Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 6:13

Αλλά ας επανέλθουμε πάλι στο στάδιο. Με ποια λόγια ξεσηκώνουν τον λαό οι συκοφάντες; «Δεν παύει», λένε, «να λέει λόγια εναντίον αυτού του αγίου τόπου και του νόμου· διότι τον έχουμε ακούσει να λέει ότι αυτός ο Ιησούς ο Ναζωραίος θα καταλύσει τον τόπο αυτόν και θα αλλάξει τα έθιμα που μας παρέδωσε ο Μωυσής». Τέτοια λοιπόν ήταν η κατηγορία των ρητόρων του διαβόλου. Αλλά ποια είναι η ανοησία των ακροατών; Για ποιο λόγο οργίζονται με τον κατηγορούμενο; Ποια κακία ανακάλυψαν στα όσα ειπώθηκαν; Διότι αυτά που προβάλλονταν εναντίον του αφορούσαν γεγονότα που επρόκειτο να συμβούν στο μέλλον. Ισχυρίστηκαν δηλαδή ότι αυτός είχε πει πως ο τόπος θα καταλυθεί και τα νόμιμα του Μωυσή θα μεταβληθούν. Ποιο είναι λοιπόν το αδίκημα σε αυτά, είτε λέει την αλήθεια είτε ψεύδεται; Διότι, αν μεν ψεύδεται, αυτό που τους λυπεί δεν πρόκειται να συμβεί· αν πάλι λέει την αλήθεια, σε τι αδικεί ο λόγος που προμηνύει την έκβαση; Διότι αυτά που είναι να γίνουν θα συμβούν οπωσδήποτε, είτε κάποιοι σιωπούν είτε όχι. Ο φόνος, όμως, εκείνου που τα προμήνυσε τι είδους διόρθωση επιφέρει σε αυτά που τους λυπούν; Έπειτα· κατηγορείται μεν ο Ιησούς ο Ναζωραίος, η καταδικαστική απόφαση όμως στρέφεται εναντίον του Στεφάνου. Και όμως, εάν αυτός που αδικεί προκαλεί την οργή, και το αδίκημα είναι η μεταβολή του τόπου και των εθίμων, και ο κατήγορος ισχυρίζεται ότι αυτά δεν γίνονται από τον Στέφανο αλλά από τον Ιησού, τότε το δικαστήριο θα έπρεπε οπωσδήποτε να κινηθεί εναντίον εκείνου που κατηγορείται. Ω, πόσο άδικη η απόφαση των ακροατών!

Ποιο ήταν, λοιπόν, και το είδος της συκοφαντίας; «Ο άνθρωπος αυτός δεν παύει να λέει λόγια εναντίον αυτού του αγίου τόπου και του νόμου.» «Ο άνθρωπος αυτός.» Ποιος; «Αυτός που θαυματουργεί σημεία και τέρατα που ξεπερνούν τα ανθρώπινα μέτρα· αυτός που άντλησε ολόκληρη την πηγή της σοφίας· αυτός που άδειασε μέσα του τα ταμεία της χάριτος· αυτός που επιτελεί θαυμαστά έργα, τα οποία εμείς δεν μπορούμε να αντέξουμε· μπροστά στον ζήλο του οποίου έχουμε λιώσει από τον φθόνο μας· τον οποίο υπακούει ο κωφός όταν τον καλεί· και ο τυφλός τον βλέπει, έχοντας λάβει μάτια από αυτόν· και ο χωλός ζητά πόδια, δανειζόμενος από τον λόγο του και χέρια· εξαιτίας του οποίου άδειασαν τα κρεβάτια των αρρώστων, εξαιτίας του οποίου δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ υγιών και ασθενών, εξαιτίας του οποίου οι λεπροί ξέχασαν την πάθησή τους, εξαιτίας του οποίου δεν υπάρχει ανάγκη από ιατρούς, εξαιτίας του οποίου τα παρασκευασμένα φάρμακα είναι περιττά.» «Αυτός δεν παύει να λέει λόγια εναντίον αυτού του αγίου τόπου και του νόμου.» Ποια είναι, λοιπόν, αυτά; «Διότι τον ακούσαμε να λέει ότι αυτός ο Ιησούς ο Ναζωραίος θα καταστρέψει τούτον τον τόπο και θα αλλάξει τα έθιμα που μας παρέδωσε ο Μωυσής.» Δικαίως, λοιπόν, αποκαλείστε ψευδομάρτυρες και συκοφάντες, διότι εκφέρετε την αλήθεια σαν να μην είναι αλήθεια, διότι ονομάζετε βλασφημίες κατά του Θεού τις προφητείες που δόθηκαν από Αυτόν και αναφέρονται σε Αυτόν, και θεωρείτε ως αθέτηση του νόμου εκείνα ακριβώς που Εκείνος απείλησε ότι θα εκπληρωθούν.

Λιβερτίνοι λοιπόν ονομάζονται κατ' αυτόν τον τρόπο οι απελεύθεροι των Ρωμαίων. Και όπως ακριβώς κατοικούσαν εκεί πολλοί ξένοι, έτσι είχαν και συναγωγές, όπου έπρεπε να αναγιγνώσκεται ο νόμος και να γίνονται προσευχές. Εσύ όμως πρόσεξέ μου, πώς και αυτός αναγκαζόμενος επιχειρεί να διδάσκει, και εκείνοι πάλι, εξαιτίας των θαυματουργικών σημείων, όχι μόνο κινούνται από φθόνο, αλλά, επειδή επικρατούσε και στον λόγο και τους ήταν ανυπόφορος, στήνουν ψευδομάρτυρες. Διότι δεν ήθελαν απλώς να τον εξοντώσουν, αλλά με δικαστική απόφαση, προκειμένου να βλάψουν και τη φήμη τους· και αφήνοντας εκείνους, έρχονται εναντίον τούτων, ελπίζοντας με αυτόν τον τρόπο να εκφοβίσουν και εκείνους. Αυτοί μάλιστα δεν είπαν ότι «λαλεί», αλλά ότι «δεν παύει να λαλεί», μεγαλοποιώντας την κατηγορία. Ξεσήκωσαν επίσης τους πρεσβυτέρους και τους γραμματείς, και αφού τον αιφνιδίασαν, τον συνέλαβαν με τη βία και τον οδήγησαν στο συνέδριο, και έστησαν ψευδομάρτυρες οι οποίοι έλεγαν: «Ο άνθρωπος αυτός δεν παύει να λαλεί λόγια εναντίον αυτού του άγιου τόπου και του νόμου». Λένε, δηλαδή, «δεν παύει», φανερώνοντας με αυτό ότι το είχε κάνει συνεχή ασχολία του. «Διότι τον ακούσαμε να λέει ότι αυτός ο Ιησούς ο Ναζωραίος θα καταστρέψει τον τόπο τούτο, και θα αλλάξει τα έθιμα που μας παρέδωσε ο Μωυσής». «Ο Ιησούς», λένε, «ο Ναζωραίος» –και μάλιστα περιφρονητικά– «θα καταστρέψει τον τόπο τούτο και θα αλλάξει τα έθιμα». Αυτό έλεγαν και όταν κατηγορούσαν τον Χριστό: «Αυτός που καταλύει τον ναό του Θεού».

Τον ακούσαμε, λένε, να λέει λόγια βλάσφημα εναντίον του Μωυσή και του Θεού· και πάλι: Αυτός ο άνθρωπος δεν παύει να λέει λόγια κατά του αγίου τόπου και του νόμου, και με την προσθήκη: Όσα μας παρέδωσε ο Μωυσής· όχι πλέον ο Θεός.

Εάν όμως φαίνεται ότι αυτό αποτελεί ακόμη εικασία, σας παρέχω φανερή απόδειξη ότι δεν ήταν ασφαλές γι' αυτούς να αναγγέλλουν τα μέλλοντα, εννοώ τη δική μας τιμή και τη δική τους έκπτωση. Διότι, πες μου, τον Στέφανο, την απαρχή των μαρτύρων, γιατί τον λιθοβόλησαν; Όχι επειδή του προσήπταν αυτές τις κατηγορίες λέγοντας ότι «Ο άνθρωπος αυτός προφέρει βλάσφημα λόγια»; «Είπε», ισχυρίζονταν, «ότι ο Ιησούς θα καταλύσει τον ναό αυτόν και θα αλλάξει τα έθιμα που παρέδωσε ο Μωυσής», και για τον λόγο αυτόν τον λιθοβόλησαν.

Και συλλογικά όλοι, αλλά και ατομικά ο καθένας, τους καταπολεμούσαν· συλλογικά μεν, με την αντίληψη ότι καταλύεται η πολιτεία και ανατρέπονται οι νόμοι, ατομικά δε, με το σκεπτικό ότι κάθε οίκος διασπάται και διαλύεται. Διότι τότε ο πατέρας πολεμούσε το παιδί, και ο υιός απαρνιόταν τον πατέρα, και οι γυναίκες τους άνδρες, και οι άνδρες τις γυναίκες, και οι θυγατέρες τις μητέρες, και οι συγγενείς τους συγγενείς, και οι φίλοι τους φίλους. Και ήταν αυτός ο πόλεμος ποικιλόμορφος και κάθε είδους, καθώς εισχωρούσε στα σπίτια, διέσπαζε τους συγγενείς, αναστάτωνε τα βουλευτήρια και προκαλούσε ταραχή στα δικαστήρια, με την κατηγορία ότι καταλύονταν τα πάτρια έθιμα και ανατρεπόταν η τέλεση των εορτών και η λατρεία των δαιμόνων, πράγματα τα οποία για τους παλαιούς νομοθέτες υπήρξαν τα πλέον περισπούδαστα από όλα τα άλλα. Μαζί δε με αυτά, και η υποψία περί επιβολής τυραννίας τούς έκανε να εκδιώκονται από παντού. Και δεν θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι αυτά συνέβαιναν μεν μεταξύ των Ελλήνων, ενώ στους Ιουδαίους επικρατούσε ησυχία, αλλά και εκείνοι επιτίθονταν με πολύ πιο σκληρό τρόπο· διότι και αυτοί προέβαλαν την κατηγορία της κατάλυσης του πολιτεύματος. «Διότι δεν παύει», έλεγαν, «να λαλεί βλάσφημα λόγια εναντίον του αγίου τούτου τόπου και του νόμου».

Εναντίον του Μωυσή και εναντίον του Θεού. Ξεσήκωσαν δε τον λαό, τους πρεσβυτέρους και τους γραμματείς· και επιπίπτοντας εναντίον του τον άρπαξαν και τον οδήγησαν στο συνέδριο. Σε οργή ξεσήκωσαν τον λαό και τον άρπαξαν· άρπαξαν τα θηρία το πρόβατο και το οδήγησαν στο συνέδριο, που ήταν γεμάτο από υποκρισία και φθόνο· στο συνέδριο το ξένο προς την αλήθεια και στερημένο από δικαιοσύνη. Και τον οδήγησαν στο συνέδριο, για το οποίο από παλιά αναφωνούσε ο Ιερεμίας: Δεν κάθισα στο μάταιο συνέδριό τους. Και έστησαν ψευδομάρτυρες, οι οποίοι έλεγαν: Αυτός ο άνθρωπος δεν παύει να λαλεί λόγια βλάσφημα εναντίον του αγίου τόπου και του νόμου. Δεν ντράπηκε, λέγουν, να καθυβρίσει το ιερό, τον τόπο αυτόν όπου αναγινώσκονται τα θεία ρήματα, όπου διασαλπίζονται τα συγγράμματα των προφητών, όπου βρίσκονται οι πλάκες του νόμου και το ουράνιο μάννα, όπου υπάρχει η κιβωτός και η ράβδος του Ααρών, όπου παρίσταται η σεβάσμια πολιότης των αρχιερέων, το αξίωμα των πρεσβυτέρων και η τιμή των γραμματέων· αντίθετα, θεωρεί τον τόπο περίγελω και αποφαίνεται ότι το ιερό είναι ευτελές.

Κατηγορείται σχετικά με τον ναό ο Δεσπότης· συκοφαντείται για το ίδιο ζήτημα και ο μάρτυρας. Διότι, λένε, αυτός ο άνθρωπος δεν παύει να προφέρει λόγια εναντίον αυτού του αγίου τόπου και του νόμου. Έξω από την πόλη σταυρώνεται ο Δεσπότης· έξω από την πόλη λιθοβολείται και ο μάρτυρας.

Και είπαν οι άρχοντες. Πρόσεξε πώς παρουσιάζουν το ζήτημα ως φοβερό· δεν θέλουν να πουν τα λόγια, μη ανεχόμενοι ούτε καν απλώς να τα αναφέρουν με τη γλώσσα τους. Έτσι και στην περίπτωση του Στεφάνου: «Λέει λόγια βλάσφημα». Δεν είπαν ποια ήταν τα βλάσφημα. Με την παράλειψη πολλές φορές διογκώνουμε το γεγονός, όπως όταν λέμε: «Δεν θέλω να πω αυτά που είπε». Και λίγο μετά: Πώς λοιπόν δεν θα ήταν αξιόπιστοι κατήγοροι; Διότι η σεβασμιότητα της ιερωσύνης ήταν ικανή να τους καταστήσει αξιόπιστους· αυτοί που θα έπρεπε να κατευνάζουν τους άλλους, αυτοί υποδαυλίζουν τον λαό, αυτοί αναζωπυρώνουν την οργή του πλήθους, και ούτε καν περιμένουν την απόφαση των δικαστών.