Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 3:23

Εάν μπορείτε να εξισωθείτε με τους αποστόλους, δεν λέω πάνω στο νερό, αλλά βαδίστε πάνω στη γη, όπως ο Πέτρος πάνω στη θάλασσα. Εάν έχετε κάποια δύναμη, συναγωνιστείτε τους αποστόλους· δεν λέω τα πνεύματα, διώξτε έστω τα πτηνά, όπως οι απόστολοι τους δαίμονες. Πείτε μου· είστε μαθητές του Μωυσή; Εάν είστε μαθητές του Μωυσή, θα υπακούατε στον Μωυσή, ο οποίος λέει γι' αυτόν: «Προφήτη θα αναστήσει για εσάς Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας, όπως εμένα. Αυτόν θα ακούτε σε όλα όσα τυχόν σας πει. Και θα συμβεί το εξής: κάθε ψυχή που δεν θα υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί». Προσέξτε μήπως εξολοθρευτείτε και διασκορπιστείτε σε όλα τα έθνη, επειδή δεν αναγνωρίζετε τη δύναμη εκείνου που προφητεύτηκε. Δεν γνωρίζετε ποιος είναι ο θεραπευτής των οφθαλμών μου; Δεν τον γνωρίζετε, επειδή τον αναζητάτε για να τον θανατώσετε. Και όμως γνωρίζετε και ποιος είναι, και από πού προέρχεται. Διότι όταν ερωτηθήκατε από τον Ηρώδη πού γεννιέται ο Χριστός, με απόλυτη ακρίβεια αναγγείλατε και τον τόπο και τον τρόπο, λέγοντας ότι γεννιέται στη Βηθλεέμ.

Και θα ισχύσει ότι, κάθε ψυχή που δεν θα ακούσει εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί από τον λαό. Από τον Ιωάννη τον Βαπτιστή, όμως, από τον οποίο κανείς δεν είναι μεγαλύτερος μεταξύ όσων γεννήθηκαν από γυναίκες, έχει ειπωθεί κατηγορηματικά κάτι φοβερότερο, ότι: «Εκείνος που πιστεύει στον Υιό έχει ζωή αιώνια· εκείνος όμως που απειθεί στον Υιό δεν θα δει τη ζωή, αλλά η οργή του Θεού μένει πάνω του». Και για να μην προκαλέσει λύπη ένας τέτοιος θάνατος κατά το βάπτισμα και μια τέτοια ταφή μέσα σε αυτό, λόγω της προσδοκίας της φθοράς και της απώλειας, αλλά η καινότητα της ζωής να υπερβεί τη φύτευση του σπόρου, επιβεβαιώνοντας την ελπίδα της ένδοξης ανάστασης, προσθέτει λέγοντας: «Διότι, αν έχουμε γίνει σύμφυτοι με το ομοίωμα του θανάτου του, τότε θα γίνουμε και με της ανάστασης». Διότι αν, έχοντας πεθάνει και συνταφεί με τον Χριστό σε ένα τέτοιο ομοίωμα θανάτου, περπατήσουμε σε καινότητα ζωής, δεν αναμένουμε τη φθορά της νεκρότητας, αλλά μιμούμαστε την ταφή σαν μια φύτευση σπόρων. Νεκρώνοντας τους εαυτούς μας ως προς τα απαγορευμένα και επιδεικνύοντας την πίστη που ενεργείται μέσω της αγάπης, γινόμαστε άξιοι να πούμε τα ίδια με τον Απόστολο, τρέφοντας ελπίδα για τα ίδια πράγματα: «Διότι το δικό μας πολίτευμα υπάρχει στους ουρανούς, από όπου και απεκδεχόμαστε ως Σωτήρα τον Κύριο Ιησού Χριστό, ο οποίος θα μετασχηματίσει το σώμα της ταπεινώσεώς μας, ώστε να γίνει σύμμορφο με το σώμα της δόξας του, σύμφωνα με την ενέργεια της δύναμής του να υποτάξει τα πάντα στον εαυτό του».

Διότι έχουν καταργηθεί γι' αυτούς όλα τα δικαιώματα του νόμου, εφόσον κάθε μαρτυρία δηλώνει τούτο, όπως ακριβώς αναφέρεται σε ολόκληρη τη Γραφή. Με συντομία δε, μέσα από μία μαρτυρία, θα αναφέρουμε το αμετάθετο και απαράβατο της απόφασης εναντίον τους, ώστε να μπορεί κανείς να διακρίνει με ακρίβεια την καταδικαστική ψήφο εναντίον τους, καθώς λέει: «όποια ψυχή δεν ακούσει εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί από τη φυλή της και από τον Ισραήλ και κάτω από τον ουρανό»· διότι ο Κύριος επρόκειτο να επικυρώσει τέλεια και σωτήρια όσα παραδόθηκαν μυστικώς μέσω του νόμου, ενώ εκείνος που δεν τον ακούει και δεν τον αποδέχεται, δεν έχει σωτηρία, ακόμη κι αν τηρήσει τον νόμο, καθότι ο νόμος δεν δύναται να τελειοποιήσει τον άνθρωπο, επειδή οι διατάξεις του έχουν γραφεί με σωματικό τρόπο και εκπληρώνονται αληθινά εν Χριστώ.

Διότι μία είναι η συμφωνία, όπως λέει μέσω του Μωυσή: «Προφήτη 〈σαν κι εμένα〉 θα αναστήσει για εσάς ο Κύριος από τους αδελφούς σας», και πάλι ο Κύριος λέει: «Ο Μωυσής έγραψε για εμένα», και ο Μωυσής λέει: «Κάθε ψυχή η οποία δεν θα ακούσει εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευθεί», και πάλι ο Κύριος: «Εάν δεν πιστεύετε στα γραπτά του Μωυσή, πώς θα ακούσετε τα δικά μου λόγια;» Και από παντού φαίνεται ότι η αλήθεια είναι φωτεινή και «δεν έχει ρυτίδα». 73. Ορίζει δε πάλι τη διαθήκη του νόμου ως διαθήκη θανάτου, επειδή ο Απόστολος είπε: «Εάν δε η διαθήκη του θανάτου, η οποία εντυπώθηκε με γράμματα σε λίθους, έγινε με δόξα». Και δεν είπε μόνο αυτό η Θεία Γραφή, αλλά ότι «ο νόμος δεν έχει τεθεί για τον δίκαιο, αλλά για τους πατροκτόνους και μητροκτόνους και επίορκους, και για καθετί που αντίκειται στην υγιαίνουσα διδασκαλία». Εφόσον λοιπόν ο νόμος δεν έχει τεθεί για τον δίκαιο, μήπως άραγε είναι παράνομος ο δίκαιος; Μη γένοιτο. Αλλά, επειδή ο δίκαιος πρόλαβε να εκπληρώσει τις επιταγές του νόμου, δεν υπάρχει νόμος εναντίον του δικαίου ο οποίος έπραξε τον νόμο· έχει τεθεί όμως εναντίον των ανόμων, δικάζοντας αυτούς που παρανόμησαν. Έτσι λοιπόν η διαθήκη 〈είναι διαθήκη θανάτου〉. Διότι έλεγε ότι ο φονιάς πρέπει να φονεύεται και ο μοιχός να θανατώνεται και ο παραβάτης να λιθοβολείται. «Έγινε δε με δόξα»· διότι μεγάλη υπήρξε η δόξα της.

Εμείς όμως, αφού αποδεχθήκαμε αυτόν που είχε προαναγγελθεί από τον Μωυσή και τους υπόλοιπους προφήτες, και έχοντας ως διακαή πόθο να τον υπακούμε, γινόμαστε εκπληρωτές της παραγγελίας του Μωυσή, με την οποία είπε: «Αυτόν θα ακούτε. Και κάθε ψυχή που δεν θα υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί από το γένος της». Το ποια είναι αυτά που διέταξε ο προφήτης στα οποία οφείλουμε να υπακούμε, το ακούσαμε λίγο πρωτύτερα: τα πάνσοφα, τέλεια και ουράνια παραγγέλματα, τα οποία βέβαια δεν καταδέχθηκε να τα παραδώσει «σε πέτρινες πλάκες» παρόμοια με τον Μωυσή, ούτε έκρινε άξιο να τα καταθέσει με μελάνι και χαρτιά, αλλά σε ψυχές κεκαθαρμένες και προικισμένες με νοερή ουσία, δηλαδή των μαθητών του· στις οποίες, αφού εγχάραξε τους νόμους της Καινής Διαθήκης, εκπλήρωνε εμπράκτως την προφητεία που ειπώθηκε μέσω του Ιερεμία: «Θα συνάψω καινή διαθήκη, όχι σύμφωνα με τη διαθήκη που σύναψα με τους πατέρες τους. Διότι αυτή είναι η διαθήκη που θα συνάψω με τον οίκο του Ισραήλ: θα δώσω τους νόμους μου στη διάνοιά τους, και πάνω στις καρδιές τους θα τους γράψω, και εγώ θα είμαι Θεός τους, και αυτοί θα είναι λαός μου».

Ο Μωυσής αναφέρει: «Ο Κύριος ο Θεός μας θα αναστήσει για εσάς Προφήτη από τους αδελφούς σας, όμοιο με εμένα· αυτόν θα υπακούτε σε όλα, όσα τυχόν σας πει· και θα συμβεί το εξής: όποιος δεν υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί». Πολλοί προφήτες αναστήθηκαν. Άραγε για ποιον από αυτούς ομιλεί; Και αυτός που πρόκειται να αναστηθεί, άραγε θα διδάξει τα του Μωυσή, ή άλλα; Εάν μεν διδάξει τα του Μωυσή, ποιος ο λόγος να αναστηθεί άλλος, εφόσον αρκεί ο Μωυσής;

β΄. Και πρόσεξε πώς προχωρεί μεθοδικά. Στην μεν πρώτη του ομιλία υπαινίχθηκε ήπια την ανάσταση και την καθέδρα στον ουρανό· εδώ όμως αναφέρει και την εμφανή παρουσία Του. «Και να αποστείλει τον προορισμένο για σας Ιησού Χριστό, τον οποίο πρέπει βέβαια να δεχθεί ο ουρανός»· αντί του να πει, είναι ανάγκη· «έως τους χρόνους της αποκατάστασης των πάντων». Το γιατί δεν έρχεται τώρα, η αιτία είναι φανερή. «Για τα οποία», λέει, «μίλησε ο Θεός δια στόματος των αγίων του προφητών από τους αιώνες». Ο Μωυσής βέβαια είπε προς τους πατέρες, ότι «Ο Κύριος ο Θεός σας θα σας αναστήσει προφήτη από τους αδελφούς σας σαν εμένα· αυτόν θα ακούτε σε όλα όσα σας πει». Εκεί μεν μνημόνευσε τον Δαβίδ, ενώ εδώ τον Μωυσή. «Όλων αυτών», λέει, «για τα οποία μίλησε ο Θεός». Δεν λέει, «Για τα οποία μίλησε ο Χριστός», αλλά, «Για τα οποία μίλησε ο Θεός», καθοδηγώντας τους έτσι σιγά-σιγά προς την πίστη με το να τα παρουσιάζει ακόμη συγκαλυμμένα. Έπειτα καταφεύγει στο πιο αξιόπιστο, λέγοντας: «Ο Κύριος ο Θεός θα σας αναστήσει προφήτη από τους αδελφούς σας σαν εμένα· αυτόν θα ακούτε σε όλα». Έπειτα ακολουθεί και μεγάλη τιμωρία. «Και θα συμβεί», λέει, «κάθε ψυχή, η οποία δεν θα ακούσει τον προφήτη εκείνο, να εξολοθρευτεί από τον λαό». «Αλλά και όλοι οι προφήτες από τον Σαμουήλ και έπειτα, όσοι μίλησαν, προανήγγειλαν τις ημέρες αυτές». Εδώ εύστοχα ανέφερε τον όλεθρο. Διότι, όταν λέει κάτι το σπουδαίο, καταφεύγει στους πρώτους προφήτες.

Επομένως, μην αισθάνεστε ως παραπεταμένοι ή απορριφθέντες. «Με το να αποστρέψει», λέει, «τον καθένα από τις πονηρίες του». Έτσι σας ευλογεί, και όχι απλώς. Και ποια είναι αυτή η ευλογία; Μεγάλη. Διότι η αποστροφή από τις πονηρίες δεν αρκεί από μόνη της για να τις εξαλείψει. Εάν δε δεν ήταν ικανή ούτε να τις εξαλείψει, πώς θα μπορούσε να προσφέρει ευλογία; Διότι αυτός που έχει αδικήσει, δεν σημαίνει ότι αμέσως ευλογείται κιόλας, αλλά ότι του συγχωρούνται τα αμαρτήματά του. Το δε «Όπως εμένα», αν δεν το εκλάβει κανείς ως προς τον τρόπο της νομοθεσίας, δεν θα μπορούσε πουθενά αλλού να έχει λογική εξήγηση. «Αυτόν θα υπακούσετε», λέει· και όχι απλώς αυτό, αλλά, «Κάθε ψυχή, η οποία δεν θα υπακούσει σε εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευτεί από τον λαό». Όταν τους απέδειξε ότι είχαν αμαρτήσει, και τους παρείχε συγγνώμη, και τους υποσχέθηκε αγαθά· τότε ακριβώς δείχνει ότι και ο Μωυσής λέει το ίδιο πράγμα. Και ποια λογική ακολουθία υπάρχει στο να πει, «Μέχρι τους χρόνους της αποκαταστάσεως», και να προσθέσει τον Μωυσή να λέει ότι θα υπακούσουν σε όλα όσα θα πει ο Χριστός· και όχι απλώς, αλλά με φοβερή απειλή; Μεγάλη (ακολουθία υπάρχει)· διότι αποδεικνύει ότι και γι' αυτόν τον λόγο οφείλουν να τον υπακούουν. Τι σημαίνει, «Υιοί των προφητών, και της διαθήκης»;

Και θα συμβεί, κάθε ψυχή που δεν θα ακούσει εκείνον τον προφήτη, θα εξολοθρευθεί. Είδες πώς έδειξε ο νόμος ότι καταργείται στο πρόσωπο του Χριστού; Διότι ο προφήτης αυτός, δηλαδή ο Χριστός κατά σάρκα, τον οποίο ο Μωυσής διέταξε να ακούμε, κατάργησε και το Σάββατο και την περιτομή και όλα τα υπόλοιπα. Και ο Δαβίδ επίσης, δηλώνοντας αυτό το ίδιο, έλεγε για τον Χριστό: «Εσύ είσαι ιερέας εις τον αιώνα, κατά την τάξη του Μελχισεδέκ», και όχι κατά την τάξη του Ααρών. Γι' αυτό και ο Παύλος, ερμηνεύοντάς το με σαφήνεια, αναφέρει ότι: «εφόσον μετατίθεται η ιερωσύνη, κατ' ανάγκην γίνεται και μετάθεση του νόμου».