Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 5:37

Όταν, λοιπόν, ονομάζει κλέφτες και ληστές αυτούς που προηγήθηκαν της παρουσίας του, είτε υποδηλώνει το ψευδολόγο και απατεώνα πλήθος εκείνων που μόλις αναφέραμε, είτε θα μπορούσες να εφαρμόσεις τη δύναμη του λόγου και σε εκείνους, για τους οποίους έχουν γραφτεί αυτά στις Πράξεις των Αποστόλων. Διότι οι διδάσκαλοι των Ιουδαίων, αφού συγκέντρωσαν κάποτε τους αγίους αποστόλους και τους έστησαν στο παρανομώτατο συμβούλιό τους, σχεδίαζαν να τους εκδιώξουν από την Ιερουσαλήμ και να τους αναγκάσουν να αντιμετωπίσουν τους έσχατους κινδύνους, αλλά ο Γαμαλιήλ τους υπενθύμισε τους ψευδοδιδασκάλους, λέγοντας: «Άνδρες Ισραηλίτες, προσέξτε καλά τι σκοπεύετε να κάνετε σε αυτούς τους ανθρώπους. Διότι πριν από αυτές τις ημέρες εμφανίστηκε ο Θευδάς, ισχυριζόμενος ότι είναι κάποιος σπουδαίος, στον οποίο προσκολλήθηκαν περίπου τετρακόσιοι άνδρες. Αυτός θανατώθηκε, και όλοι όσοι τον πείθονταν διαλύθηκαν και εκμηδενίστηκαν. Μετά από αυτόν εμφανίστηκε ο Ιούδας ο Γαλιλαίος στις ημέρες της απογραφής, και παρέσυρε λαό οπίσω του. Και εκείνος χάθηκε, και όλοι όσοι τον πείθονταν σκορπίστηκαν».

Ας έλθει λοιπόν, σαν μέσα από μια άλλη εικόνα, η δύναμη του λόγου στο αληθέστερο, και ας παρατηρήσει πάλι ο Φαρισαίος τι ακριβώς προξένησαν τότε ως ψευδοποιμένες και ψευδοδιδάσκαλοι σε όσους εξαπατήθηκαν από αυτούς, και τι ήρθε να δώσει ο Χριστός ή σε ποια ευημερία πρόκειται να μας ανυψώσει. Επομένως, εκείνοι που ποτέ δεν έπαψαν να ψευδολογούν, και που προσποιήθηκαν ότι είχαν αποσταλεί από τον Θεό, προφητεύοντας σύμφωνα με το γεγραμμένο «από την καρδιά τους, και όχι από το στόμα του Κυρίου», και εκτός από αυτούς, εκείνος ο Θευδάς και ο Ιούδας ο Γαλιλαίος, οι οποίοι παρέσυραν «λαό οπίσω» τους, καταστράφηκαν μαζί με εκείνους που παρασύρθηκαν. Αντιθέτως, ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, προκειμένου να μας χαρίσει την αιώνια ζωή, ήλθε από αγάπη προς εμάς. Εφόσον λοιπόν είναι αντίθετος ο σκοπός και ο τρόπος της έλευσής τους είναι τόσο διαφορετικός, πώς δεν θα ήταν αντίθετο τόσο το φρόνημα όσο και το έργο; Επομένως, αναφέρει ότι πρέπει να εξετάζεται από την ποιότητα των πράξεων ποιοι ήταν εκείνοι και ποιος πάλι είναι Αυτός.

Διότι απευθύνθηκε με αυτόν τον τρόπο σχετικά με τους αγίους αποστόλους προς αυτούς που βρίσκονταν στο συνέδριο, λέγοντας: «Άνδρες Ισραηλίτες, προσέξτε τους εαυτούς σας σχετικά με αυτούς τους ανθρώπους, τι πρόκειται να πράξετε. Διότι πριν από αυτές τις ημέρες εμφανίστηκε ο Θευδάς, λέγοντας για τον εαυτό του ότι είναι κάποιος σπουδαίος, στον οποίο προσκολλήθηκε ένας αριθμός ανδρών, περίπου τετρακόσιοι. Αυτός εξοντώθηκε. Και όλοι όσοι τον ακολουθούσαν διαλύθηκαν και εκμηδενίστηκαν. Μετά από αυτόν εμφανίστηκε ο Ιούδας ο Γαλιλαίος, κατά τις ημέρες της απογραφής, και παρέσυρε λαό οπίσω του. Και εκείνος χάθηκε, και όλοι όσοι τον άκουγαν διασκορπίστηκαν.» Λέει λοιπόν ότι θα αφαιρεθεί η κεφαλή και η ουρά, σύμφωνα βεβαίως με το νόημα που μόλις προηγουμένως αποδώσαμε. Εντούτοις, λέει ότι εκείνοι που μακαρίζουν αυτόν τον λαό θα είναι πλάνοι, και πλανούν με σκοπό να τους καταβροχθίσουν. Διότι οι καθοδηγητές των Ιουδαίων, στους οποίους είχε εμπιστευθεί η ιερή και θεία σκηνή, και οι οποίοι είχαν διαταχθεί να επιτελούν τις θυσίες σύμφωνα με τον νόμο, προέτρεπαν τους υποταγμένους λαούς σε προσφορές δώρων, λέγοντας ότι είναι μακάριοι, εάν προσφέρουν με αφθονία. Και το έπρατταν αυτό με σκληρότητα, χωρίς να ενδιαφέρονται ούτε να μεριμνούν για τον σεβασμό προς τον Θεό, αλλά αποβλέποντας στη δική τους φιλοκέρδεια.

Ας προχωρήσουμε λοιπόν τώρα, μετά την πρέπουσα προπαρασκευή της εκκλησιαστικής ιστορίας που έχουμε προτείνει, να ξεκινήσουμε σαν μια μορφή οδοιπορίας από την ένσαρκη εμφάνιση του Σωτήρα μας, αφού επικαλεστούμε τον Θεό, τον Πατέρα του Λόγου, και τον ίδιο τον Ιησού Χριστό που προαναφέραμε, τον Σωτήρα και Κύριό μας, τον ουράνιο Λόγο του Θεού, ως βοηθό μας και συνεργό για την αλήθεια της διήγησης. Ήταν λοιπόν αυτό το τεσσαρακοστό δεύτερο έτος της βασιλείας του Αυγούστου και το εικοστό όγδοο έτος από την υποταγή της Αιγύπτου και τον θάνατο του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας –με την οποία τερματίστηκε η δυναστεία των Πτολεμαίων στην Αίγυπτο– όταν ο Σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς Χριστός, κατά τη διάρκεια της τότε πρώτης απογραφής, ενώ ηγεμόνας της Συρίας ήταν ο Κυρήνιος, σύμφωνα με τις προφητείες για αυτόν, γεννήθηκε στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας. Αυτήν την απογραφή επί Κυρηνίου τη μνημονεύει και ο επισημότερος των Εβραίων ιστορικών, ο Φλάβιος Ιώσηπος, προσθέτοντας και άλλη μία αφήγηση για την αίρεση των Γαλιλαίων που αναφύηκε κατά τους ίδιους χρόνους, την οποία έχει μνημονεύσει και στα δικά μας κείμενα ο Λουκάς στις Πράξεις λέγοντας περίπου τα εξής: «Μετά από αυτόν, εμφανίστηκε ο Ιούδας ο Γαλιλαίος κατά τις ημέρες της απογραφής, και παρέσυρε λαό οπίσω του· και εκείνος χάθηκε, και όλοι όσοι τον πίστεψαν, διασκορπίστηκαν».

Λύση. Επειδή ο διάβολος αντιλήφθηκε την παρουσία του Χριστού, ξεσήκωσε λίγο πριν από την έλευσή Του, κάποιους στασιαστές, τον Θευδά και τον Ιούδα, οι οποίοι σφετερίστηκαν δόξα για τον εαυτό τους και παρακίνησαν σε εξέγερση αυτούς που τους πίστεψαν· οι οποίοι και διαλύθηκαν, όπως έχει λεχθεί από τον Γαμαλιήλ. Σε αυτούς, λοιπόν, αναφέρεται υπαινικτικά μέσα από αυτά τα λόγια, καθώς και σε όσους έγιναν μιμητές τους. Αντίθετα, τα πρόβατα άκουσαν τον Μωυσή και τους προφήτες.

Μετά από αυτόν εμφανίστηκε ο Ιούδας ο Γαλιλαίος, κατά τις ημέρες της απογραφής, και παρέσυρε αρκετό λαό πίσω του· αλλά και εκείνος εξοντώθηκε, και όλοι όσοι τον ακολουθούσαν διασκορπίστηκαν. Και τώρα σας λέω, απομακρυνθείτε από τους ανθρώπους αυτούς και αφήστε τους· διότι, εάν η βουλή αυτή ή το έργο αυτό προέρχεται από ανθρώπους, θα καταλυθεί· εάν όμως προέρχεται από τον Θεό, δεν θα μπορέσετε να το καταλύσετε.

Β΄. Παρατήρησε πόσο επιεικής είναι στον χαρακτήρα. Και δεν κάνει τον λόγο του μακροσκελή, αλλά σύντομο· ούτε αναφέρεται σε εκείνους με θυμό. «Και όλοι όσοι τον ακολουθούσαν, διασκορπίστηκαν». Λέγοντας αυτό, δεν βλασφημεί καθόλου ενάντια στον Χριστό, αλλά κατορθώνει απόλυτα αυτό που επιθυμεί. «Εάν προέρχεται», λέει, «από ανθρώπους, θα καταλυθεί». Εδώ νομίζω ότι και οι ίδιοι συλλογίζονται και λένε: «Επομένως, εφόσον δεν καταλύθηκε, δεν είναι ανθρώπινο».

Εκεί επαναστάτησαν τετρακόσιοι, και μετά από αυτό αρκετό πλήθος· εδώ δώδεκα ήταν οι πρώτοι. Ας μην σας πτοεί, λοιπόν, το πλήθος που προστέθηκε. Διότι, εάν αυτό το έργο προέρχεται από ανθρώπους, θα καταλυθεί. Είχε τη δυνατότητα να αναφέρει και κάποιον άλλον Αιγύπτιο, αλλά πλέον ο λόγος του θα ήταν περιττός. Είδες πώς ολοκλήρωσε τον λόγο του με κάτι το φοβερό; Γι' αυτό και δεν αποφαίνεται κατηγορηματικά, για να μη θεωρηθεί ότι ομιλεί υπέρ αυτών, αλλά επιχειρηματολογεί με βάση την έκβαση του πράγματος. Δεν τόλμησε, όμως, να αποφανθεί ότι το έργο δεν είναι ανθρώπινο, ούτε ότι προέρχεται από τον Θεό. Επειδή, εάν έλεγε ότι προέρχεται από τον Θεό, θα του έφερναν αντιρρήσεις· εάν πάλι έλεγε ότι προέρχεται από ανθρώπους, θα ήταν και πάλι πρόθυμοι να επιτεθούν. Γι' αυτό τους προτρέπει να περιμένουν το τέλος, λέγοντας: «Απομακρυνθείτε». Εκείνοι όμως απειλούν και πάλι, γνωρίζοντας μεν ότι δεν καταφέρνουν τίποτα, πράττοντας όμως το δικό τους. Διότι τέτοια είναι η κακία, πολλές φορές επιχειρεί πράγματα αδύνατα. Μετά δε από αυτόν, επαναστάτησε ο Ιούδας.

«Πες μας λοιπόν, τι γνώμη έχεις; Επιτρέπεται να δώσουμε φόρο στον Καίσαρα ή όχι;». Διότι, άλλωστε, ήταν πλέον υποτελείς σε φόρο, εφόσον η διακυβέρνησή τους είχε περιέλθει στην εξουσία των Ρωμαίων. Επειδή, λοιπόν, είδαν ότι αυτοί που προηγήθηκαν (οι οπαδοί του Θευδά και του Ιούδα) θανατώθηκαν για αυτόν ακριβώς τον λόγο, επειδή δηλαδή σχεδίαζαν αποστασία, ήθελαν και αυτόν μέσω αυτών των λόγων να τον ρίξουν σε τέτοια υποψία. Για τον λόγο αυτόν έστειλαν και τους δικούς τους μαθητές και τους στρατιώτες του Ηρώδη, ανοίγοντας, όπως νόμιζαν, διπλό γκρεμό και από τις δύο πλευρές και στήνοντας πανταχόθεν την παγίδα, ώστε, ό,τι και αν απαντούσε, να τον πιάσουν: αν μεν απαντούσε υπέρ των Ηρωδιανών, να τον κατηγορήσουν οι ίδιοι· αν δε απαντούσε υπέρ των ιδίων, να τον κατηγορήσουν εκείνοι. Αν και είχε ήδη πληρώσει τα δίδραχμα, εκείνοι δεν το γνώριζαν αυτό. Και περίμεναν μεν ότι θα τον παγίδευαν ούτως ή άλλως, επιθυμούσαν όμως περισσότερο να πει κάτι εναντίον των Ηρωδιανών. Γι' αυτό και στέλνουν τους μαθητές τους, ώστε με την παρουσία τους να τον ωθήσουν προς αυτήν την κατεύθυνση, προκειμένου να τον παραδώσουν στον ηγεμόνα ως τύραννο. Διότι αυτό ακριβώς υπονοούσε και ο Λουκάς, αναφέροντας ότι τον ρωτούσαν παρουσία των όχλων, ώστε να καταστεί ισχυρότερη η μαρτυρία εναντίον του.

Και μετά από αυτόν εμφανίστηκε ο Ιούδας ο Γαλιλαίος, ο οποίος παρέσυρε σε αποστασία αρκετό πλήθος· και εκείνος πέθανε, και οι μαθητές του αφανίστηκαν. Και τώρα σας λέγω, προσέξτε τους εαυτούς σας, διότι, εάν αυτό το έργο προέρχεται από ανθρώπους, θα καταλυθεί· εάν όμως προέρχεται από τον Θεό, δεν θα μπορέσετε να το καταλύσετε, μήπως τυχόν και βρεθείτε θεομάχοι. Από πού λοιπόν θα γίνει φανερό, ότι, εάν προέρχεται από ανθρώπους, θα καταλυθεί; Λάβατε πείρα, λέγει, από τον Ιούδα και τον Θευδά. Επομένως, και αυτός που κηρύττεται από αυτούς, εάν είναι όμοιος με εκείνους, και δεν απεργάζεται τα πάντα με θεία δύναμη, περιμένετε λίγο, και η ίδια η έκβαση των πραγμάτων θα σας το επιβεβαιώσει, και από την κατάληξη θα γνωρίσετε σαφώς, εάν είναι άνθρωπος πλάνος, όπως λέτε, και παράνομος, ή ο Θεός που συγκρατεί τα πάντα, και με άρρητη δύναμη οικονομεί τα ανθρώπινα πράγματα· πράγμα το οποίο και συνέβη. Περίμεναν, και από τα ίδια τα γεγονότα φανερώθηκε η θεία και ακαταμάχητη δύναμη, και αυτό το σόφισμα, το οποίο επινοήθηκε για την εξαπάτηση των πολλών, ανατράπηκε στο κεφάλι του διαβόλου. Διότι, όταν τον είδε να έρχεται, θέλοντας να συσκοτίσει την παρουσία του και την αληθινή οικονομία, παρενέβαλε κάποιους απατεώνες, τους οποίους προαναφέραμε, ώστε να θεωρηθεί ότι και αυτός είναι ένας από εκείνους.