Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 26:28

Με τη δύναμη αυτού του Αγίου Πνεύματος έσπευδε προς αυτή την αγία πόλη, την Ιερουσαλήμ, ο ίδιος ο Παύλος, καίτοι ο Άγαβος προφήτευε μέσω του Πνεύματος τα όσα επρόκειτο να του συμβούν, και αγόρευε διηγούμενος με πεποίθηση τα περί του Χριστού. Όταν δε μεταφέρθηκε στην Καισάρεια και βρέθηκε στο μέσο δικαστικών βημάτων, άλλοτε ενώπιον του Φήλικα, και άλλοτε ενώπιον του ηγεμόνα Φήστου και του βασιλιά Αγρίππα, τέτοια νικηφόρα χάρη εν σοφία έλαβε από το Άγιο Πνεύμα ο Παύλος, ώστε ακόμη και ο ίδιος ο βασιλιάς των Ιουδαίων Αγρίππας να πει: παρ' ολίγον να με πείσεις να γίνω χριστιανός.

Ο δε Αγρίππας είπε προς τον Παύλο: «Παρ' ολίγον να με πείσεις να γίνω Χριστιανός». Ο δε Παύλος απάντησε: «Θα ευχόμουν στον Θεό, και παρ' ολίγον και πλήρως, όχι μόνο εσύ, αλλά και όλοι όσοι με ακούνε σήμερα, να γίνουν τέτοιοι όπως είμαι κι εγώ, εκτός από τα δεσμά αυτά». Δες πώς εύχεται, λέγοντας: «Θα ευχόμουν βέβαια εγώ στον Θεό παρ' ολίγον», δηλαδή παραλίγο. Και δεν εύχεται απλώς, αλλά με πολλή θέρμη. Να γίνουν όλοι τέτοιοι, λέει, όχι μόνο εσύ, αλλά όλοι, όπως είμαι κι εγώ. Έπειτα προσθέτει: «Εκτός από τα δεσμά αυτά»· όχι επειδή δυσανασχετούσε για τα δεσμά, ούτε επειδή ντρεπόταν που ήταν δεμένος (διότι αυτό ήταν γι' αυτόν άξιο δόξας περισσότερο από κάθε τι άλλο), αλλά αποβλέποντας στη δική τους αντίληψη μίλησε έτσι. Γι' αυτό πρόσθεσε το «Εκτός από τα δεσμά αυτά». Αλλά ας δούμε από την αρχή αυτά που αναγνώστηκαν. «Την επομένη, λοιπόν, αφού εισήλθαν στο ακροατήριο, με προσταγή του Φήστου», λέει, «οδηγήθηκε εκεί ο Παύλος». Αποσύρθηκαν λοιπόν οι Ιουδαίοι, επειδή εκείνος έκανε χρήση της έφεσης, και τότε το θέαμα γίνεται λαμπρό γι' αυτόν· διότι με πολλή μεγαλοπρέπεια ήταν παρόντες ο βασιλιάς και όλο το πλήθος των Ιουδαίων, όλοι ανεξαιρέτως και όχι μόνο μερικοί. «Το πλήθος των Ιουδαίων», λέει, «με πλησίασαν, και στα Ιεροσόλυμα και εδώ, κραυγάζοντας ότι δεν πρέπει πια αυτός να ζει».

δ΄. Τι λέει λοιπόν ο Παύλος; «Διότι αυτό», λέει, «δεν έχει γίνει σε κάποια γωνία». Εδώ το λέει αυτό για τον σταυρό, για την ανάσταση· και επειδή η διδασκαλία έχει διαδοθεί σε όλη την οικουμένη, λέει: «Πιστεύεις, βασιλιά Αγρίππα;». Δεν είπε: «Στην ανάσταση», αλλά: «Στους προφήτες». Έπειτα τον προλαβαίνει και λέει: «Γνωρίζω ότι πιστεύεις». Προς αυτόν και ο Αγρίππας απάντησε: «Εν ολίγω με πείθεις να γίνω Χριστιανός». Ο Παύλος δεν κατανόησε τι σημαίνει το «εν ολίγω», αλλά νόμισε ότι σημαίνει «εξ ολίγου»· γι' αυτό και απαντά σε αυτό· τόσο απλός ήταν στον λόγο. Και δεν είπε: «Δεν επιθυμώ», αλλά: «Εύχομαι, όχι μόνο εσύ, αλλά και όλοι όσοι ακούνε».

Και εν μέρει βγήκε κερδισμένος, και ο μέχρι πρότινος θεωρούμενος ως κατάδικος κατέκτησε τον δικαστή, και τη νίκη την ομολογεί ο ίδιος ο ηττημένος με δυνατή φωνή παρουσία όλων, λέγοντας: «Παρά λίγο να με πείσεις να γίνω Χριστιανός».

Εκείνοι σε μαστιγώνουν, εγώ όμως δίνω χάρη. Μπήκες στη φυλακή, ή δεν μπήκες; Μπήκα· σε παρακαλώ. Είδες εκεί τον άγγελο του Σατανά, ή δεν τον είδες; Είδα αυτόν που με έριξε μέσα. Σε έδεσε, ή δεν σε έδεσε; Τι έκανα εγώ; Δεν έσεισα τους τοίχους; Δεν άνοιξα τις θύρες; Δεν έλυσα τα δεσμά; Δεν σου έφερα αιχμάλωτο τον δεσμοφύλακα; Μήπως σε έβλαψε σε κάτι ο άγγελος του Σατανά; Δεν σε ωφέλησε η δική μου χάρη; Δεν κατέστησε το σημείο λαμπρότερο; Αρκεί σε σένα η χάρη μου. Και αυτά και εκείνα ζητάς; Δεν θέλεις μαστιγώσεις· πώς ζητάς σημεία; Δεν θέλεις κινδύνους· πώς ζητάς θαύματα; Όταν μαστιγώνεσαι, το βλέπεις· όταν ανασταίνεις νεκρό, δεν το βλέπεις; Όταν σκίστηκαν τα ενδύματά σου, το είδες· όταν τα λόγια σου έτρεψαν σε φυγή τις ασθένειες, δεν το είδες; Όταν προσήλθες στο δικαστήριο δεμένος, το είδες· όταν σου είπε ο Φήστος, «Παρά λίγο να με πείσεις να γίνω Χριστιανός», δεν το είδες;

Κλείστηκε λοιπόν κάποτε στη φυλακή, και σε τέτοιο βαθμό έλαμψε, ώστε και τα θεμέλια να ταρακουνήσει, και τις θύρες να ανοίξει διάπλατα, και τον δεσμοφύλακα να προσελκύσει προς το μέρος του, και τον δικαστή παραλίγο να τον μεταπείσει, ώστε και αυτός ο ίδιος να λέει: «Λίγο λείπει να με πείσεις να γίνω Χριστιανός». Άλλη φορά λιθοβολήθηκε, και μπαίνοντας στην πόλη που τον λιθοβόλησε, την μετέστρεψε. Τον κάλεσαν με σκοπό να τον δικάσουν, άλλοτε οι Ιουδαίοι και άλλοτε οι Αθηναίοι, και οι δικαστές έγιναν μαθητές του, και οι αντίδικοι υπήκοοί του. Και όπως ακριβώς η φωτιά, όταν πέσει σε διάφορες ύλες, αυξάνεται περισσότερο και λαμβάνει ως προσθήκη την υποκείμενη ύλη, έτσι και η γλώσσα του Παύλου, με όσους συναναστρεφόταν, τους μετέστρεφε προς τον εαυτό του, και εκείνοι που τον πολεμούσαν, αφού αιχμαλωτίζονταν από τα λόγια του, γίνονταν γρήγορα τροφή σε αυτή την πνευματική φωτιά, και μέσω αυτών και πάλι ο λόγος υψωνόταν και προχωρούσε σε άλλους. Γι' αυτό και έλεγε: «Εγώ είμαι δεμένος, αλλά ο λόγος του Θεού δεν δένεται». Τον εξόριζαν· και η μεν πράξη ήταν δίωξη, αυτό όμως που προέκυπτε ήταν αποστολή διδασκάλων. Και ό,τι ακριβώς θα έκαναν οι φίλοι και οι συμπαραστάτες του, αυτό το έκαναν οι εχθροί του, μην αφήνοντάς τον να εγκατασταθεί μόνιμα σε έναν τόπο, αλλά περιφέροντας παντού τον ιατρό, μέσα από τις επιβουλές και τους διωγμούς τους, έτσι ώστε να ακούσουν όλοι τον λόγο του.

Δείτε τι έπραξε το Πνεύμα· βρήκε τη γη γεμάτη από δαίμονες και την έκανε ουρανό. Διότι μην έχετε στον νου σας τη σημερινή κατάσταση, αλλά ανακαλέστε στη σκέψη σας τα όσα συνέβαιναν τότε. Τότε υπήρχε θρήνος, τότε παντού βωμοί, παντού καπνός, παντού κνίσες, παντού πορνείες, παντού τελετές, παντού θυσίες, παντού δαίμονες που οργίαζαν, παντού ακρόπολη του διαβόλου, παντού η πορνεία να στεφανώνεται· και ο Παύλος ήταν ένας και μόνος. Πώς δεν καταποντίστηκε; Πώς δεν κατασπαράχθηκε; Πώς άνοιξε το στόμα του; Εισήλθε στη Θηβαΐδα και συνέλαβε αιχμαλώτους. Εισήλθε στις βασιλικές αυλές και έκανε τον βασιλιά μαθητή του. Εισήλθε στο δικαστήριο, και του λέει ο δικαστής: «Παρά λίγο να με πείσεις να γίνω Χριστιανός»· και ο δικαστής έγινε μαθητής. Εισήλθε στο δεσμωτήριο και κέρδισε τον δεσμοφύλακα. Πήγε σε νησί βαρβάρων και έκανε την οχιά δάσκαλο.

Και αυτά τα μαρτύρησε ο ίδιος ο δικαστής λέγοντας: «Με λίγα λόγια με πείθεις να γίνω Χριστιανός». Αυτό ακριβώς έπρεπε να συμβεί και σήμερα, και ο άρχοντας αυτός να θαυμάσει τη μεγαλοψυχία σας, τη φιλοσοφία σας, την απόλυτη γαλήνη σας, και, αφού πάρει δίδαγμα από τη στάση σας, να αναχωρήσει, να θαυμάσει τη σύναξή σας, να επαινέσει τη συγκέντρωσή σας, και να μάθει από τα ίδια τα γεγονότα πόσο μεγάλη είναι η διαφορά μεταξύ Ελλήνων και Χριστιανών. Αλλά, όπως έλεγα, επειδή τον κέρδισε ο Παύλος, και εκείνος είπε, «Με λίγα λόγια με πείθεις να γίνω Χριστιανός», ο Παύλος αποκρίθηκε ως εξής: «Εγώ θα ευχόμουν στον Θεό, είτε με λίγα είτε με πολλά, όχι μόνο εσύ, αλλά και όλοι όσοι με ακούνε να γίνουν Χριστιανοί, χωρίς όμως αυτά τα δεσμά». Τι λες, Παύλε;

Διότι σε αυτούς που αγαπούν δεν αρκεί μόνο το να είναι συνδεδεμένοι ψυχικά, ούτε αρκούνται σε αυτό για παρηγοριά, αλλά έχουν ανάγκη και από τη σωματική παρουσία· και εάν αυτή απουσιάζει, αποκόπτεται ένα διόλου μικρό μέρος της χαράς τους. Θέλεις να μάθεις πόσο μεγάλο όπλο είναι για την προσέλκυση των αδελφών, έστω κι αν κάποιοι είναι άπιστοι, το να επιδεικνύει κανείς πράο, ήμερο και γλυκύ τρόπο συμπεριφοράς; Άκουσε τι λέει ο Παύλος, καθώς εισέρχεται για να δικαστεί ενώπιον ενός άπιστου δικαστή: «Θεωρώ τον εαυτό μου μακάριο που πρόκειται να δικαστώ ενώπιόν σου». Και αυτά τα έλεγε, όχι για να τον κολακεύσει –σε καμία περίπτωση!– αλλά επειδή επιθυμούσε να τον κερδίσει με την ημερότητά του. Γι' αυτό και εν μέρει τον κέρδισε, και ο μέχρι πρότινος θεωρούμενος κατάδικος κατέκτησε τον δικαστή, και τη νίκη αυτή την ομολογεί με δυνατή φωνή ενώπιον όλων ο ίδιος ο ηττημένος, λέγοντας: «Λίγο λείπει να με πείσεις να γίνω Χριστιανός». Τι απαντά, λοιπόν, ο Παύλος;

Τι σημαίνει το «εν ολίγω με πείθεις να γίνω Χριστιανός»; Αυτό σημαίνει με λίγα λόγια, με σύντομες φράσεις, με λίγη διδασκαλία, χωρίς πολύ κόπο και συνεχή διάλογο. Γι' αυτό και κατάλληλα του απαντά ο Παύλος «Ευχόμουν στον Θεό» και τα εξής· δηλαδή ότι «για μένα αυτό είναι η κύρια μέριμνά μου, το να γίνουν όλοι Χριστιανοί, και αυτό αποτελεί προσευχή μου προς τον Θεό, επειδή είμαι έτοιμος και με πολλά λόγια και με λίγα να κηρύξω την εν Χριστώ πίστη, και με κόπο και με μόχθο αλλά και άμεσα· διότι ο κόπος και ο μόχθος στη διδασκαλία και στο κήρυγμα διόλου δεν λογαριάζονται από εμένα, αλλά είναι το ίδιο το να κοπιάζω και το να μην κοπιάζω, και το να δαπανώ πολύ χρόνο στο κήρυγμα ή λίγο, αρκεί μόνο να βλέπω κάποιους να επιστρέφουν στον Χριστό». Αυτά δε τα έλεγε, αφενός μεν επιδεικνύοντας την προθυμία και τον διακαή ζήλο του, αφετέρου δε ενθαρρύνοντας και εκείνον, ότι αν ήθελε να ακούσει περισσότερα και να απολαύσει τελειότερη διδασκαλία, όχι μόνο δεν πρόκειται να διστάσει, αλλά είναι έτοιμος και παρέχει την προθυμία του, ώστε να το κάνει και έργο προσευχής, αρκεί μόνο να επιτύχει τον σκοπό του· διότι λέει «ευχόμουν, και εν ολίγω και εν πολλώ, όχι μόνο εσένα», και τα εξής.