Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 28:2

Κατά τον ίδιο τρόπο «θα λεηλατούσαν και τη θάλασσα», υποδηλώνοντας έτσι ο λόγος τα νησιά, στα οποία, καθώς διέρχονταν, υπέτασσαν τους κατοίκους τους στη σωτήρια διδασκαλία. Το αποτέλεσμα δε αυτού του λόγου μπορεί να το κατανοήσει κανείς από ένα παράδειγμα: ο απόστολος Παύλος, που ήταν ένας από αυτούς για τους οποίους προφητεύει ο λόγος, ανεβαίνοντας προς τη Ρώμη, έκανε την πορεία του διά θαλάσσης, και, όταν κατέπλευσε «στο νησί που ονομαζόταν Μελίτη», επέδειξε στους ντόπιους ένα παράδοξο θαύμα, και θεραπεύοντας όσους ασθενούσαν σωματικά, κατέπληξε τόσο πολύ τους θεατές, ώστε να «λεηλατήσει» πολλούς και να τους προσελκύσει υπό τη σωτήρια διδασκαλία. Γι' αυτό έχει ειπωθεί: «Και θα πετάξουν με πλοία αλλοφύλων· θα λεηλατήσουν τη θάλασσα και συνάμα αυτούς από την ανατολή του ηλίου»· επομένως θα λεηλατήσουν, λέει, οι μαθητές του Χριστού «και αυτούς από την ανατολή του ηλίου». Ιστορείται, άλλωστε, ότι κάποιοι από αυτούς είχαν φτάσει μέχρι και τη χώρα των Περσών και των Ινδών. Και επειδή κατά τους χρόνους του προφήτη οι Ιδουμαίοι, οι Αμμανίτες και οι Μωαβίτες —τα αραβικά έθνη γύρω από την Ιουδαία— θεωρούνταν πολέμια και εχθρικά προς τον Θεό που τιμούσαν οι Ιουδαίοι εξαιτίας της άτοπης ειδωλολατρίας τους, εύλογα ο λόγος έκανε ονομαστική μνεία σε αυτούς ακριβώς, καθώς και αυτοί επρόκειτο να αποδεχθούν τη θεοσέβεια που θα κήρυτταν οι απόστολοι. Γι' αυτό λέει: «Και θα επιβάλουν τα χέρια τους επί της Ιδουμαίας και επί του Μωάβ», και προφητεύει ότι «και οι υιοί του Αμμών θα υπακούσουν» στο κήρυγμα.

Ομιλία ΝΔʹ. Οι δε βάρβαροι μας παρείχαν όχι την τυχούσα φιλανθρωπία. Διότι, αφού άναψαν φωτιά, μας δέχθηκαν όλους, εξαιτίας της βροχής που έπεφτε και του ψύχους. Όταν δε ο Παύλος συγκέντρωσε ένα πλήθος από φρύγανα και τα έβαλε πάνω στη φωτιά, μια οχιά, βγαίνοντας έξω εξαιτίας της θερμότητας, πιάστηκε από το χέρι του.

αʹ. Το πώς εκδήλωσαν τη φιλανθρωπία τους οι βάρβαροι, το εξηγεί: Διότι αφού άναψαν, λέγει, φωτιά, μας δέχθηκαν όλους. Επειδή δεν υπήρχε καμία άλλη ελπίδα σωτηρίας, καθώς το ψύχος επρόκειτο να τους εξοντώσει, ανάβουν τη φωτιά. Έπειτα ο Παύλος, αφού πήρε φρύγανα, τα τοποθετούσε πάνω στη φωτιά· πράγμα το οποίο και φανερώνει, προσθέτοντας τα εξής: «Όταν δε ο Παύλος συγκέντρωσε πλήθος από φρύγανα».

Διότι και εκείνος, αφού ναυάγησε στο νησί των βαρβάρων, καθόταν δίπλα στη φωτιά και ζεσταινόταν· έπειτα, μια οχιά που πετάχτηκε μέσα από τα φρύγανα, προσκολλήθηκε στο χέρι του. Τι συνέβη λοιπόν μετά από αυτά; Το θηρίο έπεσε αμέσως. Επειδή, καθώς δεν βρήκε αμαρτία, δεν είχε τη δύναμη ούτε να τον δαγκώσει· αλλά, όπως ακριβώς εμείς, όταν θέλουμε να ανεβούμε σε κάποιον λείο βράχο και δεν βρίσκουμε από πουθενά κανένα στήριγμα, πέφτουμε αμέσως κάτω, έστω και αν από κάτω υπάρχει πέλαγος ή βάραθρο· έτσι και το θηρίο εκείνο, και μάλιστα ενώ από κάτω υπήρχε φωτιά, μη βρίσκοντας το στήριγμα της αμαρτίας ούτε σημείο για να μπήξει τα δόντια του, έπεσε στη φωτιά και εξοντώθηκε. Θέλεις να σου πω και έναν τρίτο τρόπο απολογίας;

«Εάν κάποιος έλθει σε σας ως ξένος στη χώρα σας, δεν θα τον καταπιέσετε· θα είναι ανάμεσά σας σαν αυτόχθονας.» «Είπε ο ηλικιωμένος άνδρας: Πού πηγαίνεις και από πού έρχεσαι; Και εκείνος του είπε: Εμείς διαβαίνουμε από τη Βηθλεέμ της Ιουδαίας έως τα μέρη του όρους Εφραίμ, και δεν υπάρχει κανείς να με δεχθεί στο σπίτι του. Και ο ηλικιωμένος άνδρας είπε: Ειρήνη σε σένα, κάθε σου έλλειψη την αναλαμβάνω εγώ· μόνο μην διανυκτερεύσεις στην πλατεία. Και τον έβαλε στο σπίτι του· και οδήγησε μέσα τα γαϊδούρια, και έβαλε χορτάρι στα υποζύγιά του, και έπλυναν τα πόδια τους, και έφαγαν και ήπιαν.» «Έξω δεν διανυκτέρευε ο ξένος· η θύρα μου ήταν ανοιχτή σε καθέναν που ερχόταν.» «Εκείνος που δέχεται προφήτη στο όνομα του προφήτη, θα λάβει μισθό προφήτη. Και εκείνος που δέχεται δίκαιο στο όνομα του δικαίου, θα λάβει μισθό δικαίου.» «Όταν πια διασώθηκαν, έμαθαν ότι το νησί ονομάζεται Μελίτη. Και οι βάρβαροι μας έδειξαν ασυνήθιστη φιλανθρωπία. Διότι, αφού άναψαν φωτιά, μας δέχθηκαν όλους κοντά της, εξαιτίας της βροχής που είχε πιάσει και εξαιτίας του ψύχους. Στα περίχωρα του τόπου εκείνου υπήρχαν κτήματα που ανήκαν στον πρώτο του νησιού, ονόματι Πόπλιο, ο οποίος μας δέχθηκε και μας φιλοξένησε φιλικά για τρεις ημέρες.» «Η φιλαδελφία ας παραμένει. Και μην λησμονείτε τη φιλοξενία. Διότι μέσω αυτής μερικοί φιλοξένησαν αγγέλους χωρίς να το γνωρίζουν.» Να θεωρείς τον εαυτό σου ξένο και να τιμάς τους ξένους.

Έτσι, λοιπόν, συμπεραίνω ότι ο σκοτεινός χειμώνας που του συνέβη είναι το βάρος των ακούσιων πειρασμών, η δε νήσος είναι η σταθερή και ασάλευτη έξη της θείας ελπίδας, η πυρά είναι η έξη της γνώσης, και τα φρύγανα είναι η φύση των ορατών πραγμάτων, την οποία συγκέντρωνε με το χέρι του, με την ψηλαφητική δηλαδή δύναμη του νου κατά τη θεωρία, διατρέφοντας με τα νοήματα που πηγάζουν από αυτήν την έξη της γνώσης, η οποία θεραπεύει την κατήφεια που προκλήθηκε στη διάνοια από τον χειμώνα των πειρασμών. Η δε έχιδνα είναι η πονηρή και ολέθρια δύναμη που βρίσκεται μυστικά εγκεκρυμμένη στη φύση των αισθητών, η οποία δάγκωσε μεν το χέρι, δηλαδή την κατά τον νου ψηλαφητική ενέργεια της θεωρίας, δεν έβλαψε όμως τον διορατικό νου, διότι αυτός με το φως της γνώσης κατέστρεψε αμέσως, σαν μέσα σε φωτιά, την ολέθρια αυτή δύναμη που προσκολλήθηκε στην πρακτική κίνηση του νου εξαιτίας της θεωρίας των αισθητών.