Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 7:57

Εκείνος δε, που αξιώθηκε τη μεγάλη οπτασία όπως κανένας άλλος, δεν κράτησε σε σιωπή αυτά που είδε, αλλά αμέσως αναφώνησε: Ιδού, βλέπω τους ουρανούς ανοιγμένους και τον Υιό του ανθρώπου να στέκεται εκ δεξιών του Θεού. Διότι νόμισε ότι η φανέρωση του οράματος θα προσέλκυε τους απίστους σε συγκατάθεση. Αυτοί όμως, κάνοντας τα λόγια του αφορμή για περισσότερη οργή και μανία, και αφού έκλεισαν τα αυτιά τους απέναντι στον λόγο θεωρώντας τον βλάσφημο, προχώρησαν αμέσως στον φόνο. Αφού έσυραν έξω από την πόλη τον χριστοφόρο άνθρωπο, που βάσταζε την υπομονή όπως ο Κύριος τον σταυρό, θεραπεύουν το κακό με κακό και με φόνο απολογούνται για τον φόνο και προσθέτουν τους λίθους στον σταυρό. Στήνοντας δε τον τρισμακάριο σε κάποιο επίπεδο μέρος, εκείνο το μεγάλο σώμα και το υψηλό τρόπαιο των μαρτύρων, και αφού τον περικύκλωσε το γεμάτο αίματα και οργή πλήθος, και μιμούμενοι αυτό που στους πολέμους ονομάζεται σαγήνευση, πετροβολούσαν τον διάκονο του ακρογωνιαίου λίθου και κάθε εβραϊκό χέρι εκτελούσε τον φόνο. Στόχος δε εκείνων που έριχναν ήταν ο μάρτυρας που στεκόταν στη μέση σαν σημάδι τοξότη.

Έπειτα ο Θεός δοκιμάζει την κραυγή σου· μήπως αδίκως καταφέρθηκες εναντίον κάποιου με κραυγές, μήπως διασάλπισες άδικο θυμό με την κραυγή σου, μήπως έκραξες οργισμένος για να κατατρομάξεις τον αθώο, μήπως έκραξες όπως εκείνοι που λιθοβόλησαν τον Στέφανο· «Αφού έκραξαν δε», λέει, «με μεγάλη φωνή, έκλεισαν τα αυτιά τους και όρμησαν ομόθυμα εναντίον του». Και η κραυγή έγινε όχημα του φόνου. Πρώτα, λοιπόν, ο Θεός δοκιμάζει τα λόγια σου· «Διότι από τα λόγια σου θα δικαιωθείς». Και δοκιμάζει, όχι για να μάθει τότε, αλλά για να δικάσει τότε. Έπειτα ερευνά την κραυγή σου, και έτσι εγκρίνει ο Θεός τη δέησή σου. Επειδή, λοιπόν, ο Θεός ζυγίζει τα λόγια, παρακαλώ να μην προσβάλουμε την ομορφιά της εορτής με λοιδορίες ή αισχρολογίες, αλλά να την κάνουμε να ευωδιάσει με «ψαλμούς και ύμνους και πνευματικές ωδές», να μην τρέχουμε στα καπηλειά, αλλά να σπεύδουμε στην εκκλησία, να μη βυθιζόμαστε στη μέθη, αλλά να στολιζόμαστε με την εγκράτεια, να μην χοροπηδάμε σαν τους Ιουδαίους, αλλά να δοξολογούμε σαν τους αποστόλους, να μην παίζουμε στις αγορές, αλλά να ψέλνουμε στα σπίτια. Κανείς δεν εισέρχεται χορεύοντας στα ανάκτορα· κανείς μεθυσμένος δεν παρουσιάζεται μπροστά σε βασιλιά.

Διότι αυτός που υπερέβη τη φύση, ακόμη και πριν εξέλθει από το σώμα, βλέπει με καθαρά μάτια τις ουράνιες πύλες να ανοίγουν διάπλατα γι' αυτόν και να διαφαίνεται το εσωτερικό των αδύτων, την ίδια τη θεία δόξα και το απαύγασμα της δόξης. Και κανένα χαρακτηριστικό της πατρικής δόξας δεν μπορεί να περιγραφεί μέσω του λόγου, ενώ το απαύγασμά της γίνεται ορατό από τον αθλητή της πίστεως με τη μορφή που φανερώθηκε στους ανθρώπους, εμφανιζόμενο με τον τρόπο που ήταν δυνατόν να το χωρέσει η ανθρώπινη φύση. Αυτός, λοιπόν, αφού εξήλθε από την ανθρώπινη φύση και μεταμορφώθηκε προς την αγγελική χάρη, ώστε να προκαλεί τον θαυμασμό ακόμη και στους ίδιους τους δολοφόνους του, καθώς η όψη του προσώπου του είχε αλλοιωθεί λαμβάνοντας την αξιοπρέπεια των αγγέλων, και είδε τα αθέατα και διακήρυξε μεγαλόφωνα τη χάρη που του φανερώθηκε. Εκείνοι όμως έκλειναν τα αυτιά τους και δεν αποδέχονταν τη διήγηση της οπτασίας, κάνοντας τουλάχιστον αυτό σωστά σε όλα τους τα έργα· διότι η ακοή των βέβηλων δεν ήταν άξια να δεχθεί διηγήσεις μιας θείας εμφάνισης. Εκείνος, λοιπόν, καθιστούσε κοινωνούς της χάριτος τους παρευρισκόμενους, εκθέτοντας στο κοινό μέσω της διήγησής του εκείνα που μόνο αυτός είχε αξιωθεί να δει, λέγοντας: «Βλέπω τους ουρανούς ανοιχτούς και τον Υιό του ανθρώπου να στέκεται εκ δεξιών του Θεού». Εκείνοι δε, κραυγάζοντας με δυνατή φωνή και κλείνοντας τα αυτιά τους, όρμησαν εναντίον του ομοθυμαδόν. Πολύ εύστοχα η σχετική με αυτόν αφήγηση πρόσθεσε την κραυγή στα έργα τους, για να αναδείξει τη συγγένεια της προαιρέσεώς τους με τους Σοδομίτες.

Επαρκή επιτάφιο λόγο εξέθεσε για αυτόν ο ευαγγελιστής, λέγοντας: «Και αφού γονάτισε, φώναξε με μεγάλη φωνή». Και έκαναν μεγάλο θρήνο για αυτόν. Αλλά ας εξετάσουμε από την αρχή τα όσα ειπώθηκαν: «Όντας πλήρης Αγίου Πνεύματος, αφού ατένισε στον ουρανό, είδε τη δόξα του Θεού, και τον Ιησού να στέκεται εκ δεξιών του Θεού, και είπε: Ιδού, βλέπω τους ουρανούς ανοιγμένους». «Και αφού έκλεισαν τα αυτιά τους, όρμησαν όλοι μαζί εναντίον του». Και όμως, σε τι είναι αυτά άξια κατηγορίας; Αλλά παρ' όλα αυτά, αυτόν που επιτέλεσε τέτοια σημεία με τον λόγο, αυτόν που υπερίσχυε των πάντων με τον λόγο, αυτόν που συζητούσε τέτοια πράγματα, αφού τον συνέλαβαν όπως ακριβώς ήθελαν, κατ' αυτόν τον τρόπο ικανοποίησαν τον θυμό τους. «Οι δε μάρτυρες απέθεσαν τα ενδύματά τους στα πόδια ενός νέου που ονομαζόταν Σαύλος».

Γι' αυτό δεν παύουμε να ευχαριστούμε τον Θεό, διότι μας αξίωσε να χρησιμοποιήσουμε τον θάνατο, που ούτως ή άλλως οφείλουμε, για τη σωτηρία των ψυχών μας, και αυτό που οφείλεται εξ ανάγκης το έλαβε από εμάς ως δωρεά, και μάλιστα με τη μέγιστη τιμή. Αλλά τα βάσανα είναι δυσβάσταχτα και επαχθή. Όμως διαρκούν για μια σύντομη χρονική στιγμή, ενώ η ανακούφιση από αυτά εκτείνεται στους αθάνατους αιώνες· μάλλον δε τα βάσανα δεν είναι δυσβάσταχτα ούτε καν για μια σύντομη χρονική στιγμή για εκείνους που αποβλέπουν στα μέλλοντα και ατενίζουν με προσμονή τον αγωνοθέτη. Διότι και ο μακάριος Στέφανος, επειδή έβλεπε τον Χριστό με τα μάτια της πίστεως, για τον λόγο αυτό δεν έβλεπε τον καταιγισμό των λίθων, αλλά αντί για αυτούς μετρούσε τα βραβεία και τα στεφάνια. Έτσι λοιπόν και εσύ, στρέψε το βλέμμα σου από τα παρόντα προς το μέλλον, και δεν πρόκειται να νιώσεις ούτε την παραμικρή αίσθηση των δεινών.