Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 6:8

Και ίσως πει κάποιος: Αυτά περί του Πατρός και του Υιού έτσι τα έχεις φιλοσοφήσει, πού είναι όμως το Άγιο Πνεύμα; Διότι, εάν ο Πατέρας μαζί με τον Υιό εμφανίζονταν από τον ουρανό για χάρη της ασφάλειας της πίστεως, θα έπρεπε να παρίσταται μαζί και το Άγιο Πνεύμα, ώστε να τελεστεί στους ανθρώπους μια πρακτική μυσταγωγία μέσω του οράματος. Είναι λοιπόν αναγκαίο να πούμε προς εκείνον που μας προβάλλει αυτή την αντίρρηση, ότι, ω σοφότατε, πρέπει αυτός που ερευνά τα αναγνώσματα να έχει ταυτόχρονα και ορθή σκέψη και ισχυρή μνήμη, ώστε να μπορέσει έτσι να συλλάβει όλα μαζί τα γεγραμμένα. Διότι, εάν αναζητάς την παρουσία του Πνεύματος, πήγαινε στο κείμενο λίγο πιο πάνω από τον λιθοβολισμό και τη δολοφονία και θα βρεις, πριν από το όραμα, το Πνεύμα να αναφέρεται και να συμπαρίσταται στον Στέφανο και να προετοιμάζει τον αθλητή. Επειδή ευθύς εξαρχής στη διήγηση μάς προανήγγειλε αυτή τη φράση: Ο Στέφανος, πλήρης χάριτος και αληθείας και δυνάμεως, έκανε μεγάλα σημεία και θαύματα στον λαό. Και σηκώθηκαν μερικοί από τη συναγωγή των λεγομένων Λιβερτίνων και των Κυρηναίων και των Αλεξανδρέων και εκείνων από την Κιλικία και την Ασία, λογομαχώντας με τον Στέφανο, και δεν μπορούσαν να αντισταθούν στη σοφία και στο Πνεύμα με το οποίο μιλούσε. Ιδού λοιπόν, ο λόγος μάς παρουσίασε ευκρινώς και το πρόσωπο του Πνεύματος.

Διότι δεν πληρώ εγώ τον ουρανό και τη γη; λέγει ο Κύριος. Και του Κυρίου είναι η γη και το πλήρωμά της. Γι' αυτόν τον λόγο εγώ ο ίδιος είμαι ανενδεής, και σε όσους προστεθώ, επιφέρω την πληρότητα. Από εμένα πληρούνται οι Άγιοι. Ο Στέφανος, πλήρης χάριτος και δυνάμεως, έκανε τέρατα και σημεία μεγάλα στον λαό. Και ο Παύλος, μετά την επίγνωση, πλήρης Αγίου Πνεύματος επέστρεψε στην Ιερουσαλήμ. Από αυτήν την πλήρωση και ο Αβραάμ ήταν πρεσβύτερος και πλήρης ημερών.

Διότι οι μεν Ιουδαίοι, αφού έπλεξαν στεφάνι από αγκάθια, το τοποθέτησαν στο κεφάλι του Σωτήρα, επιδεικνύοντας στον Δεσπότη του αμπελώνα τους καρπούς που άρμοζαν στην κακή τους καλλιέργεια, όπως ακριβώς είχε προαναγγείλει μέσω της προφητείας, λέγοντας: «Αμπελώνας του Κυρίου Σαβαώθ είναι ο οίκος του Ισραήλ, και ο άνθρωπος του Ιούδα, νεόφυτο αγαπημένο. Περίμενα να βγάλει σταφύλια, αλλά έβγαλε αγκάθια». Οι εργάτες όμως της ευαγγελικής αλήθειας, ως πρώτο προοίμιο της ευσέβειας και ως πρώτη απαρχή της καλλιέργειάς τους, προσφέρουν στον Δεσπότη τον άγιο άνδρα Στέφανο, σαν ένα αληθινό στεφάνι συγκροτημένο από πολλές και διάφορες αρετές. Διότι, πρώτον, αυτός ο θαυμάσιος άνδρας είχε επιφορτιστεί με τη φροντίδα των χηρών, έχοντας λάβει τη μαρτυρία, μέσω της κρίσης και της εκλογής των αποστόλων, ότι ήταν άνδρας πιστός και πλήρης Αγίου Πνεύματος, και έπειτα προικισμένος με τη δύναμη της πνευματικής σοφίας. Διότι επιδείκνυε τόση υπεράσπιση του κηρύγματος με τον θείο λόγο, ώστε και μεγάλα θαύματα της θείας ενέργειας συνόδευαν τις διδασκαλίες του. Διότι, όπως λέει η Γραφή, ο Στέφανος, πλήρης πίστεως και δυνάμεως, επιτελούσε μεγάλα σημεία. Επειδή δεν θεώρησε σωστό να υπάρξει κανένα εμπόδιο στον ζήλο του για τις χήρες, αλλά και σε αυτή τη διακονία επιδιδόταν πρόθυμα, και την άλλη του ασχολία δεν εγκατέλειπε· και αυτό συνιστούσε στο πρόσωπό του μεγάλο θαύμα και πλεονέκτημα ενός φιλόπονου νου.

Ομιλία ΙΕ΄. Ο δε Στέφανος, πλήρης πίστεως και δυνάμεως, έκανε τέρατα και σημεία μεγάλα ανάμεσα στον λαό. α΄. Πρόσεξε πώς και ανάμεσα στους επτά υπήρχε κάποιος πιο εκλεκτός και κατείχε τα πρωτεία. Διότι, αν και η χειροτονία ήταν κοινή, εντούτοις αυτός προσείλκυσε περισσότερη χάρη. Πριν από αυτό δεν επιτελούσε σημεία, παρά μόνο όταν αναδείχθηκε, για να αποδειχθεί ότι δεν αρκεί μόνο η χάρη, αλλά χρειάζεται και η χειροτονία· έτσι έγινε προσθήκη Πνεύματος. Κι αν ακόμη και πριν από αυτό ήσαν πλήρεις Πνεύματος, αυτό προερχόταν από το λουτρό του Βαπτίσματος. Εξεγέρθηκαν δε μερικοί από τη συναγωγή. Πάλι με την εξέγερση εννοεί τον παροξυσμό και την οργή τους. Πρόσεξε και εδώ το μεγάλο πλήθος· μάλλον δε, πώς είναι διαφορετική η μορφή της κατηγορίας.

Διότι πρώτος ο Στέφανος αντιστάθηκε στον τύραννο, πρώτος κατήγαγε νίκες εναντίον του, πρώτος έκανε την αρχή εκείνων των καλλίνικων αγώνων, πρώτος για τον Χριστό υπέμεινε τα πάθη του Χριστού· υπέδειξε στους θνητούς πώς εμπαίζεται ο θάνατος· έδειξε στους ανθρώπους πώς η νέκρωση γίνεται περίγελος· φανέρωσε σε όσους βρίσκονται στη ζωή τις επουράνιες ανόδους. Διότι ο Στέφανος, πλήρης χάριτος και δυνάμεως, έκανε σημεία και τέρατα ανάμεσα στον λαό. Η χάρη του Πνεύματος προωθούσε τον Στέφανο σε μεγαλύτερη προκοπή· διότι το άμετρο της πίστης του αποτελούσε εγγύηση της βεβαιότητας. Διότι, ενώ τάχθηκε ως διάκονος, αναδείχθηκε μάρτυρας· ενώ ορίστηκε για την εξυπηρέτηση των χηρών, προέκοψε στη χάρη των θαυμάτων· τάχθηκε διάκονος των τραπεζών και αναδείχθηκε εργάτης τεράστιων θαυμάτων. Ο Στέφανος, λοιπόν, ήταν πλήρης πίστεως και δυνάμεως. Ας φέρει, λέγει, στο ίδιο του το όνομα το στεφάνι της νίκης ο Στέφανος· ο Στέφανος, που έκανε γνωστό στη ζωή έναν πρωτοφανή πόλεμο, που εμφάνισε στον κόσμο μια αδίδακτη μάχη. Η ανθρώπινη φύση δεν είχε συνηθίσει κάτι τέτοιο, και όμως ο Στέφανος παρατάχθηκε μόνος του εναντίον μιας ασώματης στρατιάς. Διότι η πίστη ολοκλήρωνε με επιτυχία τους αγώνες του· η ελπίδα για τη μετά θάνατον ζωή τον προέτρεπε να παλεύει. Ο Στέφανος, πλήρης πίστεως και δυνάμεως. Ο Στέφανος, που απέδειξε αιχμάλωτο τον αρχέκακο, που με γενναία προαίρεση έστησε τρόπαια εναντίον του, που έκανε τους δαίμονες να θρηνούν και τους ανθρώπους να πανηγυρίζουν· ο Στέφανος, ο πρώτος τροπαιούχος των μαρτύρων, ο στρατηγός εκείνων που αγωνίζονται για τον Χριστό.

Ο Στέφανος ήταν πλήρης πίστεως και δυνάμεως. Από παντού είχε οχυρωθεί ο στρατιώτης του Χριστού, από κάθε πλευρά είχε θωρακιστεί ο ευσεβής πολέμαρχος: Πλήρης πίστεως και δυνάμεως. Αρκούσαν, λέει, αυτά για τη νίκη, είχαν τη δύναμη αυτά να του χαρίσουν το τρόπαιο.

Διότι η πίστη και η δύναμη κατατρόπωνε τον αρχέκακο και κατέπλησσε τους Ιουδαίους. Πλήρης πίστεως και δυνάμεως, επιτελούσε μεγάλα σημεία και τέρατα ανάμεσα στον λαό. Ο αριστέας επιδείκνυε πλήθη θαυμάτων, πλήθος από θαυμαστά έργα εργαζόταν ο στρατιώτης του Χριστού· επιτελούσε σημεία και τέρατα στον λαό, χαρίζοντας στους χωλούς την ικανότητα της βάδισης και χορηγώντας την υγεία στους παραλύτους, προκειμένου να διεγείρει τον φθόνο των αρχιερέων· τόσο πολύ επιθυμούσε να γευθεί τον θάνατο για χάρη του Χριστού. Έπειτα, συγκαλείται εναντίον του μια πεντάπολη ασεβέστατων ανδρών.

Διότι ο Στέφανος, αναφέρει, πλήρης χάριτος και δυνάμεως, επιτελούσε τέρατα και σημεία ανάμεσα στον λαό. Θαυμάζεται ο Κύριος όταν διδάσκει, επαινείται ο μάρτυς όταν δημηγορεί. Διότι, αρχίζοντας από την οπτασία προς τον Αβραάμ και προχωρώντας ακολούθως με τη σειρά, μνημονεύει τα πλέον καίρια πρόσωπα και γεγονότα, εισάγει την προφητεία περί του Χριστού, και αποδεικνύει ότι οι Ιουδαίοι πάντοτε προκαλούσαν την οργή του Θεού. Αλλά όπως ακριβώς ο Χριστός είχε τους Φαρισαίους να του αντιλέγουν, έτσι και ο μάρτυς αντιμετώπισε εκείνους από τη συναγωγή να του εναντιώνονται.

Αλλά πρόσεξε με ακρίβεια τον λόγο: Κάποτε χρειάστηκε να αναδειχθεί βασιλιάς για τους Ιουδαίους, επειδή ο πρώτος που έλαβε το αξίωμα αποδείχθηκε ανάξιος. Ο Θεός στέλνει αμέσως τον Σαμουήλ στον πατέρα του. Όταν λοιπόν ήλθε ο Σαμουήλ στον Ιεσσαί, τον πατέρα του Δαβίδ, το παιδί βρισκόταν στα ποίμνια, όντας πάρα πολύ μικρό. Δεν παύω να κάνω συνεχώς λόγο για τη νεότητα, ώστε κανείς ούτε να κατακρίνει τον νέο, ούτε να εγκωμιάζει τον γέροντα. Διότι ούτε τα λευκά μαλλιά αποτελούν αρετή, ούτε η νεότητα κακία. Πολλοί, ακόμη και στη νεότητά τους, επέδειξαν φιλοσοφία, και πολλοί στα γηρατειά τους υποσκελίστηκαν. Διότι και οι τρεις παίδες βρέθηκαν μέσα στη φωτιά, και έσβησαν τη φλόγα. Και ο Δανιήλ, αν και δώδεκα ετών, μετέτρεψε τα λιοντάρια σε πρόβατα, όχι επειδή άλλαξε τη φύση τους, αλλά επειδή χαλιναγώγησε τη θηριωδία τους με την πίστη· και αφού ήλεγξε τους ασύνετους πρεσβυτέρους, αναδείχθηκε κριτής του Ισραήλ. Και ο Στέφανος, ο πρόκριτος των διακόνων, πλήρης χάριτος και έχοντας γεμίσει με δύναμη από τη νεότητά του, επιχειρηματολογούσε ενώπιον του εβραϊκού λαού· ο Παύλος όμως ήταν γερασμένος και με λευκά μαλλιά, και προηγουμένως είχε γίνει λεηλάτης των Εκκλησιών, αλλά μετά από αυτά κατέκτησε το βραβείο της πίστεως και έγινε πρόβατο αγαθότητας.

Γεμάτος από την εράσμια θεία χάρη και πλήρης δυνάμεως, ο Στέφανος επιτελούσε ενώπιον του λαού πλήθος θαυμάτων. Πληγέντες από ζοφερό φθόνο, ορισμένοι από τους άγριους Εβραίους προσήλθαν για να αντιδικήσουν με τον Στέφανο περί των δογμάτων. Διότι επρόκειτο για έθνος γεμάτο οργή, στρατιά του χείριστου Βελίαρ, προερχόμενο από την Αίγυπτο και τη Λιβύη, την Ασία και την Κιλικία.