Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 22:9

Αφήνοντας, λοιπόν, αυτούς να συνάγουν τα σχετικά συμπεράσματα, διηγείται τα γεγονότα. Καθώς πλησίαζα, λέει, στη Δαμασκό, γύρω στο μεσημέρι, ξαφνικά άστραψε γύρω μου από τον ουρανό ένα δυνατό φως, και έπεσα στο έδαφος. Δες πόσο υπερβολικό ήταν το φως. Και ότι δεν κομπάζω, το μαρτυρούν όσοι ήταν μαζί μου, αυτοί που με οδηγούσαν από το χέρι, οι οποίοι είδαν το φως. Εκείνοι δε που ήταν μαζί μου είδαν μεν το φως και κυριεύθηκαν από φόβο, αλλά δεν άκουσαν τη φωνή εκείνου που μου μιλούσε. Καθόλου να μην παραξενευτείς, αν εδώ αναφέρει αυτά, ενώ αλλού λέει ότι στέκονταν ακούγοντας μεν τη φωνή, χωρίς όμως να βλέπουν κανέναν.

Αυτό δεν αποτελεί αντίφαση. Διότι οι φωνές ήταν δύο, του Παύλου και του Κυρίου· εκεί λοιπόν αναφέρεται στη φωνή του Παύλου, ενώ εδώ το συμπλήρωσε λέγοντας: «Δεν άκουσαν τη φωνή αυτού που μου μιλούσε». Επομένως, το «μη βλέποντας κανέναν» δεν είναι δηλωτικό του ότι δεν είδαν, αλλά του ότι δεν άκουσαν. Διότι δεν είπε ότι δεν έβλεπαν το φως· αλλά, «στέκονταν μη βλέποντας κανέναν»· δηλαδή, κανέναν να μιλάει.

Δες, και ο ίδιος μαρτυρεί ότι διωκόταν. Όσοι δε βρίσκονταν μαζί μου, είδαν μεν το φως και κυριεύθηκαν από φόβο, αλλά δεν άκουσαν τη φωνή εκείνου που μου μιλούσε. Και είπα: Τι να πράξω, Κύριε; Ο δε Κύριος μου είπε: Σήκω και πορεύσου στη Δαμασκό, και εκεί θα σου ειπωθεί τι πρέπει να πράξεις. Καθώς δε δεν μπορούσα να δω εξαιτίας της δόξας εκείνου του φωτός, οδηγήθηκα από το χέρι από εκείνους που με συνόδευαν και έφθασα στη Δαμασκό. Κάποιος δε Ανανίας, άνδρας ευλαβής σύμφωνα με τον νόμο, για τον οποίο έδιναν καλή μαρτυρία όλοι οι Ιουδαίοι της Δαμασκού, ήλθε προς εμένα και, αφού στάθηκε μπροστά μου, μου είπε: Σαούλ αδελφέ, ανάβλεψε. Και εγώ εκείνη ακριβώς την ώρα ανέβλεψα προς αυτόν. Είσελθε, λέγει, στην πόλη, και εκεί θα σου ειπωθεί τι πρέπει να πράξεις.

Τι λέει λοιπόν ο Παύλος; «Ποιος είσαι, Κύριε, εσύ που μου μιλάς;». Ω, τι ευγνώμων δούλος! Αμέσως ομολόγησε την κυριότητα του Θεού, λέγοντας: «Ποιος είσαι, Κύριε;». Ο δε Κύριος του είπε: «Εγώ είμαι ο Ιησούς ο Ναζωραίος, τον οποίο εσύ καταδιώκεις. Αλλά σήκω, πήγαινε στη Δαμασκό, και εκεί θα σου ειπωθεί τι πρέπει να κάνεις». Και αυτός που κάποτε ήταν λύκος, τώρα είναι πρόβατο· αυτός που κάποτε ήταν διώκτης, τώρα είναι ευαγγελιστής· αυτός που κάποτε ήταν ζιζάνιο, τώρα είναι σιτάρι· αυτός που κάποτε ήταν πειρατής και καταποντιστής, τώρα είναι κυβερνήτης του λαού· αυτός που κάποτε λεηλατούσε την Εκκλησία, τώρα του έχει ανατεθεί η φροντίδα της· αυτός που κάποτε ξερίζωνε τα αμπέλια, τώρα έχει γίνει φυτουργός· αυτός που κάποτε ήταν μόλυβδος, τώρα έχει γίνει χρυσός. Αναφώνησε και εσύ, αγαπητέ, ότι είναι μεγάλος ο θόρυβος των αμαρτημάτων, και αμέσως ακούς: «Αλλά πολλή είναι η φιλανθρωπία του Δεσπότη». Διότι ο Θεός έγινε άνθρωπος, και εισήλθε σε μήτρα παρθενική, και κατοίκησε σε αυτήν. Και ποιους κάλεσε; Τους Μάγους. Μετά από αυτούς, ποιαν; Την πόρνη.

Ποια είναι η διαφωνία σε όσα αναγράφονται στις Πράξεις σχετικά με την οπτασία του Παύλου; Διότι, αφενός, στην οπτασία καθ' οδόν, ο Λουκάς εξιστορεί ότι όσοι ήταν μαζί του άκουσαν μεν τη φωνή, αλλά δεν είδαν κανέναν· αφετέρου, όταν ο Παύλος διηγείται την ίδια οπτασία επί των αναβαθμών, λέει ότι όσοι ήταν μαζί του είδαν μεν το φως, αλλά δεν άκουσαν τη φωνή εκείνου που του μιλούσε.

Σύμφωνα με την ιστορική προσέγγιση, ο Χρυσόστομος, έχοντας ερμηνεύσει το χωρίο με πολλή ακρίβεια, είπε ότι η πρώτη εξήγηση που αναφέρει «οι συνοδοί άκουγαν τη φωνή», εννοεί ότι άκουγαν τη φωνή του Παύλου που έλεγε: «ποιος είσαι, Κύριε;», και δεν έβλεπαν κανέναν άλλον άνθρωπο εκτός από τον Παύλο. Η δεύτερη εξήγηση, η οποία αναφέρει ότι είδαν μεν το φως, αλλά δεν άκουσαν τη φωνή εκείνου που μιλούσε, εννοεί ότι δεν άκουσαν τη φωνή του Κυρίου που απευθυνόταν στον Παύλο, παρά μόνο είδαν το φως. Κατά δε την πνευματική θεωρία, το χωρίο πρέπει να κατανοηθεί ως εξής: ο γνωστικός νους, αντιστοιχώντας στον Παύλο, έχει ως συνοδούς του τους λογισμούς. Επομένως, κατά την πρώτη εμφάνιση του Λόγου προς τον νου, οι λογισμοί προσλαμβάνουν μόνο απηχήματα και ινδάλματα της γνώσης, και δεν βλέπουν τίποτα το ξεκάθαρο. Όταν, όμως, ο νους προκόπτει και ανέρχεται στις πνευματικές βαθμίδες, δηλαδή φτάνει στην υψηλή θεωρία, τότε οι λογισμοί δεν μετέχουν πλέον σε ινδάλματα, αλλά αποκτούν τέλεια μετοχή στο φως της γνώσης.