Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 26:24

3 πατερικά χωρίαΌλες οι κατηγορίες γνησιότητας

Ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἀπολογουμένου ὁ Φῆστος μεγάλῃ τῇ φωνῇ ἔφη· μαίνῃ, Παῦλε· τὰ πολλά σε γράμματα εἰς μανίαν περιτρέπει.

Ανάγνωση ολόκληρου κεφαλαίου

Πατερικά χωρία

1–3 από 3

Ἰσίδωρος ὁ Πηλουσιώτης Ἐπιστολαὶ περὶ τῆς ἑρμηνείας τῆς θείας γραφῆς
ΣΞϛʹ. ΕΥΤΟΝΙῼ ΔΙΑΚΟΝῼ. Σωφροσύνη κυρίως εἴρηται, ἡ ἀντιδιαστελλομένη τῇ μανίᾳ παρὰ τὸ σώας ἔχειν τὰς φρένας. Καὶ τοῦτο οὐ μόνοι οἱ ἔξωθεν ἴσασι σοφοί, ἀλλὰ καὶ ὁ θεσπέσιος ἠπίστατο Παῦλος. Τοῦ γὰρ ἡγεμόνος εἰρηκότος αὐτῷ. «Μαίνῃ, Παῦλε, τὰ πολλά σε γράμματα εἰς μανίαν περιτρέπει. —Οὐ μαίνομαι, φησί, κράτιστε, ἀλλὰ σωφροσύνης καὶ ἀληθείας ῥήματα ἀποφθέγγομαι, τῇ μανίᾳ τὴν σωφροσύνην ἀντιδιαστείλας,» Καὶ ἄλλοις δὲ πάλιν ἔγραφεν. «Εἴτε ἐξέστημεν, Θεῷ, εἴτε σωφρονοῦμεν, ὑμῖν·» τῇ ἐκστάσει τῶν φρενῶν, τὸ σώας αὐτὰς ἔχειν κἀνταῦθα ἀντιδιαστείλας. Σωφροσύνη μὲν οὖν πᾶν τὸ ἀναμάρτητον. Νέμουσι δὲ αὐτῷ τὴν προσηγορίαν κατ’ ἐξοχὴν εὖ ποιοῦντές τινες, τῷ τῆς ἁγνείας πράγματι ἐξοχωτάτῳ τῶν ἄλλων ὑπάρχοντι. Εἰ μὲν οὖν τῇ μανίᾳ ἀντιδιασταλείη, τὸ καθεστάναι μηνύει· εἰ δὲ τῇ λαγνείᾳ, τὴν ἐγκράτειαν καὶ τὴν ἁγνείαν δηλοῖ.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
ΣΞΣΤ'. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΑΚΟΝΟ ΕΥΤΟΝΙΟ. Σωφροσύνη κυρίως ονομάζεται αυτή που αντιδιαστέλλεται προς τη μανία, επειδή διατηρεί κανείς σώες τις φρένες. Και αυτό δεν το γνωρίζουν μόνο οι θύραθεν σοφοί, αλλά το γνώριζε καλά και ο θεσπέσιος Παύλος. Διότι, όταν ο ηγεμόνας τού είπε: «Μαίνεσαι, Παύλε, τα πολλά γράμματα σε οδηγούν στη μανία», εκείνος απάντησε: «Δεν μαίνομαι, κράτιστε, λέγει, αλλά προφέρω λόγια σωφροσύνης και αλήθειας», αντιδιαστέλλοντας τη σωφροσύνη στη μανία. Και σε άλλους πάλι έγραφε: «Είτε βρεθήκαμε σε έκσταση, είναι για τον Θεό, είτε σωφρονούμε, είναι για εσάς», αντιδιαστέλλοντας και εδώ την έκσταση του νου με το να τον έχει κανείς σώο. Σωφροσύνη λοιπόν είναι κάθε αναμάρτητη κατάσταση. Ορισμένοι όμως, πολύ σωστά, αποδίδουν αυτή την ονομασία κατ' εξοχήν στην αγνεία, καθότι είναι το πιο εξέχον από όλα τα άλλα. Αν λοιπόν η σωφροσύνη αντιδιαστέλλεται προς τη μανία, υποδηλώνει τη διανοητική ισορροπία· αν όμως αντιδιαστέλλεται προς τη λαγνεία, φανερώνει την εγκράτεια και την αγνεία.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Μάξιμος ὁ Ὁμολογητής Ζητήματα πρὸς Θαλάσσιον
Ἀλλόφυλος δὲ παῖς ἐστι καὶ παιδίσκη ὁ θυμὸς καὶ ἡ ἐπιθυμία, οὓς ὑποζεύγνυσι διαπαντὸς τῇ δεσποτείᾳ τοῦ λόγου πρὸς ὑπηρεσίαν τῶν ἀρετῶν δι᾽ ἀνδρείας καὶ σωφροσύνης ὁ θεωρητικὸς νοῦς, μὴ διδοὺς αὐτοῖς παντελῶς τὴν πρὸς ἐλευθερίαν ἄφεσιν, ἕως ἂν καταποθῇ τῷ νόμῳ τοῦ πνεύματος τελείως ὁ τῆς φύσεως νόμος, καθάπερ ὑπὸ ζωῆς ἀπείρου σαρκὸς δυστήνου θάνατος, καὶ πᾶσα δειχθῇ καθαρῶς ἡ τῆς ἀνάρχου βασιλείας εἰκών, πᾶσαν ἔχουσα τοῦ ἀρχετύπου διὰ μιμήσεως τὴν μορφήν· καθ᾽ ἣν γενόμενος ὁ θεωρητικὸς νοῦς, ἐλευθέρους ποιεῖται τόν τε θυμὸν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν, τὴν μὲν πρὸς τὴν ἀκήρατον τοῦ θείου ἔρωτος ἡδονὴν καὶ τὴν ἄχραντον θέλξιν μετασκευάζων, τὸν δὲ πρὸς ζέσιν πνευματικὴν καὶ διάπυρον ἀεικινησίαν καὶ σώφρονα μανίαν μεταβιβάζων· καθ᾽ ἥν, ὡς ἔοικεν, ἡ μεγάλη τοῦ ἀκηράτου φωτὸς ἀκτὶς ὁ μέγας ἀπόστολος Παῦλος γενόμενος ἐν ταῖς Πράξεσιν ἤκουσε παρὰ τοῦ βασιλέως Ἀγρίππα μαίνῃ, Παῦλε, καὶ πάλιν αὐτός, περὶ ἑαυτοῦ πρὸς Κορινθίους γράφων εἴτε ἐξέστημεν, θεῷ, εἴτε σωφρονοῦμεν, ὑμῖν, τὴν κατὰ θεὸν σώφρονα μανίαν ἔκστασιν δηλονότι καλέσας, ὡς ἔξω ποιουμένην τῶν ὄντων τὸν κατ᾽ αὐτὴν σώφρονα νοῦν.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αλλόφυλος δούλος και δούλη είναι ο θυμός και η επιθυμία, τους οποίους υποτάσσει διαρκώς στην κυριαρχία του λόγου ο θεωρητικός νους, προς υπηρέτηση των αρετών μέσω της ανδρείας και της σωφροσύνης, χωρίς να τους παραχωρεί καθόλου την άφεση προς την ελευθερία, μέχρις ότου ο νόμος της φύσης καταποθεί τελείως από τον νόμο του πνεύματος, όπως ακριβώς ο θάνατος της άθλιας σάρκας καταπίνεται από την άπειρη ζωή, και φανερωθεί καθαρά ολόκληρη η εικόνα της άναρχης βασιλείας, έχοντας λάβει ολόκληρη τη μορφή του αρχετύπου μέσω της μιμήσεως. Όταν ο θεωρητικός νους φθάσει σε αυτήν την κατάσταση, καθιστά ελεύθερους τόσο τον θυμό όσο και την επιθυμία, μετατρέποντας την μεν επιθυμία σε ακήρατη ηδονή και άχραντη έλξη του θείου έρωτα, μεταβάλλοντας δε τον θυμό σε πνευματική ζέση, διάπυρη αεικινησία και σώφρονα μανία. Σε αυτήν τη μανία βρισκόμενος, όπως φαίνεται, η μεγάλη ακτίνα του ακήρατου φωτός, ο μέγας απόστολος Παύλος, άκουσε στις Πράξεις από τον βασιλιά Αγρίππα «μαίνεσαι, Παύλε», και πάλι ο ίδιος, γράφοντας για τον εαυτό του προς τους Κορινθίους, αναφέρει «είτε εξέστημεν (βγήκαμε εκτός εαυτού), για τον Θεό, είτε σωφρονούμε, για εσάς», ονομάζοντας προφανώς έκσταση την κατά Θεόν σώφρονα μανία, εφόσον αυτή θέτει τον σώφρονα νου που τη βιώνει έξω από τα όντα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
Θεοφύλακτος Βουλγαρίας Εἰς τὰ εὐαγγέλια ἐξηγήσεις
Γέγονε δὲ αὐτοῖς τοῦτο εἰς μαρτυρίου δόξαν. Ἐπεὶ δὲ ἰδιῶται ἦσαν καὶ ἀμαθεῖς, ἵνα μὴ ταραχθῶσιν ὡς μέλλοντες λόγους ἀπαιτεῖσθαι παρὰ σοφῶν ἀνδρῶν, Μηδὲν ὑμῖν, φησί, περὶ τούτου μελέτω· λήψεσθε γὰρ παρ’ ἐμοῦ ἐν ταυτῷ καὶ σοφίαν, καὶ εὐστομίαν, ὥστε μηδὲ πάντας ὁμοῦ εἰς ἓν συνηγμένους τοὺς ἀντικειμένους δύνασθαι ἀντιστῆναι ὑμῖν, οὔτε κατὰ τὴν σοφίαν, τουτέστι, κατὰ τὴν τῶν νοημάτων δύναμιν, οὔτε κατὰ τὴν εὐστομίαν, καὶ τὸ τῆς γλώττης ἀπρόσκοπον. Πολλάκις γάρ τις σοφίαν μὲν ἔχει ἐν λογισμοῖς, καὶ νοήμασιν, εὐτάρακτος δὲ ὢν πρὸς θορύβους, συγχέει τὸ πᾶν ἐν καιρῷ δημηγορίας. Ἀλλ’ οὗτοί γε, οἱ ἀπόστολοι λέγω, κατ’ ἀμφότερα ἐχαριτώθησαν, ὅθεν καὶ ἐξεπλήττοντο τοὺς μὲν περὶ Πέτρον καὶ Ἰωάννην οἱ ἱερεῖς ἐπὶ τῇ ἀθρόᾳ σοφίᾳ, καταλαμβανόμενοι αὐτούς, ὅτι πρότερον ἰδιῶται ἦσαν· τὸν δὲ Παῦλον ὁ Φῆστος λέγων· Μαίνῃ, Παῦλε, τὰ πολλά σε γράμματα εἰς μανίαν περιτρέπει.
Άνοιγμα στο Αναγνωστήριο
Μετάφραση
Αυτό τους συνέβη για τη δόξα του μαρτυρίου. Επειδή όμως ήταν απλοϊκοί και αγράμματοι, για να μην ταραχθούν από το γεγονός ότι επρόκειτο να τους ζητηθεί λόγος από σοφούς άνδρες, λέει: «Καθόλου να μην σας απασχολεί αυτό· διότι θα λάβετε από εμένα ταυτόχρονα και σοφία και ευγλωττία, ώστε, ακόμη κι αν όλοι οι αντίπαλοι συγκεντρωθούν μαζί, να μην μπορούν να σας αντισταθούν, ούτε ως προς τη σοφία, δηλαδή τη δύναμη των νοημάτων, ούτε ως προς την ευγλωττία και την απρόσκοπτη ικανότητα του λόγου». Διότι πολλές φορές κάποιος διαθέτει μεν σοφία στους συλλογισμούς και τα νοήματα, αλλά επειδή ταράζεται εύκολα από τους θορύβους, τα συγχέει όλα την ώρα της δημηγορίας. Αλλά αυτοί, οι απόστολοι εννοώ, χαριτώθηκαν και στα δύο. Γι' αυτό και οι ιερείς εκπλήσσονταν με τον Πέτρο και τον Ιωάννη για την απροσδόκητη σοφία τους, αντιλαμβανόμενοι ότι προηγουμένως ήταν απλοϊκοί άνθρωποι· ενώ στον Παύλο ο Φήστος έλεγε: Μαίνεσαι, Παύλε, τα πολλά γράμματα σε οδηγούν στην τρέλα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες