Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 3:4

Τότε λέγει προς αυτόν: «Έκτεινε το χέρι σου». Δεν σε αγγίζω εγώ, για να μην κατηγορήσουν οι Ιουδαίοι· για να μη νομίσουν ότι το άγγιγμα αποτελεί έργο, ομιλώ με τον λόγο. Δεν είπε ο Θεός: «Μη μιλάς την ημέρα του Σαββάτου». Εάν όμως ο λόγος γίνει έργο, ας θαυμάζεται αυτός που τον εξέφερε. «Έκτεινε το χέρι σου». Παρατήρησε τη διαφορά της πράξης· ο Πέτρος, όταν θεράπευε τον παραλυτικό στην Ωραία Πύλη, τον έπιασε από το δεξί χέρι και τον σήκωσε. Ο δούλος εκτείνει το χέρι κρατώντας το· ο Δεσπότης το εκτείνει δίνοντας προσταγή. «Έκτεινε το χέρι σου»· σε σένα δίδω τη δύναμη και την ενέργεια της θεραπείας.

Επιπλέον, τα ονόματα των επτά διακόνων που ορίστηκαν από τους αποστόλους είναι τα εξής: Στέφανος, Φίλιππος, Πρόχορος, Νικάνωρ, Τίμων, Παρμενάς και Νικόλαος. Τις πράξεις, λοιπόν, αυτών των αποστόλων και των διακόνων διηγείται ο Λουκάς, καθώς και τα σημεία που επιτελέστηκαν από αυτούς, τα οποία είναι τα εξής: Ο Πέτρος και ο Ιωάννης θεράπευσαν στο όνομα του Κυρίου τον εκ γενετής χωλό, ο οποίος καθόταν στην Ωραία Πύλη. Ο Πέτρος ήλεγξε τον Ανανία και τη σύζυγό του Σαπφείρα, επειδή υπεξαίρεσαν μέρος από το αντίτιμο του κτήματος και από την υπόσχεση προς τον Θεό, και έπεσαν αμέσως νεκροί. Ο Πέτρος στην Ιόππη, αφού προσευχήθηκε, ανέστησε εκ νεκρών την αποθανούσα Δορκάδα.

Έπειτα, γνωστό σημείο αποτελεί ο χωλός που καθόταν στην Ωραία Πύλη, ο οποίος από τον Πέτρο και τον Ιωάννη, διά της επικλήσεως του ονόματος του Χριστού, έγινε αρτίπους, καθώς στερεώθηκαν οι βάσεις των ποδιών του. Με αυτό το γεγονός εκπληρώθηκε και η παλαιά προφητεία, ότι: Τότε θα αναπηδήσει, σαν ελάφι, ο χωλός.

Στο Λουκ. 9, 41. 〈Άπιστη γενεά〉 αποκαλούσε εύλογα εκείνον βεβαίως και τους ομοϊδεάτες του 〈και διεστραμμένη〉, και που με κανέναν τρόπο δεν γνώριζε να βαδίζει ορθά. Για τέτοιους ανθρώπους λέει το ιερό γράμμα: 〈Των οποίων οι δρόμοι είναι σκολιοί και καμπύλες οι τροχιές τους.〉 Αποφεύγει τη νόσο ο μακάριος Δαβίδ λέγοντας: 〈Δεν προσκολλήθηκε σε εμένα καρδιά διεστραμμένη〉, δηλαδή που δεν μπορεί να βαδίσει σε ευθύ δρόμο. Σε αυτούς ο μακάριος Βαπτιστής απευθύνθηκε λέγοντας: 〈Ετοιμάστε την οδό του Κυρίου, κάντε ευθείες τις τρίβους του.〉 Επομένως ο άπιστος θα είναι οπωσδήποτε και διεστραμμένος. Με αυτούς που έχουν τέτοια νοοτροπία και έπεσαν σε τέτοια ανοσιότητα δεν καταδέχεται να συνυπάρχει ο Χριστός, αλλά—αν πρέπει να πούμε κάτι με ανθρώπινους όρους—δυσανασχετεί και αποστρέφεται, σαν να βαρύνεται εξαιτίας της κακίας τους τη συναναστροφή μαζί τους. Και αυτό το διδάσκει λέγοντας: Έως πότε θα είμαι 〈μαζί σας και θα σας ανέχομαι;〉 Διότι εκείνος που λέει ότι αδυνάτησαν ως προς την ενέργεια ενάντια στα πονηρά πνεύματα αυτοί που μέσω των δικών του προσταγμάτων έλαβαν την εξουσία να τα εκβάλλουν, μάλλον κατηγορεί τη χάρη και όχι αυτούς που την έλαβαν. Διότι το ότι ο Χριστός ήταν αυτός που ενεργούσε μέσα τους, δεν είναι καθόλου δύσκολο να το δουν όσοι το επιθυμούν. Και πράγματι, θεραπεύτηκε βέβαια ο χωλός στην 〈Ωραία πύλη〉, αλλά ο Πέτρος απέδιδε το παράδοξο θαύμα στον Χριστό μιλώντας στους Ιουδαίους, όπως έχει γραφτεί στις Πράξεις.

Δεν διατηρείς ακόμη εναύλους τους λόγους του, ο οποίος έλεγε: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, τα έργα τα οποία εγώ πράττω θα τα πράξει και εκείνος, και μεγαλύτερα από αυτά θα επιτελέσει;» Δεν ήσουν παρών μαζί του, όταν εκείνους που ήταν ήδη νεκροί με ένα του πρόσταγμα τους έκανε να εγείρονται; όταν σε εκείνους που στερούνταν το φως παρείχε την ικανότητα της όρασης; όταν ανασταινόταν από το μνήμα και καθιστούσε τους φρουρούς σαν νεκρούς, και διαφύλαττε τις σφραγίδες αλώβητες; όταν σου χάρισε τη δύναμη των θαυμάτων διά της επιφοιτήσεως του Πνεύματος; όταν τον χωλό στην Ωραία Πύλη; όταν τον Αινέα; όταν την Ταβιθά; όπου τον μεν πρώτο τον κατέστησες αρτιμελή στα πόδια και ικανό να τρέχει; τον δεύτερο τον λύτρωσες από τη χρόνια αρρώστια; και της τρίτης την ψυχή, που είχε αναχωρήσει, την επανέφερες; Αφού έγινες μέτοχος τόσων πολλών και τόσο μεγάλων θαυμάτων, άλλα μεν έχοντας δει, άλλα δε έχοντας πράξει ο ίδιος, και έχοντας αποκτήσει πλούσια εμπειρία της δυνάμεως του Θεού, τώρα κατάλαβες ότι εξαπέστειλε ο Κύριος τον άγγελό του και σε έσωσε από τα χέρια του Ηρώδη; Εάν δεν βεβαιώθηκες από τα προηγούμενα θαύματα, πώς θα βεβαιωθείς με αυτό το ένα;

Και κάποιος άνδρας, λέει, που ήταν χωλός από την κοιλιά της μητέρας του, μεταφερόταν υποβασταζόμενος, τον οποίο τοποθετούσαν κάθε μέρα στη θύρα του ιερού που ονομαζόταν Ωραία, για να ζητά ελεημοσύνη από αυτούς που εισέρχονταν στο ιερό. Ελεημοσύνη, λοιπόν, ζητούσε να λάβει και δεν γνώριζε ποιοι ήταν οι άνδρες. Αυτός, όταν είδε τον Πέτρο και τον Ιωάννη να πρόκειται να εισέλθουν στο ιερό, παρακαλούσε να λάβει ελεημοσύνη. Αφού τον ατένισε δε ο Πέτρος, μαζί με τον Ιωάννη, είπε: Κοίταξε προς εμάς.

Το ακούει αυτό· εκείνος όμως ούτε κι έτσι αποχωρεί, αλλά παραμένει ακόμη ενοχλώντας. Διότι τέτοιο πράγμα είναι η φτώχεια· επιμένει και αναγκάζει να δώσουν ακόμη κι αυτούς που το αρνούνται. Ας ντραπούμε εμείς που εγκαταλείπουμε βιαστικά τις προσευχές. Πρόσεξε δε την επιείκεια που έδειξε ο Πέτρος λέγοντας αμέσως: «Κοίταξέ μας». Έτσι η ίδια η εξωτερική τους εμφάνιση φανέρωνε αμέσως τον χαρακτήρα τους. Και εκείνος προσήλωσε την προσοχή του σε αυτούς, περιμένοντας να πάρει κάτι από αυτούς. Είπε τότε ο Πέτρος: «Ασήμι και χρυσάφι δεν έχω· αυτό όμως που έχω, αυτό σου δίνω». Δεν είπε: «Σου δίνω κάτι πολύ καλύτερο από το ασήμι», αλλά τι είπε; «Στο όνομα του Ιησού Χριστού του Ναζωραίου, σήκω και περπάτα». Και πιάνοντάς τον από το δεξί χέρι, τον σήκωσε. Έτσι ακριβώς έκανε και ο Χριστός. Πολλές φορές θεράπευσε με τον λόγο του, πολλές φορές με έργο, πολλές φορές μάλιστα άπλωσε και το χέρι του, σε περιπτώσεις όπου ήταν πιο αδύναμοι στην πίστη, για να μη νομιστεί ότι η θεραπεία γινόταν από μόνη της. Και πιάνοντάς τον από το δεξί χέρι, τον σήκωσε. Αυτό έκανε φανερή την ανάσταση, διότι ήταν εικόνα της αναστάσεως. Και αμέσως στερεώθηκαν τα πέλματα και οι αστράγαλοί του. Και πετάχτηκε επάνω, στάθηκε στα πόδια του και περπατούσε.

«Κοίταξε προς εμάς», λέει. Είναι επαρκής η απόδειξη της ακτημοσύνης μόνο από την όψη· δεν υπάρχει ανάγκη λόγων, ούτε απόδειξης, ούτε απόκρισης, ούτε διδασκαλίας· η ενδυμασία σου υποδεικνύει τον ακτήμονα. Αυτό, λοιπόν, είναι όλο το κατόρθωμα της αποστολής, το να λες αυτά προς τον πένητα, ώστε όχι μόνο να θεραπεύσεις την πενία, αλλά για να του πεις: «Θα αντικρίσεις μεγαλύτερο πλούτο». «Αργύριο», λέει, «και χρυσίο δεν έχω· αυτό όμως που έχω, αυτό σου δίνω· στο όνομα του Ιησού Χριστού, σήκω και περπάτα».

Είδες πενία και πλούτο; Πενία μεν χρημάτων, πλούτο δε χαρισμάτων. Δεν έλυσε την πενία των χρημάτων, αλλά διόρθωσε την πενία της φύσεως. Δες την επιείκεια του Πέτρου: «Κοίταξέ μας». Δεν τον πρόσβαλε, δεν τον χλεύασε, πράγμα το οποίο πολλάκις κάνουμε εμείς σε όσους μας συναντούν, ζητώντας τους ευθύνες και κατηγορώντας τους, επειδή αδρανούν. Διότι, μήπως αυτό προστάχθηκες να κάνεις, άνθρωπε; Δεν σε διέταξε να κατηγορείς την αργία, αλλά να θεραπεύεις την πενία· δεν σε έκανε κατήγορο της κακίας, αλλά σε κατέστησε ιατρό της συμφοράς· όχι για να ονειδίζεις τη νωθρότητα, αλλά για να τείνεις το χέρι στους πεσμένους· όχι για να κατακρίνεις τον τρόπο ζωής, αλλά για να καταπολεμάς την πείνα. Εμείς όμως πράττουμε το αντίθετο· παραμελώντας να παρηγορήσουμε όσους μας πλησιάζουν με την παροχή χρημάτων, επιδεινώνουμε ακόμη περισσότερο τα τραύματά τους με τις σωρείες των κατηγοριών. Εκείνος όμως, αντίθετα, και δίνει εξηγήσεις στον πένητα και συνομιλεί μαζί του με επιείκεια. Διότι λέει: «Σκύψε δίχως δυσαρέσκεια το αυτί σου στον πτωχό, και αποκρίσου σε αυτόν ειρηνικά, με πραότητα».

Εις τον άγιο Ιωάννη τον απόστολο και ευαγγελιστή τον Θεολόγο. Πάλι ο δικός μας Ιωάννης, ω Εφέσιοι, ή μάλλον ο δάσκαλος ολόκληρης της οικουμένης, άπλωσε το πνευματικό δίχτυ και μας συγκέντρωσε όλους από διάφορους τόπους, όχι για να τον τιμήσουμε με στεφάνια από ρόδα, αλλά για να τον λαμπρύνουμε με αγαθά και δίκαια έργα. Πάλι έκανε να αναβλύσουν οι πνευματικές του πηγές, όχι για να ποτίσει οκνηρούς που διψούν, αλλά για να στηρίξει λαούς που κοπιάζουν· πάλι ανέβηκε στο ιερό ο δεύτερος μετά τον Πέτρο, όχι για να θεραπεύσει έναν χωλό και να τον κάνει να αναπηδά, αλλά για να μας ενδυναμώσει όλους στην ευσέβεια και να μας προετοιμάσει ώστε να έχουμε το πολίτευμά μας στους ουρανούς. Δεν αναπαύεται πλέον στο κυριακό στήθος, αλλά γέρνοντας προς τον καθένα από εμάς και αποδεχόμενος όλους μας ως ισότιμους, μας προσφέρει ως δικό του κέρδος στον Θεό, και έτσι ανακράζει λέγοντας: Ιδού εγώ και τα παιδιά που μου έδωσε ο Θεός. Ποια παιδιά; Αυτά που η χάρη έκανε να βλαστήσουν και τα ανέδειξε κληρονόμους της βασιλείας των ουρανών. Περισσότερους από όσους κάποτε αιχμαλώτιζε η Άρτεμις, συγκεντρώνει ο απόστολος.

Πολλοί, βέβαια, έλαβαν την ανταμοιβή τους και εδώ, αλλά δεν την έλαβαν με τέτοιον τρόπο ώστε, εξαιτίας αυτού, να έχουν περισσότερα από εκείνους που δεν έλαβαν. Όσοι όμως επιζητούν και λαμβάνουν ανταμοιβή εδώ, μειώνουν τον μισθό τους εκεί. Ας μη λέμε, λοιπόν, ότι ο τάδε είναι πονηρός και δεν αξίζει να ευεργετηθεί, ο δείνα είναι ευτελής, ο άλλος περιφρονημένος. Να μην εξετάζεις την αξία αυτού που έχει ανάγκη βοήθειας, αλλά μόνο την ανάγκη του· διότι, έστω κι αν είναι ευτελής και περιφρονημένος, έστω κι αν είναι καταφρονημένος, ο Χριστός σου υπολογίζει τον μισθό με τέτοιον τρόπο, σαν να είχε ευεργετηθεί ο Ίδιος μέσω αυτού. Ο Πέτρος και ο Ιωάννης ανέβαιναν κάποτε στο ιερό για να προσευχηθούν, και ιδού, ένας χωλός από την κοιλιά της μητέρας του, τον οποίο μετέφεραν στα χέρια, βρισκόταν πεσμένος κοντά στη θύρα του ιερού· και βλέποντάς τους να εισέρχονται, προσήλωσε το βλέμμα του σε αυτούς, ζητώντας να λάβει από αυτούς ελεημοσύνη. Τι είπε, λοιπόν, ο Πέτρος; «Κοίταξέ μας», του λέει, καθώς είναι επαρκής από την ίδια την όψη η απόδειξη της ακτημοσύνης μας· δεν υπάρχει ανάγκη από λόγια ούτε από εξήγηση· η ενδυμασία σού δείχνει τον ακτήμονα. Τι λοιπόν; Αυτό είναι όλο το κατόρθωμα της αποστολής προς τον φτωχό, το να μη διορθώσεις την πενία του, και να του πεις, «Δεν έχω χρυσό και άργυρο»; Περίμενε λίγο, και θα δεις μεγαλύτερο πλούτο. «Άργυρος», του λέει, «και χρυσός δεν μου υπάρχουν· ό,τι όμως έχω, αυτό σου δίνω· στο όνομα του Ιησού Χριστού σήκω και περπάτα». Είδες πενία χρημάτων και πλούτο χαρισμάτων; Δες, τέλος, και την επιείκειά του: «Κοίταξέ μας», του λέει.