Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 8:17

Αλλά ο Σωτήρας, δίνοντας την υπόσχεση, είπε στους αποστόλους: «εσείς όμως μείνετε στην πόλη» της Ιερουσαλήμ, «μέχρις ότου ενδυθείτε δύναμη εξ ύψους». Τι λοιπόν; Άραγε οι απόστολοι, που είχαν πεθάνει εδώ και διακόσια χρόνια, περίμεναν τον Μάνη, μέχρι να ενδυθούν τη δύναμη; Και θα τολμήσει κανείς να πει ότι δεν ήταν από τότε πλήρεις Αγίου Πνεύματος; Και μάλιστα είναι γραμμένο, ότι τότε επέθεταν τα χέρια, και ελάμβαναν Πνεύμα Άγιο. Άραγε αυτό δεν έγινε πριν από τον Μάνη και πριν από πολλά χρόνια, όταν κατήλθε το Άγιο Πνεύμα την ημέρα της Πεντηκοστής;

Κατά των Σιμωνιανών, η πρώτη αίρεση μετά την αποκλειστική πίστη στον Χριστό, και κατά σειρά η εικοστή πρώτη. 1. Η πρώτη αίρεση, η οποία ξεκίνησε από την εποχή του Χριστού και εντεύθεν, δημιουργείται από τον Σίμωνα τον μάγο. Αυτή ανήκει σε εκείνους που πιστεύουν στο όνομα του Χριστού ούτε ορθά ούτε ευλαβώς, αλλά διαπράττουν φρικτά έργα εξαιτίας της παραποιημένης διαφθοράς που φέρουν μέσα τους. Αυτός ο Σίμων ήταν απατεώνας μάγος και καταγόταν από τα Γιτθά, μια πόλη της Σαμάρειας, η οποία σήμερα είναι χωριό. Δημιουργούσε ψευδαισθήσεις στο έθνος των Σαμαρειτών, εξαπατώντας και δελεάζοντάς τους με τις μαγείες του, και έλεγε ότι ο ίδιος είναι η μεγάλη δύναμη του Θεού και ότι είχε κατέβει από ψηλά. Στους Σαμαρείτες έλεγε ότι ο ίδιος είναι ο Πατέρας, ενώ στους Ιουδαίους έλεγε ότι είναι ο Υιός, και ότι ενώ φάνηκε ότι έπαθε, δεν έπαθε πραγματικά, αλλά μόνο φαινομενικά (κατά δόκησιν). Αυτός δε υποκρίθηκε στους αποστόλους και βαπτίστηκε και ο ίδιος [ομοίως] όπως και οι άλλοι από τον Φίλιππο, μαζί με πολλούς. Όλοι οι υπόλοιποι, εκτός από αυτόν, υποδέχθηκαν την παρουσία των μεγάλων αποστόλων και διά της δικής τους χειροθεσίας έλαβαν Άγιο Πνεύμα, επειδή ο Φίλιππος, όντας διάκονος, δεν είχε την εξουσία της χειροθεσίας ώστε μέσω αυτής να μεταδώσει το Άγιο Πνεύμα.

Αλλά και μετά την Ανάληψή του οι απόστολοι, όταν μετέβησαν στη Σαμάρεια, επιτελούσαν σε αυτήν σημεία και τέρατα, όπως εξιστορείται στις Πράξεις των Αποστόλων ότι το Άγιο Πνεύμα δόθηκε στους κατοίκους αυτού του τόπου, και ότι υπήρξε μεγάλη χαρά εκεί.

Είναι γεγραμμένο, λοιπόν, ότι ο Φίλιππος, αφού κατέβηκε στην πόλη της Σαμάρειας, τους κήρυττε τον Χριστό. Τα πλήθη πρόσεχαν ομόθυμα τα όσα έλεγε ο Φίλιππος, καθώς τον άκουγαν και έβλεπαν τα σημεία που επιτελούσε· και ακούστηκε μεγάλη φωνή χαράς σε εκείνη την πόλη. Και στη συνέχεια αναφέρεται: «Όταν άκουσαν οι απόστολοι στα Ιεροσόλυμα ότι η Σαμάρεια δέχθηκε τον λόγο του Θεού, έστειλαν σε αυτούς τον Πέτρο και τον Ιωάννη, οι οποίοι κατέβηκαν και προσευχήθηκαν γι' αυτούς για να λάβουν Άγιο Πνεύμα»· και προσθέτει: «Τότε έθεταν τα χέρια πάνω τους, και λάμβαναν Άγιο Πνεύμα». Αυτά, λοιπόν, έγιναν στη Σαμάρεια, προς εκπλήρωση της προκείμενης επαγγελίας, η οποία λέει: «Θα υψωθώ και θα διαμοιράσω τα Σίκιμα». Διότι στους κατοίκους της Σαμάρειας διαμοίρασε το Άγιο Πνεύμα μετά την ανάληψή Του και μετά την ύψωσή Του, όταν «αφού ανέβηκε στα ύψη, αιχμαλώτισε αιχμαλωσία και έδωσε δώρα στους ανθρώπους». Και αυτά συνέβησαν μετά την εκδίωξη των μαθητών του Σωτήρος από τα Ιεροσόλυμα.

Οι μαθητές του, λοιπόν, τελούν μαγείες και χρησιμοποιούν επωδές, φίλτρα και αγώγιμα, και εξαπολύουν τους λεγόμενους ονειροπόμπους δαίμονες για να ταράσσουν όσους επιθυμούν· αλλά συναναστρέφονται και με τους λεγόμενους παρέδρους. Έχουν δε εικόνα του Σίμωνα με τη μορφή του Δία και της Ελένης με τη μορφή της Αθηνάς, και τις προσκυνούν, αποκαλώντας τον μεν κύριο, την δε κυρία. Εάν, όμως, κάποιος μεταξύ τους, βλέποντας τις εικόνες, τις αποκαλέσει με το όνομα του Σίμωνα ή της Ελένης, αποβάλλεται, ως αγνοών τα μυστήρια. Αυτός ο Σίμων, ο οποίος με μαγείες πλανούσε πολλούς στη Σαμάρεια, ελέγχθηκε από τους αποστόλους. Και αφού έγινε επάρατος, όπως έχει γραφτεί στις Πράξεις, και αποδοκιμάστηκε, αργότερα επιχείρησε τα ίδια, έως ότου πήγε στη Ρώμη και εναντιώθηκε στους αποστόλους. Απέναντί του αντιπαρατέθηκε σθεναρά ο Πέτρος, καθώς ο Σίμων πλανούσε πολλούς με μαγείες.

ΥΝ'. ΣΤΟΝ ΙΔΙΟ. Περί του ιδίου. Επειδή επιθυμείς πολλές αποδείξεις, ιδού και μία άλλη. Ο Φίλιππος, βέβαια, βάπτισε αυτούς που έγιναν μαθητές στη Σαμάρεια. Ο Πέτρος όμως και ο Ιωάννης οι απόστολοι, αφού κατέβηκαν από τα Ιεροσόλυμα προς αυτούς, τους χορήγησαν τη χάρη του Αγίου Πνεύματος. Εάν, πάλι, αυτός που βάπτιζε τύγχανε να είναι ένας από τους αποστόλους, θα είχε την εξουσία της μετάδοσης του Πνεύματος. Αλλά βαπτίζει μόνον ως μαθητής, ενώ τη χάρη την ολοκληρώνουν οι απόστολοι, στους οποίους είχε δοθεί η εξουσία μιας τέτοιας μετάδοσης.

Τότε επέθεταν τα χέρια τους πάνω τους, και λάμβαναν το Άγιο Πνεύμα. Όταν δε ο Σίμων είδε ότι διά της επιθέσεως των χειρών των αποστόλων δίδεται το Άγιο Πνεύμα, τους προσέφερε χρήματα, λέγοντας: «Δώστε και σε εμένα αυτή την εξουσία, ώστε σε όποιον επιθέτω τα χέρια, να λαμβάνει το Άγιο Πνεύμα». Πώς λοιπόν, διερωτάται, δεν είχαν λάβει αυτοί το Πνεύμα; Είχαν λάβει το Πνεύμα της αφέσεως, όμως το Πνεύμα των σημείων δεν το είχαν λάβει ακόμη. Και ότι πράγματι αυτό ισχύει, και ότι δεν είχαν λάβει το Πνεύμα των σημείων, παρατήρησε πώς, όταν το είδε ο Σίμων, προσήλθε ζητώντας ακριβώς αυτό. Και μολονότι τότε ο διωγμός ενισχύθηκε τα μέγιστα, εντούτοις ο Θεός και πάλι τους διέσωσε, υψώνοντας ως προστατευτικό τείχος γι' αυτούς τα σημεία. Βεβαίως, ο θάνατος του Στεφάνου δεν έσβησε καθόλου τον θυμό εκείνων, αλλά μάλλον τον επαύξησε, γι’ αυτό και διασκορπίζονται οι διδάσκαλοι, ώστε να πολλαπλασιαστεί η μαθητεία. Αλλά δες και πάλι τα ευχάριστα να έρχονται να τους βρουν, και να βρίσκονται μέσα στη χαρά.

Αυτοί λοιπόν, όταν κατέβηκαν, προσευχήθηκαν γι' αυτούς, ώστε να λάβουν το Άγιο Πνεύμα· διότι δεν είχε επιφοιτήσει ακόμη σε κανέναν από αυτούς. Τότε επέθεταν τα χέρια τους επάνω τους, και εκείνοι ελάμβαναν το Άγιο Πνεύμα. Βλέπεις ότι δεν γινόταν απλώς, αλλά χρειαζόταν πολλή δύναμη για να δώσουν το Άγιο Πνεύμα; Διότι δεν είναι το ίδιο πράγμα το να τύχει κανείς της αφέσεως και το να λάβει τέτοια δύναμη. Όταν δε ο Σίμων είδε ότι διά της επιθέσεως των χειρών των αποστόλων δίδεται το Άγιο Πνεύμα, τους πρόσφερε χρήματα. Μήπως άραγε είδε τους άλλους να το κάνουν αυτό; Μήπως τον Φίλιππο; Μήπως νόμιζε ότι αυτοί δεν γνώριζαν με ποια διάθεση τους πλησίαζε; Γι' αυτό ορθώς ο Πέτρος αποκαλεί το γεγονός δωρεά, λέγοντας: «Το αργύριό σου ας πάει μαζί σου στην απώλεια, διότι νόμισες ότι η δωρεά του Θεού αποκτάται με χρήματα». Βλέπεις ότι παντού παραμένουν καθαροί από χρήματα; Δεν υπάρχει για σένα μερίδα ούτε κλήρος σε αυτή την υπόθεση· διότι η καρδιά σου δεν είναι ευθεία ενώπιον του Θεού. Επομένως, τα έπραττε όλα από κακία· ενώ αντιθέτως, θα έπρεπε να είναι άδολος.

«Τότε επέθεταν τα χέρια τους σε αυτούς και ελάμβαναν Πνεύμα Άγιο». Και αφού επιτύχουμε αυτό και η τελετή επιδείξει τη δύναμή της μέσα μας, έχουμε μεν τη χάρη που μας δόθηκε, όμως δεν είναι απολύτως αναγκαίο τα υπόλοιπα να συμβαδίζουν με τον ευεργέτη, αλλά δεν είναι καθόλου αδύνατο να οφείλουμε και τιμωρίες για αυτά· και τίποτα δεν εμποδίζει το να έχει τελεστεί το μυστήριο και να μην έχουν φθαρεί τα όσα δόθηκαν, και συγχρόνως εμείς να υπολειπόμαστε στα δέοντα.

Ούτε ας πει κανείς: «Εγώ από το άγιο βάπτισμα έχω λάβει τον Χριστό», αλλά ας μάθει ότι δεν λαμβάνουν όλοι οι βαπτιζόμενοι τον Χριστό διά του βαπτίσματος, παρά μόνο όσοι έχουν σταθερή πίστη και έχουν προετοιμάσει τον εαυτό τους με τέλεια γνώση ή και με προκάθαρση και έτσι προσέρχονται στο βάπτισμα. Και αυτό θα το γνωρίσει όποιος ερευνά τις Γραφές από τα αποστολικά λόγια και τις πράξεις· διότι είναι γραμμένο: «Όταν άκουσαν οι απόστολοι στα Ιεροσόλυμα ότι η Σαμάρεια δέχθηκε τον λόγο του Θεού, έστειλαν σε αυτούς τον Πέτρο και τον Ιωάννη, οι οποίοι κατέβηκαν και προσευχήθηκαν γι' αυτούς ώστε να λάβουν Άγιο Πνεύμα· επειδή δεν είχε κατέλθει ακόμη σε κανέναν από αυτούς, αλλά ήταν μόνο βαπτισμένοι στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού. Τότε έθεταν τα χέρια τους επάνω τους και εκείνοι ελάμβαναν Άγιο Πνεύμα.» Είδες πώς δεν λαμβάνουν όλοι οι βαπτιζόμενοι αμέσως το Άγιο Πνεύμα; Έμαθες από τους αποστόλους ότι μερικοί, παρόλο που πίστεψαν και βαπτίστηκαν, δεν ενδύθηκαν τον Χριστό διά του βαπτίσματος; Διότι, αν είχε γίνει αυτό, δεν θα είχαν έπειτα ανάγκη από προσευχή και από την επίθεση των χειρών των αποστόλων· επειδή, λαμβάνοντας το Άγιο Πνεύμα, ελάμβαναν τον Κύριο Ιησού. Διότι δεν είναι άλλο ο Χριστός και άλλο το Πνεύμα· και ποιος το λέει αυτό; Ο ίδιος ο Θεός Λόγος που είπε στη Σαμαρείτιδα: «Ο Θεός είναι Πνεύμα».

Εάν όμως ψεύδομαι, πού θα ξεφύγω από το αναπόδραστο της κρίσεως, το οποίο παραπέμπει τους ψευδομένους στην απώλεια; Διότι λέγει: «Θα καταστρέψεις όλους όσους λαλούν το ψεύδος». Και όπως ακριβώς εκείνος που απιστεί σε αυτόν που ομιλεί μέσω του Πνεύματος, αμαρτάνει και βλασφημεί εις βάρος του Πνεύματος που ομιλεί, έτσι πάλι και εκείνος που στερείται την άνωθεν χάρη του Πνεύματος, εάν τολμήσει να πει ότι «ομιλώ εν Αγίω Πνεύματι», όπως ο Σίμων ο Μάγος και οι ομοϊδεάτες του, θα καταστεί ξένος προς τον Θεό και αντίθετος. Διότι αυτός που εναντιώνεται στους λόγους του Πνεύματος είναι εξάπαντος αντίθεος. Διότι ο Θεός είναι αχώριστος και αδιαίρετος· επειδή το Άγιο Πνεύμα είναι αχώριστο από την αϊδιότητα και τη βασιλεία του Πατρός και του Υιού.

Είθε να μην πάθουμε πλέον κάτι τέτοιο, σπλαχνίσου μας, Κύριε. Ίσως δε και όπως ο Ανανίας και η Σαπφείρα· διότι, νομίζοντας ότι μπορούσαν να πουν ψέματα στους αποστόλους, έπεσαν με πτώση τρομερή. Αυτό συμβαίνει και ανάμεσά μας· όταν κάποιος από εμάς έχει ψέμα στην καρδιά του και δεν αποκρίνεται με αλήθεια, ή ακόμη και σε κάποια τυχαία συναναστροφή, φοβάμαι και την πτώση του Σίμωνα του μάγου μπροστά στον άγιο Πέτρο τον κορυφαίο των αποστόλων, ο οποίος θέλησε να παραβρίσκεται για ανθρώπινη τιμή και δόξα, έστω κι αν φαινομενικά φάνηκε ότι είχε γίνει μαθητής του.