπε: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις. Αλλά σήκω, πήγαινε στη Δαμασκό, και εκεί θα σου ειπωθεί τι πρέπει να κάνεις». Και αυτός που κάποτε ήταν λύκος, τώρα είναι πρόβατο· αυτός που κάποτε ήταν διώκτης, τώρα είναι ευαγγελιστής· αυτός που κάποτε ήταν ζιζάνιο, τώρα είναι σιτάρι· αυτός που κάποτε ήταν πειρατής και καταποντιστής, τώρα είναι κυβερνήτης του λαού· αυτός που κάποτε λεηλατούσε την Εκκλησία, τώρα του έχει ανατεθεί η φροντίδα της· αυτός που κάποτε ξερίζωνε τα αμπέλια, τώρα έχει γίνει φυτουργός· αυτός που κάποτε ήταν μόλυβδος, τώρα έχει γίνει χρυσός. Αναφώνησε και εσύ, αγαπητέ, ότι είναι μεγάλος ο θόρυβος των αμαρτημάτων, και αμέσως ακούς: «Αλλά πολλή είναι η φιλανθρωπία του Δεσπότη». Διότι ο Θεός έγινε άνθρωπος, και εισήλθε σε μήτρα παρθενική, και κατοίκησε σε αυτήν. Και ποιους κάλεσε; Τους Μάγους. Μετά από αυτούς, ποιαν; Την πόρνη.

Ο Ματθαίος άφησε το τελωνείο και έλαβε το ευαγγέλιο. Παρομοίως και ο Παύλος, δεν ήταν χειρώνακτας; Δεν κρατούσε σμίλη και δεν έκοβε δέρματα; Δεν έλαβε επιστολές από τους αρχισυναγώγους, ώστε πηγαίνοντας να αιχμαλωτίσει τους αγίους; Και του εμφανίστηκε ο Ιησούς στον δρόμο, και φως άστραψε γύρω του, και του λέει: «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;». Και εκείνος, γυρίζοντας, λέει: «Ποιος είσαι, Κύριε;». Και λέει: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις». Και πέφτοντας με το πρόσωπο στη γη τυφλώθηκε. Γιατί πρόσθεσε το «Ναζωραίος»; Για να μην νομίσει ότι άλλος είναι ο Ιησούς και άλλος τον καλεί από τον ουρανό. Διότι αυτό έλεγαν οι Ιουδαίοι, ότι ο Ιησούς δεν αναλήφθηκε, αλλά ότι τον έκλεψαν οι μαθητές του.

Και το σκεύος της εκλογής, καθώς μυσταγωγείται προς την αλήθεια, ακούει τον Χριστό να φωνάζει από τον ουρανό: «Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;». Και όταν εκείνος ρώτησε: «Ποιος είσαι, Κύριε;», του απαντά: «Εγώ είμαι», λέγει, «ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις».

«Εγώ είμαι εκείνος που παρήγαγε τα πάντα από το μη ον στο είναι», ούτε είπες: «Εγώ είμαι ο Ων, ή: ο Θεός Σαβαώθ, ή: ο Θεός των πατέρων σου», ούτε κάποια άλλη από τις προσηγορίες της δόξας σου, παρά μόνο τούτο του είπες: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις», για να γνωρίσει σαφώς ότι εσύ είσαι ο Θεός που σαρκώθηκε για εμάς, τον οποίο εκείνος καταδίωκε —, έτσι έπραξες και σε μένα, Δέσποτα, όταν ευδόκησες να μου υποδείξεις τον άγιό σου Συμεών.