Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 8:1

Του αγίου Κυρίλλου εις το «Πατέρα, στα χέρια σου παραδίδω το πνεύμα μου». Μεγάλο πάλι και εξαίρετο κατόρθωμα για τις ψυχές μας. Και αφού γονάτισε, φώναξε με δυνατή φωνή: Κύριε, μην τους καταλογίσεις αυτή την αμαρτία. Και αφού το είπε αυτό, κοιμήθηκε. Ο δε Σαύλος επιδοκίμαζε τη θανάτωσή του.

Αυτό ακριβώς ονομάζει «αίμα» της Ιερουσαλήμ στο παρόν χωρίο, λέγοντας: «θα ξεπλύνει ο Κύριος τον ρύπο των υιών και των θυγατέρων της Σιών και θα καθαρίσει το αίμα». Και σε ποιες «θυγατέρες της Σιών» αναφέρεται, παρά σε εκείνες που μόλις πριν, στην προηγούμενη περικοπή, κατηγορήθηκαν με τη φράση: «Επειδή υπερηφανεύθηκαν οι θυγατέρες της Σιών και βάδισαν με υψωμένο τον αυχένα» και όσα ακολουθούν αυτά; Λέει δε αυτά για εκείνους που συμμετείχαν μεν στη μιαιφονία κατά του Σωτήρα, αλλά λίγο αργότερα μεταστράφηκαν και γνώρισαν το Ευαγγέλιό του, όπως ήταν ο Παύλος, ο οποίος προηγουμένως μεν λυμαινόταν την Εκκλησία του Θεού, «συναινώντας στη θανάτωση» του Στεφάνου, και προφανώς με κάποιον τρόπο και στο αίμα του Σωτήρα, αργότερα όμως μεταστράφηκε και βαπτίστηκε «εν πνεύματι κρίσεως».

Λέει, λοιπόν, η Γραφή: «Έγινε δε μεγάλος διωγμός εναντίον της Εκκλησίας στα Ιεροσόλυμα· και όλοι διασκορπίστηκαν»· και πάλι: «Αυτοί, λοιπόν, που διασκορπίστηκαν, περιήλθαν τους τόπους κηρύττοντας τον λόγο». Έπειτα στη συνέχεια αναφέρεται πώς κήρυτταν το Ευαγγέλιο σε όσους βρίσκονταν στη Σαμάρεια, και πώς οι απόστολοι τους μετέδιδαν το Άγιο Πνεύμα. Αποδεικνύεται, επομένως, πώς έχει ειπωθεί το: «Θα υψωθώ και θα διαμοιράσω τα Σίκιμα»· διότι, μετά την ύψωση του Σωτήρα, όλα αυτά εκπληρώθηκαν.

ΥΜΗ΄. Στον ίδιο. Περί αυτού. Επειδή ζητάς και Γραφική μαρτυρία για το ζήτημα, άκουσε τον πανάριστο Λουκά που γράφει στις Πράξεις: Μετά τη θανάτωση του Στεφάνου, έγινε μεγάλος διωγμός εναντίον της Εκκλησίας στα Ιεροσόλυμα, και όλοι διασκορπίστηκαν στις περιοχές της Ιουδαίας και της Σαμάρειας, εκτός από τους αποστόλους, ώστε να είναι φανερό ότι ο απόστολος Φίλιππος, μαζί με τους άλλους αποστόλους, παρέμεινε στα Ιεροσόλυμα.

Και αφού γονάτισε, έκραξε με φωνή μεγάλη: Κύριε, μην τους καταλογίσεις αυτήν την αμαρτία. Σαν να απολογείται, υποδηλώνοντας ότι ούτε τα προηγούμενα λόγια του προέρχονταν από θυμό, λέει: Κύριε· ή ακόμη και επειδή επιθυμούσε με αυτόν τον τρόπο να τους προσελκύσει. Διότι, το να αποβάλει τον θυμό και την οργή την ώρα του φόνου του και να δείξει την ψυχή του καθαρή από το πάθος, καθιστούσε τον λόγο του ευπρόσδεκτο. Ο δε Σαύλος επιδοκίμαζε τη θανάτωσή του. Εκείνη την ημέρα ξέσπασε μεγάλος διωγμός εναντίον της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων.

Αυτός ο διωγμός δεν συνέβη τυχαία, αλλά, όπως μου φαίνεται, από θεία οικονομία. Και όλοι διασκορπίστηκαν στην περιοχή της Ιουδαίας και της Σαμάρειας, εκτός από τους αποστόλους. Βλέπεις πώς ο Θεός παραχωρεί πάλι να συμβούν πειρασμοί; Αλλά παρατήρησε από αυτό το γεγονός πώς οικονομούνται τα πράγματα. Θαυμάστηκαν για τα θαυμαστά σημεία, μαστιγώθηκαν χωρίς να πάθουν τίποτα, εγκαταστάθηκαν στις περιοχές, ο λόγος του Θεού αυξανόταν· στη συνέχεια επιτρέπει να προκύψει ένα μεγάλο εμπόδιο.

Και γίνεται διωγμός όχι τυχαίος, ώστε να τραπούν και αυτοί σε φυγή (διότι φοβήθηκαν, επειδή οι διώκτες είχαν γίνει πιο θρασείς), και να καταστεί σε όλους φανερό ότι ήταν άνθρωποι αυτοί που φοβούνταν και έφευγαν. Διότι, για να μην πεις εσύ αργότερα ότι τα κατόρθωναν όλα μόνο με τη χάρη, έστω και αν διώκονταν· γι' αυτό και οι ίδιοι έγιναν πιο δειλοί, και εκείνοι πιο θρασείς. Και διασκορπίστηκαν όλοι, λέει, εκτός από τους αποστόλους. Δεν έλεγα, λοιπόν, άσκοπα ότι ο διωγμός συνέβη κατ' οικονομίαν Θεού· διότι, αν δεν είχε γίνει, δεν θα είχαν διασκορπιστεί οι μαθητές. Τον Στέφανο δε, τον ενταφίασαν άνδρες ευλαβείς και έκαναν μεγάλο θρήνο γι' αυτόν.

Πρόσεξε με πόση ακρίβεια διηγείται τα σχετικά με τον Παύλο, για να σου δείξει το έργο του Θεού που συντελέστηκε σε αυτόν στη συνέχεια. Προς το παρόν όμως, όχι μόνο δεν πιστεύει εκείνος, αλλά και τον χτυπά με τα αναρίθμητα χέρια των φονιάδων· γι' αυτό και δηλώνοντάς το αυτό αναφέρει: «Ο δε Σαύλος επιδοκίμαζε τη θανάτωσή του». Και δεν προσεύχεται απλώς ο μακάριος αυτός, αλλά με προσοχή. Διότι λέει: «αφού γονάτισε». Γι' αυτό και ο θάνατός του υπήρξε θείος· επειδή μέχρι τότε είχε παραχωρηθεί στις ψυχές να παραμένουν στον Άδη. Όλοι δε διασκορπίστηκαν στις περιοχές της Ιουδαίας και της Σαμάρειας.

Και για να μη θεωρήσετε ότι σας τα λέω αυτά παραπλανώντας σας, θα σας τα απαριθμήσω από την αρχή. «Έβγαλαν έξω τον Στέφανο», λέει, «και τον λιθοβολούσαν, και οι μάρτυρες απέθεσαν τα ενδύματά τους στα πόδια ενός νέου που ονομαζόταν Σαύλος»· και πάλι, «Ο δε Σαύλος επιδοκίμαζε τη θανάτωσή του»· και αλλού, «Ο δε Σαύλος λυμαινόταν την Εκκλησία, εισερχόμενος στα σπίτια, και σέρνοντας άνδρες και γυναίκες»· και πάλι, «Ο δε Σαύλος, πνέοντας ακόμη απειλή και φόνο εναντίον των μαθητών του Κυρίου»· και πάλι, «Άκουσε φωνή να του λέει: Σαούλ, Σαούλ, γιατί με καταδιώκεις;» Επομένως, από εκεί και ύστερα έπρεπε πλέον να αποβάλει το όνομα, διότι έπαψε να καταδιώκει. Τι συνέβη λοιπόν; Το απέβαλε αμέσως; Σε καμία περίπτωση, και αυτό είναι φανερό από τα ακόλουθα· προσέξτε δε: «Σηκώθηκε ο Σαύλος από το έδαφος, και ενώ τα μάτια του ήταν ανοιχτά, δεν έβλεπε κανέναν»· και πάλι: «Είπε δε ο Κύριος στον Ανανία: Πήγαινε στην οδό που ονομάζεται Ευθεία, και θα βρεις στο σπίτι του Ιούδα κάποιον με το όνομα Σαύλος»· και πάλι, «Εισερχόμενος ο Ανανίας είπε: Σαούλ αδελφέ, με απέστειλε ο Κύριος, ο οποίος σου εμφανίστηκε στον δρόμο, για να αναβλέψεις».