Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 8:16

Κατά των Σιμωνιανών, η πρώτη αίρεση μετά την αποκλειστική πίστη στον Χριστό, και κατά σειρά η εικοστή πρώτη. 1. Η πρώτη αίρεση, η οποία ξεκίνησε από την εποχή του Χριστού και εντεύθεν, δημιουργείται από τον Σίμωνα τον μάγο. Αυτή ανήκει σε εκείνους που πιστεύουν στο όνομα του Χριστού ούτε ορθά ούτε ευλαβώς, αλλά διαπράττουν φρικτά έργα εξαιτίας της παραποιημένης διαφθοράς που φέρουν μέσα τους. Αυτός ο Σίμων ήταν απατεώνας μάγος και καταγόταν από τα Γιτθά, μια πόλη της Σαμάρειας, η οποία σήμερα είναι χωριό. Δημιουργούσε ψευδαισθήσεις στο έθνος των Σαμαρειτών, εξαπατώντας και δελεάζοντάς τους με τις μαγείες του, και έλεγε ότι ο ίδιος είναι η μεγάλη δύναμη του Θεού και ότι είχε κατέβει από ψηλά. Στους Σαμαρείτες έλεγε ότι ο ίδιος είναι ο Πατέρας, ενώ στους Ιουδαίους έλεγε ότι είναι ο Υιός, και ότι ενώ φάνηκε ότι έπαθε, δεν έπαθε πραγματικά, αλλά μόνο φαινομενικά (κατά δόκησιν). Αυτός δε υποκρίθηκε στους αποστόλους και βαπτίστηκε και ο ίδιος [ομοίως] όπως και οι άλλοι από τον Φίλιππο, μαζί με πολλούς. Όλοι οι υπόλοιποι, εκτός από αυτόν, υποδέχθηκαν την παρουσία των μεγάλων αποστόλων και διά της δικής τους χειροθεσίας έλαβαν Άγιο Πνεύμα, επειδή ο Φίλιππος, όντας διάκονος, δεν είχε την εξουσία της χειροθεσίας ώστε μέσω αυτής να μεταδώσει το Άγιο Πνεύμα.

Αλλά και μετά την Ανάληψή του οι απόστολοι, όταν μετέβησαν στη Σαμάρεια, επιτελούσαν σε αυτήν σημεία και τέρατα, όπως εξιστορείται στις Πράξεις των Αποστόλων ότι το Άγιο Πνεύμα δόθηκε στους κατοίκους αυτού του τόπου, και ότι υπήρξε μεγάλη χαρά εκεί.

Οι μαθητές του, λοιπόν, τελούν μαγείες και χρησιμοποιούν επωδές, φίλτρα και αγώγιμα, και εξαπολύουν τους λεγόμενους ονειροπόμπους δαίμονες για να ταράσσουν όσους επιθυμούν· αλλά συναναστρέφονται και με τους λεγόμενους παρέδρους. Έχουν δε εικόνα του Σίμωνα με τη μορφή του Δία και της Ελένης με τη μορφή της Αθηνάς, και τις προσκυνούν, αποκαλώντας τον μεν κύριο, την δε κυρία. Εάν, όμως, κάποιος μεταξύ τους, βλέποντας τις εικόνες, τις αποκαλέσει με το όνομα του Σίμωνα ή της Ελένης, αποβάλλεται, ως αγνοών τα μυστήρια. Αυτός ο Σίμων, ο οποίος με μαγείες πλανούσε πολλούς στη Σαμάρεια, ελέγχθηκε από τους αποστόλους. Και αφού έγινε επάρατος, όπως έχει γραφτεί στις Πράξεις, και αποδοκιμάστηκε, αργότερα επιχείρησε τα ίδια, έως ότου πήγε στη Ρώμη και εναντιώθηκε στους αποστόλους. Απέναντί του αντιπαρατέθηκε σθεναρά ο Πέτρος, καθώς ο Σίμων πλανούσε πολλούς με μαγείες.

ΥΝ'. ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ. Περί του ιδίου. Επειδή επιθυμείς πολλές αποδείξεις, ιδού και μία άλλη. Ο Φίλιππος, βέβαια, βάπτισε αυτούς που έγιναν μαθητές στη Σαμάρεια. Ο Πέτρος όμως και ο Ιωάννης οι απόστολοι, αφού κατέβηκαν από τα Ιεροσόλυμα προς αυτούς, τους χορήγησαν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Εάν, πάλι, αυτός που βάπτιζε τύγχανε να είναι ένας από τους αποστόλους, θα είχε την εξουσία της μετάδοσης του Πνεύματος. Αλλά βαπτίζει μόνον ως μαθητής, ενώ τη χάρη την ολοκληρώνουν οι απόστολοι, στους οποίους είχε δοθεί η εξουσία μιας τέτοιας μετάδοσης.

Κάποιος άνδρας, ονόματι Σίμων, βρισκόταν από πριν στην πόλη, ο οποίος ασκούσε τη μαγεία και εξέπληττε τον λαό της Σαμάρειας, λέγοντας για τον εαυτό του ότι είναι κάποιος σπουδαίος. Σε αυτόν έδιναν προσοχή όλοι, από τον μικρότερο έως τον μεγαλύτερο, λέγοντας: «Αυτός είναι η μεγάλη δύναμη του Θεού». Δες εδώ και άλλον έναν πειρασμό, εκείνον του Σίμωνα. Έδιναν δε προσοχή σε αυτόν τα πλήθη, αναφέρει, επειδή επί αρκετό χρονικό διάστημα τους είχε αφήσει έκθαμβους με τις μαγείες του. Όταν όμως πίστεψαν στον Φίλιππο, ο οποίος κήρυττε το Ευαγγέλιο σχετικά με τη βασιλεία του Θεού και το όνομα του Ιησού Χριστού, βαπτίζονταν άνδρες και γυναίκες. Και ο ίδιος ο Σίμων πίστεψε και, αφού βαπτίστηκε, παρέμενε συνεχώς κοντά στον Φίλιππο. Βλέποντας δε να γίνονται μεγάλες δυνάμεις και σημεία, έμενε έκπληκτος. Όταν άκουσαν οι απόστολοι που βρίσκονταν στα Ιεροσόλυμα ότι η Σαμάρεια είχε δεχθεί τον λόγο του Θεού, απέστειλαν σε αυτούς τον Πέτρο και τον Ιωάννη. Αυτοί, αφού κατέβηκαν, προσευχήθηκαν για αυτούς, ώστε να λάβουν Άγιο Πνεύμα. Διότι δεν είχε ακόμη επιπέσει σε κανέναν από αυτούς, αλλά ήταν μόνο βαπτισμένοι στο όνομα του Κυρίου Ιησού.

Αυτοί λοιπόν, όταν κατέβηκαν, προσευχήθηκαν γι' αυτούς, ώστε να λάβουν το Άγιο Πνεύμα· διότι δεν είχε επιφοιτήσει ακόμη σε κανέναν από αυτούς. Τότε επέθεταν τα χέρια τους επάνω τους, και εκείνοι ελάμβαναν το Άγιο Πνεύμα. Βλέπεις ότι δεν γινόταν απλώς, αλλά χρειαζόταν πολλή δύναμη για να δώσουν το Άγιο Πνεύμα; Διότι δεν είναι το ίδιο πράγμα το να τύχει κανείς της αφέσεως και το να λάβει τέτοια δύναμη. Όταν δε ο Σίμων είδε ότι διά της επιθέσεως των χειρών των αποστόλων δίδεται το Άγιο Πνεύμα, τους πρόσφερε χρήματα. Μήπως άραγε είδε τους άλλους να το κάνουν αυτό; Μήπως τον Φίλιππο; Μήπως νόμιζε ότι αυτοί δεν γνώριζαν με ποια διάθεση τους πλησίαζε; Γι' αυτό ορθώς ο Πέτρος αποκαλεί το γεγονός δωρεά, λέγοντας: «Το αργύριό σου ας πάει μαζί σου στην απώλεια, διότι νόμισες ότι η δωρεά του Θεού αποκτάται με χρήματα». Βλέπεις ότι παντού παραμένουν καθαροί από χρήματα; Δεν υπάρχει για σένα μερίδα ούτε κλήρος σε αυτή την υπόθεση· διότι η καρδιά σου δεν είναι ευθεία ενώπιον του Θεού. Επομένως, τα έπραττε όλα από κακία· ενώ αντιθέτως, θα έπρεπε να είναι άδολος.

Ότι το πλήρωμα και η τελείωση της εν Χριστώ ζωής προέρχεται από την ιερή κοινωνία. Γι' αυτόν τον λόγο είναι και το τελευταίο μυστήριο, επειδή δεν είναι δυνατόν να προχωρήσει κανείς περισσότερο ούτε να προσθέσει κάτι. Διότι είναι φανερό ότι το πρώτο έχει ανάγκη το μεσαίο, και αυτό το τελευταίο. Μετά την Ευχαριστία όμως δεν υπάρχει κάτι άλλο στο οποίο να μπορούμε να προχωρήσουμε, αλλά, αφού σταθούμε εδώ, πρέπει να προσπαθήσουμε να φροντίζουμε εκείνα τα μέσα με τα οποία θα διασώσουμε τον θησαυρό μέχρι το τέλος. Έτσι λοιπόν, όταν βαπτιστούμε, το μυστήριο βέβαια έχει επιτελέσει σε εμάς όλα τα δικά του έργα, εμείς όμως απέχουμε ακόμη από την τελειότητα. Διότι δεν έχουμε ακόμη τα δώρα του Αγίου Πνεύματος, τα οποία εξαρτώνται από το πανάγιο Μύρο. Άλλωστε, σε εκείνους που είχαν βαπτιστεί από τον Φίλιππο δεν είχε δοθεί ακόμη το Άγιο Πνεύμα όσον αφορά τα χαρίσματα αυτά, αλλά χρειάστηκε για τον σκοπό αυτό η επίθεση των χειρών του Ιωάννη και του Πέτρου· «διότι δεν είχε ακόμη», λέει, «επιπέσει σε κανέναν από αυτούς, παρά ήταν μόνο βαπτισμένοι στο όνομα του Κυρίου Ιησού».

Ούτε ας πει κανείς: «Εγώ από το άγιο βάπτισμα έχω λάβει τον Χριστό», αλλά ας μάθει ότι δεν λαμβάνουν όλοι οι βαπτιζόμενοι τον Χριστό διά του βαπτίσματος, παρά μόνο όσοι έχουν σταθερή πίστη και έχουν προετοιμάσει τον εαυτό τους με τέλεια γνώση ή και με προκάθαρση και έτσι προσέρχονται στο βάπτισμα. Και αυτό θα το γνωρίσει όποιος ερευνά τις Γραφές από τα αποστολικά λόγια και τις πράξεις· διότι είναι γραμμένο: «Όταν άκουσαν οι απόστολοι στα Ιεροσόλυμα ότι η Σαμάρεια δέχθηκε τον λόγο του Θεού, έστειλαν σε αυτούς τον Πέτρο και τον Ιωάννη, οι οποίοι κατέβηκαν και προσευχήθηκαν γι' αυτούς ώστε να λάβουν Άγιο Πνεύμα· επειδή δεν είχε κατέλθει ακόμη σε κανέναν από αυτούς, αλλά ήταν μόνο βαπτισμένοι στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού. Τότε έθεταν τα χέρια τους επάνω τους και εκείνοι ελάμβαναν Άγιο Πνεύμα.» Είδες πώς δεν λαμβάνουν όλοι οι βαπτιζόμενοι αμέσως το Άγιο Πνεύμα; Έμαθες από τους αποστόλους ότι μερικοί, παρόλο που πίστεψαν και βαπτίστηκαν, δεν ενδύθηκαν τον Χριστό διά του βαπτίσματος; Διότι, αν είχε γίνει αυτό, δεν θα είχαν έπειτα ανάγκη από προσευχή και από την επίθεση των χειρών των αποστόλων· επειδή, λαμβάνοντας το Άγιο Πνεύμα, ελάμβαναν τον Κύριο Ιησού. Διότι δεν είναι άλλο ο Χριστός και άλλο το Πνεύμα· και ποιος το λέει αυτό; Ο ίδιος ο Θεός Λόγος που είπε στη Σαμαρείτιδα: «Ο Θεός είναι Πνεύμα».

Εάν όμως ψεύδομαι, πού θα ξεφύγω από το αναπόδραστο της κρίσεως, το οποίο παραπέμπει τους ψευδομένους στην απώλεια; Διότι λέγει: «Θα καταστρέψεις όλους όσους λαλούν το ψεύδος». Και όπως ακριβώς εκείνος που απιστεί σε αυτόν που ομιλεί μέσω του Πνεύματος, αμαρτάνει και βλασφημεί εις βάρος του Πνεύματος που ομιλεί, έτσι πάλι και εκείνος που στερείται την άνωθεν χάρη του Πνεύματος, εάν τολμήσει να πει ότι «ομιλώ εν Αγίω Πνεύματι», όπως ο Σίμων ο Μάγος και οι ομοϊδεάτες του, θα καταστεί ξένος προς τον Θεό και αντίθετος. Διότι αυτός που εναντιώνεται στους λόγους του Πνεύματος είναι εξάπαντος αντίθεος. Διότι ο Θεός είναι αχώριστος και αδιαίρετος· επειδή το Άγιο Πνεύμα είναι αχώριστο από την αϊδιότητα και τη βασιλεία του Πατρός και του Υιού.

Είθε να μην πάθουμε πλέον κάτι τέτοιο, σπλαχνίσου μας, Κύριε. Ίσως δε και όπως ο Ανανίας και η Σαπφείρα· διότι, νομίζοντας ότι μπορούσαν να πουν ψέματα στους αποστόλους, έπεσαν με πτώση τρομερή. Αυτό συμβαίνει και ανάμεσά μας· όταν κάποιος από εμάς έχει ψέμα στην καρδιά του και δεν αποκρίνεται με αλήθεια, ή ακόμη και σε κάποια τυχαία συναναστροφή, φοβάμαι και την πτώση του Σίμωνα του μάγου μπροστά στον άγιο Πέτρο τον κορυφαίο των αποστόλων, ο οποίος θέλησε να παραβρίσκεται για ανθρώπινη τιμή και δόξα, έστω κι αν φαινομενικά φάνηκε ότι είχε γίνει μαθητής του.