Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 26:25

Όπως ακριβώς μέθυσε κάποτε και ο μέγας Δαβίδ, όταν βγήκε από τον εαυτό του και, ευρισκόμενος σε έκσταση, αντίκρισε το αθέατο κάλλος και αναφώνησε την περίφημη εκείνη φράση ότι «Κάθε άνθρωπος είναι ψεύτης», δηλαδή όποιος αναθέτει την ερμηνεία των ανέκφραστων αγαθών στον λόγο. Έτσι μέθυσε και ο νεότερος Βενιαμίν, ο Παύλος, όταν βρέθηκε σε έκσταση λέγοντας: «Διότι, είτε περιήλθαμε σε έκσταση, έγινε για τον Θεό» (αφού η έκστασή του απευθυνόταν προς Εκείνον), «είτε σωφρονούμε, γίνεται για σας», στους οποίους απεδείκνυε, μέσω των λόγων του προς τον Φήστο, ότι ο ίδιος δεν παραφρονεί, αλλά εκφέρει λόγια σωφροσύνης και δικαιοσύνης.

ΣΞΣΤ'. ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΔΙΑΚΟΝΟ ΕΥΤΟΝΙΟ. Σωφροσύνη κυρίως ονομάζεται αυτή που αντιδιαστέλλεται προς τη μανία, επειδή διατηρεί κανείς σώες τις φρένες. Και αυτό δεν το γνωρίζουν μόνο οι θύραθεν σοφοί, αλλά το γνώριζε καλά και ο θεσπέσιος Παύλος. Διότι, όταν ο ηγεμόνας τού είπε: «Μαίνεσαι, Παύλε, τα πολλά γράμματα σε οδηγούν στη μανία», εκείνος απάντησε: «Δεν μαίνομαι, κράτιστε, λέγει, αλλά προφέρω λόγια σωφροσύνης και αλήθειας», αντιδιαστέλλοντας τη σωφροσύνη στη μανία. Και σε άλλους πάλι έγραφε: «Είτε βρεθήκαμε σε έκσταση, είναι για τον Θεό, είτε σωφρονούμε, είναι για εσάς», αντιδιαστέλλοντας και εδώ την έκσταση του νου με το να τον έχει κανείς σώο. Σωφροσύνη λοιπόν είναι κάθε αναμάρτητη κατάσταση. Ορισμένοι όμως, πολύ σωστά, αποδίδουν αυτή την ονομασία κατ' εξοχήν στην αγνεία, καθότι είναι το πιο εξέχον από όλα τα άλλα. Αν λοιπόν η σωφροσύνη αντιδιαστέλλεται προς τη μανία, υποδηλώνει τη διανοητική ισορροπία· αν όμως αντιδιαστέλλεται προς τη λαγνεία, φανερώνει την εγκράτεια και την αγνεία.

ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΤΟΥ ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΒΟΥΛΓΑΡΙΑΣ ΣΤΟ ΚΑΤΑ ΛΟΥΚΑΝ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΝ. ΥΠΟΘΕΣΗ Του κατά Λουκάν Ευαγγελίου. Ο θείος Λουκάς καταγόταν από την Αντιόχεια, ήταν ιατρός, και κατείχε σε μεγάλο βαθμό την κοσμική σοφία. Όμως ασκήθηκε και στην εβραϊκή παιδεία, έχοντας μεταβεί στα Ιεροσόλυμα τον καιρό που δίδασκε ο Κύριός μας. Ώστε, όπως λένε κάποιοι, έγινε και αυτός ένας από τους εβδομήκοντα αποστόλους, και συνάντησε τον αναστημένο από τους νεκρούς Χριστό μαζί με τον Κλεόπα. Μετά την Ανάληψη του Κυρίου, και αφού πίστεψε ο Παύλος, έγινε συνοδοιπόρος και ακόλουθός του, δηλαδή του Παύλου. Και συνέγραψε το Ευαγγέλιο με κάθε ακρίβεια, όπως φανερώνει και το ίδιο το προοίμιό του. Το συνέγραψε δεκαπέντε έτη μετά την Ανάληψη του Χριστού. Γράφει δε προς τον Θεόφιλο, ο οποίος ήταν συγκλητικός και ίσως άρχοντας. Διότι ο τίτλος «Κράτιστε» χρησιμοποιούνταν για τους άρχοντες και τους ηγεμόνες, όπως λέει και ο Παύλος προς τον ηγεμόνα Φήστο: «Κράτιστε Φήστε». Όμως και κάθε άνθρωπος που αγαπά τον Θεό και έχει αναλάβει την κυριαρχία κατά των παθών, είναι ένας κράτιστος Θεόφιλος, ο οποίος είναι πράγματι άξιος να ακούει το Ευαγγέλιο.