Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 6:9

Και ίσως πει κάποιος: Αυτά περί του Πατρός και του Υιού έτσι τα έχεις φιλοσοφήσει, πού είναι όμως το Άγιο Πνεύμα; Διότι, εάν ο Πατέρας μαζί με τον Υιό εμφανίζονταν από τον ουρανό για χάρη της ασφάλειας της πίστεως, θα έπρεπε να παρίσταται μαζί και το Άγιο Πνεύμα, ώστε να τελεστεί στους ανθρώπους μια πρακτική μυσταγωγία μέσω του οράματος. Είναι λοιπόν αναγκαίο να πούμε προς εκείνον που μας προβάλλει αυτή την αντίρρηση, ότι, ω σοφότατε, πρέπει αυτός που ερευνά τα αναγνώσματα να έχει ταυτόχρονα και ορθή σκέψη και ισχυρή μνήμη, ώστε να μπορέσει έτσι να συλλάβει όλα μαζί τα γεγραμμένα. Διότι, εάν αναζητάς την παρουσία του Πνεύματος, πήγαινε στο κείμενο λίγο πιο πάνω από τον λιθοβολισμό και τη δολοφονία και θα βρεις, πριν από το όραμα, το Πνεύμα να αναφέρεται και να συμπαρίσταται στον Στέφανο και να προετοιμάζει τον αθλητή. Επειδή ευθύς εξαρχής στη διήγηση μάς προανήγγειλε αυτή τη φράση: Ο Στέφανος, πλήρης χάριτος και αληθείας και δυνάμεως, έκανε μεγάλα σημεία και θαύματα στον λαό. Και σηκώθηκαν μερικοί από τη συναγωγή των λεγομένων Λιβερτίνων και των Κυρηναίων και των Αλεξανδρέων και εκείνων από την Κιλικία και την Ασία, λογομαχώντας με τον Στέφανο, και δεν μπορούσαν να αντισταθούν στη σοφία και στο Πνεύμα με το οποίο μιλούσε. Ιδού λοιπόν, ο λόγος μάς παρουσίασε ευκρινώς και το πρόσωπο του Πνεύματος.

Και όπως ακριβώς η φωτιά, όταν προσκολληθεί στην κατάλληλη ύλη, υψώνει τη φλόγα και καθιστά τη λάμψη της πιο περίοπτη, έτσι και το Άγιο Πνεύμα, όταν εισήλθε στη μεγαλοφυΐα του Στεφάνου, έκανε πιο ολοφάνερες τις ακτίνες της χάριτος. Γι' αυτό, όλοι όσοι είχαν κάποια μετοχή στη γνώση και την παιδεία έστρεφαν το βλέμμα τους προς αυτόν. Και οργανωμένοι σε ομάδες, εκείνοι που θεωρούνταν ότι υπερείχαν των υπολοίπων, συντασσόμενοι μεταξύ τους σαν σε φάλαγγες, προσπαθούσαν κατ' αυτόν τον τρόπο να αντέξουν την ορμή του Στεφάνου. Εκείνος, όμως, παρέμενε εξίσου ακαταμάχητος απέναντι σε όλους, είτε αναμετρούνταν με πολλούς είτε με λιγότερους. Σε αυτήν τη σύγκρουση, λοιπόν, φαινομενικά εκείνοι που συνεπλέκοντο με τον αγωνιστή της αλήθειας ήταν Αλεξανδρινοί, Λιβερτίνοι, Κυρηναίοι και άνθρωποι από κάθε τόπο· στην πραγματικότητα, όμως, αυτός που νοούνταν πίσω από τα φαινόμενα ήταν ο πατέρας του ψεύδους, ο οποίος, μέσω ανθρώπινων προσώπων, ξεσηκωνόταν απέναντι στην αλήθεια που μιλούσε μέσα από τον Στέφανο. Αλλά η αλήθεια αναδείχθηκε τροπαιοφόρος ενάντια στο ψεύδος, καθώς ο άριστος μαχητής κατατρόπωσε επιτυχώς όλους τους προαγωνιστές της απάτης. Ο διάκονος της αλήθειας, ωστόσο, δεχόταν την επιβουλή από τον εχθρό της αλήθειας, με την κατηγορία ότι δεν φανέρωνε την αλήθεια που υπήρχε, αλλά ότι δημιουργούσε μια αλήθεια ανύπαρκτη. Γιατί εξυφαίνεις τέτοιες σκευωρίες εναντίον του κήρυκα;

Ομιλία ΙΕ΄. Ο δε Στέφανος, πλήρης πίστεως και δυνάμεως, έκανε τέρατα και σημεία μεγάλα ανάμεσα στον λαό. α΄. Πρόσεξε πώς και ανάμεσα στους επτά υπήρχε κάποιος πιο εκλεκτός και κατείχε τα πρωτεία. Διότι, αν και η χειροτονία ήταν κοινή, εντούτοις αυτός προσείλκυσε περισσότερη χάρη. Πριν από αυτό δεν επιτελούσε σημεία, παρά μόνο όταν αναδείχθηκε, για να αποδειχθεί ότι δεν αρκεί μόνο η χάρη, αλλά χρειάζεται και η χειροτονία· έτσι έγινε προσθήκη Πνεύματος. Κι αν ακόμη και πριν από αυτό ήσαν πλήρεις Πνεύματος, αυτό προερχόταν από το λουτρό του Βαπτίσματος. Εξεγέρθηκαν δε μερικοί από τη συναγωγή. Πάλι με την εξέγερση εννοεί τον παροξυσμό και την οργή τους. Πρόσεξε και εδώ το μεγάλο πλήθος· μάλλον δε, πώς είναι διαφορετική η μορφή της κατηγορίας.

Επειδή λοιπόν τους εμπόδισε ο Γαμαλιήλ να διατυπώσουν οποιαδήποτε κατηγορία για εκείνον, εισάγουν άλλη κατηγορία. Σηκώθηκαν δε κάποιοι, λέγει, από αυτούς που ανήκαν στη λεγόμενη συναγωγή των Λιβερτίνων, των Κυρηναίων και των Αλεξανδρέων, και από εκείνους της Κιλικίας και της Ασίας, και λογομαχούσαν με τον Στέφανο· και δεν μπορούσαν να αντισταθούν στη σοφία και στο Πνεύμα με το οποίο μιλούσε.

Τότε υποκίνησαν κάποιους άνδρες να πουν: «Τον έχουμε ακούσει να λέει λόγια βλάσφημα εναντίον του Μωυσή και του Θεού». Για να στοιχειοθετήσουν την κατηγορία, λέγει, ισχυρίζονται ότι μιλάει κατά του Θεού και κατά του Μωυσή. Γι' αυτόν τον λόγο μάλιστα συζητούσαν έντονα μαζί του, προκειμένου να τον αναγκάσουν να πει κάτι. Εκείνος όμως μιλούσε πλέον πιο ανοιχτά, και ίσως αναφερόταν μόνο στην κατάργηση του νόμου· ή μπορεί να μην το έλεγε μεν ξεκάθαρα, αλλά να το υπονοούσε· διότι, εάν το έλεγε φανερά, δεν θα υπήρχε ανάγκη ούτε από υποκινημένους ανθρώπους ούτε από ψευδομάρτυρες. Υπήρχαν δε διάφορες συναγωγές, των Λιβερτίνων και των Κυρηναίων. Οι μεν Κυρηναίοι είναι εκείνοι που κατοικούν πέρα από την Αλεξάνδρεια, οι οποίοι και εκεί είχαν συναγωγές κατά έθνη· ίσως μάλιστα να διέμεναν εκεί μόνιμα, για να μην αναγκάζονται να ταξιδεύουν συνεχώς.

Διότι σηκώθηκαν, λέει, μερικοί από τη συναγωγή που ονομαζόταν των Λιβερτίνων, και των Κυρηναίων, και των Αλεξανδρέων, και από εκείνους της Κιλικίας και της Ασίας, και λογομαχούσαν με τον Στέφανο. Ω, πόσο πλήθος συγκέντρωσε η κακία! Ω, πόσο λαό συσπείρωσε ο φθόνος!

Τους Λιβερτίνους, τους Κυρηναίους, τους Αλεξανδρινούς, και εκείνους από την Κιλικία και την Ασία. Άπειρος, λέει, όχλος παρατάχθηκε εναντίον ενός στρατιώτη· αμέτρητα πλήθη όρμησαν εναντίον ενός αριστέα· άνδρες από πέντε πόλεις επιτέθηκαν εναντίον ενός νέου. Ω, της ανίατης κακίας των Ιουδαίων! Με το ίδιο το θέαμα θέλησαν να εκφοβίσουν τον αριστέα, ώστε από την υπερβολή του πλήθους να παραλύσουν τα νεύρα του. Έπειτα, οι παμπόνηροι βάζουν και τάξη στη μάχη, και στα προοίμια πλέκουν προς τον Στέφανο λόγους γεμάτους αμφισβητήσεις.

Διότι σηκώθηκαν, λέει, μερικοί από τη συναγωγή τη λεγόμενη των Λιβερτίνων, και των Κυρηναίων, και των Αλεξανδρέων, και από εκείνους της Κιλικίας και της Ασίας, και συζητούσαν με τον Στέφανο. «Γιατί», λένε, «ώ νεαρέ, υβρίζεις απερίσκεπτα το Θείο; Γιατί πείθεις τον όχλο με μελετημένα λόγια; Γιατί αναστατώνεις το έθνος με την απάτη των θαυμάτων; Εδώ βρίσκεται η κατάληξη των ζητημάτων: Είναι Θεός αυτός που γεννήθηκε από τη Μαρία;»

Ή δείξτε, λοιπόν, σε κάποιον άλλον την εκπλήρωση των προφητειών, ή να προσκυνάτε τον Εσταυρωμένο ως Θεό. Διότι εσείς, ω ανόητοι, αγνοώντας την προφητεία του Μωυσή, νομίζατε ότι σταυρώνατε έναν απλό άνθρωπο. Όμως εκείνος που προήλθε από εσάς, ή μάλλον που στράφηκε εναντίον σας, το σκεύος της εκλογής, ο Παύλος, ανακράζει: «Διότι, εάν είχαν γνωρίσει, δεν θα είχαν σταυρώσει τον Κύριο της δόξης». Ελέγχοντάς σας για Αυτόν, ο κορυφαίος των αποστόλων έλεγε: «Εσείς, όμως, τον Άγιο και Δίκαιο τον αρνηθήκατε, και ζητήσατε να σας χαριστεί ένας άνδρας φονιάς, ενώ τον Αρχηγό της ζωής τον σκοτώσατε». Προβλέποντας από παλιά αυτή τη φωνή σας ο Ησαΐας, έλεγε: «Αλίμονο σε εκείνους που αποκαλούν το πικρό γλυκό, και το γλυκό πικρό!». Ενώ, λοιπόν, ο Στέφανος ομιλούσε κατ' αυτόν τον τρόπο, «Δεν μπορούσαν να αντισταθούν στη σοφία και στο Πνεύμα με το οποίο μιλούσε». Και ορθώς έχει ειπωθεί το «Να αντισταθούν». Διότι, επειδή πιο πάνω ανέφερε: «Εγέρθηκαν κάποιοι από αυτούς που ανήκαν στη συναγωγή», εδώ λέγει: «Δεν μπορούσαν να αντισταθούν». Ωθούνταν, λοιπόν, στο να σιωπήσουν τη γλώσσα, έκλειναν όλοι τα χείλη τους, ανέστελλαν τα βέλη των λόγων, συγκρατούσαν τα τόξα των φράσεων, και έκρυβαν κάτω από τη γλώσσα τους το δόρυ της κακίας.

Διότι σηκώθηκαν, λέει, μερικοί από τη συναγωγή που ονομαζόταν των Λιβερτίνων, και των Κυρηναίων και των Αλεξανδρέων, καθώς και από εκείνους που προέρχονταν από την Κιλικία και την Ασία, και συζητούσαν με τον Στέφανο· και δεν είχαν τη δύναμη να αντισταθούν στη σοφία και στο Πνεύμα με το οποίο μιλούσε.

Γεμάτος από την εράσμια θεία χάρη και πλήρης δυνάμεως, ο Στέφανος επιτελούσε ενώπιον του λαού πλήθος θαυμάτων. Πληγέντες από ζοφερό φθόνο, ορισμένοι από τους άγριους Εβραίους προσήλθαν για να αντιδικήσουν με τον Στέφανο περί των δογμάτων. Διότι επρόκειτο για έθνος γεμάτο οργή, στρατιά του χείριστου Βελίαρ, προερχόμενο από την Αίγυπτο και τη Λιβύη, την Ασία και την Κιλικία.