Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 9:40

Επιπλέον, τα ονόματα των επτά διακόνων που ορίστηκαν από τους αποστόλους είναι τα εξής: Στέφανος, Φίλιππος, Πρόχορος, Νικάνωρ, Τίμων, Παρμενάς και Νικόλαος. Τις πράξεις, λοιπόν, αυτών των αποστόλων και των διακόνων διηγείται ο Λουκάς, καθώς και τα σημεία που επιτελέστηκαν από αυτούς, τα οποία είναι τα εξής: Ο Πέτρος και ο Ιωάννης θεράπευσαν στο όνομα του Κυρίου τον εκ γενετής χωλό, ο οποίος καθόταν στην Ωραία Πύλη. Ο Πέτρος ήλεγξε τον Ανανία και τη σύζυγό του Σαπφείρα, επειδή υπεξαίρεσαν μέρος από το αντίτιμο του κτήματος και από την υπόσχεση προς τον Θεό, και έπεσαν αμέσως νεκροί. Ο Πέτρος στην Ιόππη, αφού προσευχήθηκε, ανέστησε εκ νεκρών την αποθανούσα Δορκάδα.

Δεν διατηρείς ακόμη εναύλους τους λόγους του, ο οποίος έλεγε: «Εκείνος που πιστεύει σε εμένα, τα έργα τα οποία εγώ πράττω θα τα πράξει και εκείνος, και μεγαλύτερα από αυτά θα επιτελέσει;» Δεν ήσουν παρών μαζί του, όταν εκείνους που ήταν ήδη νεκροί με ένα του πρόσταγμα τους έκανε να εγείρονται; όταν σε εκείνους που στερούνταν το φως παρείχε την ικανότητα της όρασης; όταν ανασταινόταν από το μνήμα και καθιστούσε τους φρουρούς σαν νεκρούς, και διαφύλαττε τις σφραγίδες αλώβητες; όταν σου χάρισε τη δύναμη των θαυμάτων διά της επιφοιτήσεως του Πνεύματος; όταν τον χωλό στην Ωραία Πύλη; όταν τον Αινέα; όταν την Ταβιθά; όπου τον μεν πρώτο τον κατέστησες αρτιμελή στα πόδια και ικανό να τρέχει; τον δεύτερο τον λύτρωσες από τη χρόνια αρρώστια; και της τρίτης την ψυχή, που είχε αναχωρήσει, την επανέφερες; Αφού έγινες μέτοχος τόσων πολλών και τόσο μεγάλων θαυμάτων, άλλα μεν έχοντας δει, άλλα δε έχοντας πράξει ο ίδιος, και έχοντας αποκτήσει πλούσια εμπειρία της δυνάμεως του Θεού, τώρα κατάλαβες ότι εξαπέστειλε ο Κύριος τον άγγελό του και σε έσωσε από τα χέρια του Ηρώδη; Εάν δεν βεβαιώθηκες από τα προηγούμενα θαύματα, πώς θα βεβαιωθείς με αυτό το ένα;

«Ήταν πλήρης», αναφέρει, «από αγαθά έργα και ελεημοσύνες, τα οποία έπραττε». Μεγάλο είναι το εγκώμιο της γυναίκας, εφόσον έπραττε και τα δύο με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι πλήρης και από τα δύο. Είναι δε φανερό ότι πρώτα επιμελήθηκε εκείνα και έπειτα τούτο. «Όσα έκανε», λέει, «όσο βρισκόταν μαζί τους η Δορκάς». Πολλή ήταν η ταπεινοφροσύνη της. Διότι δεν ζούσαν όπως εμείς, αλλά βρίσκονταν όλοι από κοινού, αποδίδοντας μεγάλη σημασία στην ελεημοσύνη. Και αφού ο Πέτρος τους έβγαλε όλους έξω, γονάτισε και προσευχήθηκε· και αφού στράφηκε προς το σώμα, είπε: «Ταβιθά, ανάστηθι».

Εκείνη δε άνοιξε τα μάτια της και, βλέποντας τον Πέτρο, ανακάθισε. Γιατί άραγε τους βγάζει όλους έξω; Για να μη συγχυστεί από τα δάκρυα, ούτε να ταραχθεί. Και αφού γονάτισε, προσευχήθηκε. Αυτό είναι δείγμα έντονης προσευχής. Και αφού της κράτησε το χέρι, λέγει. Εδώ δείχνει να εισέρχεται σταδιακά η ζωή, και έπειτα η δύναμη, η μεν διά του λόγου, η δε διά του χεριού. Αφού της έδωσε το χέρι, τη σήκωσε. Και αφού φώναξε τους αγίους και τις χήρες, τους την παρουσίασε ζωντανή· στους μεν για παρηγοριά, επειδή πήραν πίσω την αδελφή τους και επειδή είδαν θαύμα, στις δε για προστασία. Το γεγονός έγινε γνωστό σε ολόκληρη την Ιόππη, και πολλοί πίστεψαν στον Κύριο.

Αφού σηκώθηκε λοιπόν ο Πέτρος, πήγε μαζί τους. Και όταν ανέβηκε στο υπερώο, γονάτισε και προσευχήθηκε, και στρέφοντας το βλέμμα του προς το σώμα είπε: Ταβιθά, ανάστηθι. Ο Θεός δεν επιτρέπει πάντοτε να επιτελούνται τα σημεία (τα θαύματα) με την ίδια ευκολία. Και αυτό τους ωφελούσε. Διότι δεν φρόντιζε βέβαια μόνο για τη σωτηρία των άλλων, αλλά και για τη δική τους. Αυτός λοιπόν που με τη σκιά του θεράπευε τόσους πολλούς, τώρα κάνει τόσα πολλά για να την αναστήσει. Υπάρχουν βέβαια και περιπτώσεις όπου συνεργούσε και η πίστη εκείνων που προσέρχονταν. Αυτήν λοιπόν πρώτα ανασταίνει από τους νεκρούς, καλώντας την με το όνομά της· η οποία σαν να ξύπνησε από ύπνο, πρώτα άνοιξε τα μάτια της, έπειτα μόλις είδε τον Πέτρο ανακάθισε, και τελευταία στερεώνεται με το κράτημα του χεριού. Εσύ όμως πρόσεξέ μου πώς πάλι το κέρδος και ο καρπός δεν γίνονται προς επίδειξη. Γι' αυτόν τον λόγο άλλωστε τους βγάζει όλους έξω, μιμούμενος τον Διδάσκαλο και σε αυτό. Διότι, όπου υπάρχουν δάκρυα, δεν πρέπει να τελείται τέτοιο μυστήριο· μάλλον δε, όπου γίνονται θαύματα, δεν πρέπει να παρευρίσκονται δάκρυα. Ακούστε, σας παρακαλώ, έστω κι αν δεν γίνεται σήμερα κάτι τέτοιο, ωστόσο και με τους τωρινούς νεκρούς τελείται μεγάλο μυστήριο. Πες μου, λοιπόν, αν την ώρα που καθόμασταν έστελνε ο βασιλιάς κάποιον για να μας καλέσει στα ανάκτορα, θα έπρεπε να κλαίμε και να θρηνούμε; Άγγελοι παρίστανται απεσταλμένοι από τους ουρανούς και έχοντας έρθει από εκεί, σταλμένοι από τον ίδιο τον Βασιλέα για να καλέσουν τον σύνδουλό τους· και εσύ κλαις; Δεν γνωρίζεις τι είδους μυστήριο είναι αυτό που συντελείται;

Επειδή, λοιπόν, επίκειται η λογοδοσία για τα πεπραγμένα του βίου μας και το παγκόσμιο δικαστήριο, το οποίο θα απαιτήσει λογαριασμό για την αξιοποίηση των ταλάντων, για την αθέτηση του μυστικού γάμου, για τη λαμπαδηφορία του νυμφώνος, για την αύξηση του σπόρου, για τον καρπό του αμπελώνα και για όλα όσα μας αποκάλυψε ο Κύριος μέσω των παραβολών, ας ζυγίσουμε τη ζωή μας, ας κάνουμε τις συναλλαγές του βίου μας, όχι δουλεύοντας ως αργυραμοιβοί, ούτε σκάβοντας για χρυσό, ούτε δανείζοντας με βαρύ τόκο· διότι αυτά τα αποστρέφεται ο Κριτής. Αντιθέτως, ας τρέφουμε τους φτωχούς, ας προσφέρουμε φιλοξενία, ας προσκαλούμε τον Θεό, και ας πράττουμε όλα όσα γνωρίζουν να μαλακώνουν την οργή του Κριτή. Μάθε το κέρδος της φιλοξενίας, αποβλέποντας στον Αβραάμ, αναλογίσου το όφελος της ικεσίας από το παράδειγμα των Νινευιτών, και δες τον θησαυρό της ελεημοσύνης παρατηρώντας την Ταβιθά πεσμένη άψυχη στο κρεβάτι, ενώ επρόκειτο να ενταφιαστεί· όμως οι χήρες, αφού περικύκλωσαν τον Πέτρο και επιδείκνυαν τα δώρα της νεκρής, ανέσπασαν την τεθνεώσα από τον άδη. Εάν λοιπόν τα δάκρυα των χηρών εμψύχωσαν το νεκρό σώμα –το οποίο προφανώς επρόκειτο να πεθάνει και πάλι– τι νομίζεις ότι θα παράσχει ο Κριτής, κατά την ανταπόδοση των αγαθών, σε εκείνους που με απλόχερη δεξιά άσκησαν τη φροντίδα των φτωχών και δεν απέκρουσαν τις μαρτυρίες τους;

Η μαθήτρια Ταβιθά, στολισμένη με πολλές ελεημοσύνες, πέθανε· και αμέσως έτρεξαν προς τους αποστόλους. Διότι γνώριζαν ότι αυτοί είχαν εξουσία και επί του θανάτου και επί της ζωής· γνώριζαν ότι η άνω εξουσία κατήλθε κάτω. Τι έκανε λοιπόν ο Πέτρος όταν ήλθε; «Ταβιθά, ανάστηθι», λέγει. Δεν του χρειάστηκε καμία διαδικασία, ούτε υπηρέτες, ούτε διάκονοι· αλλά αρκούσαν μόνο τα λόγια για την ανάσταση. Άκουσε λοιπόν ο θάνατος τη φωνή, και δεν είχε τη δύναμη να κρατήσει τη νεκρή. Είδες τι λογής είναι οι φωνές αυτών των δικαστών; Διότι οι φωνές των κοσμικών δικαστών είναι ασθενείς. Επειδή, εάν κάποιος από εκείνους προστάξει κάτι, αλλά ο διάκονος δεν το εκτελέσει, ματαιώνεται η προσταγή· εδώ όμως δεν υπάρχει ανάγκη διακόνων, αλλά μόλις μίλησε, αμέσως έγινε η πράξη. Είδες το δεσμωτήριό τους, το οποίο αποτελεί σύμβολο εξουσίας; Είδες πώς συγχωρούν αμαρτήματα, πώς λύνουν τα δεσμά του θανάτου, πώς επαναφέρουν στη ζωή; Θέλεις να μάθεις και για τη ζώνη τους;

Διότι, αφού περικύκλωσαν τον Πέτρο και έχυναν θερμά δάκρυα, επιζητώντας την τροφή και την υλική υποστήριξη, ο Πέτρος, λέγει η Γραφή, αφού τους έβγαλε όλους έξω, γονάτισε και προσευχήθηκε· και αφού την ανέστησε, φώναξε τους αγίους και τις χήρες και τους την παρουσίασε ζωντανή. Εάν θέλεις να σε μνημονεύουν, και εάν αγαπάς την αληθινή δόξα, αυτήν να μιμηθείς, και τέτοιες οικοδομές να κατασκευάζεις, μη καταναλώνοντας τον εαυτό σου γύρω από την άψυχη ύλη, αλλά επιδεικνύοντας μεγάλη γενναιοδωρία προς τους συνανθρώπους σου. Αυτή η μνήμη είναι αξιέπαινη και αποφέρει πολύ μεγάλο κέρδος. Αλλά ας επανέλθουμε πάλι στο προκείμενο θέμα μας, και ας δούμε την τόλμη των ανθρώπων εκείνης της εποχής. Διότι τα δικά τους παθήματα, εάν θέλουμε να έχουμε πνευματική νήψη, θα γίνουν για εμάς μέσο σωφρονισμού. Και ας οικοδομήσουμε για τους εαυτούς μας, λέγει, πόλη και πύργο, του οποίου η κορυφή θα φθάνει έως τον ουρανό, και ας δημιουργήσουμε όνομα για τους εαυτούς μας, προτού διασκορπιστούμε επάνω στη γη. Βλέπεις πώς παντού επιδεικνύουν τη διαφθορά του φρονήματός τους.

Ακόμη και αυτό είναι ασαφές. Τι είναι όμως φανερό; Το ότι πιστέψαμε χάρη στη δύναμή Του, με την οποία ανέστησε τον Χριστό· διότι το να πείσει κανείς ψυχές είναι πολύ πιο θαυμαστό από το να αναστήσει έναν νεκρό. Και πώς; Εγώ θα προσπαθήσω να το κάνω αυτό φανερό· άκουσε, λοιπόν: Είπε ο Χριστός στον νεκρό: «Λάζαρε, έλα έξω», και αμέσως εκείνος υπάκουσε· είπε ο Πέτρος στην Ταβιθά: «Ανάστηθι», και δεν έφερε καμία αντίρρηση. Θα μιλήσει Αυτός κατά την έσχατη ημέρα, και όλοι θα αναστηθούν, και μάλιστα με τέτοια ταχύτητα, ώστε αυτοί που θα ζουν ακόμη να μην προηγηθούν από όσους έχουν κοιμηθεί, αλλά σε μια στιγμή, σε ριπή οφθαλμού, να συντελεστούν όλα και να συγκεντρωθούν.

Διότι εκείνος που φέρει τα κτήματα, τις οικίες και τον χρυσό πάνω στην ψυχή του, όπου και αν εμφανιστεί, εμφανίζεται μαζί με αυτόν τον πλούτο. Και πώς είναι δυνατόν να γίνει αυτό, λέγει κάποιος; Είναι δυνατόν, και μάλιστα με πολύ μεγαλύτερη ευκολία. Διότι, εάν τα μεταθέσεις αυτά στον ουρανό διά των χειρών των πενήτων, θα τα μεταθέσεις όλα στη δική σου ψυχή, ώστε, ακόμη και αν επέλθει πλέον ο θάνατος, κανείς δεν θα σου τα αφαιρέσει, αλλά θα αναχωρήσεις και εκεί όντας πλούσιος. Τέτοιον θησαυρό διέθετε η Ταβιθά· διά τούτο δεν τη διακήρυττε η οικία, ούτε οι τοίχοι, ούτε οι λίθοι, ούτε οι κίονες, αλλά τα ενδεδυμένα σώματα των χηρών, και τα δάκρυα που εκχέονταν, και ο θάνατος που δραπέτευε, και η ζωή που επανερχόταν. Τέτοιες αποθήκες ας κατασκευάσουμε και εμείς για τους εαυτούς μας, τέτοιες οικίες ας οικοδομήσουμε. Έτσι και τον Θεό θα έχουμε συνεργό, και εμείς οι ίδιοι θα είμαστε συνεργοί Του.

Δέξου, λοιπόν, τις ξεκάθαρες αποδείξεις· δες τον μακάριο Πέτρο που με έναν λόγο άνοιξε διάπλατα τις πύλες του Άδη και ανέβασε από τα έγκατα την Ταβιθά. Διότι είπε μόνο: «Ταβιθά, ανάστηθι», και αμέσως οι πύλες του Άδη ανοίγουν, οι μοχλοί των Ταρτάρων καταρρέουν, και η νεκρή υπακούει ταχύτερα από τους ζωντανούς. Πάλι, ο προφήτης Ηλίας, έχοντας πεποίθηση σε αυτήν την πίστη, είπε: «Δεν θα υπάρξει βροχή παρά μόνο δια του στόματός μου»· και ο μεν ουρανός γίνεται χάλκινος, η δε βροχή συγκρατείται για τρία χρόνια και έξι μήνες, και η γη, σαν να απέκτησε σιδερένια φύση, αρνείται να δώσει τον συνηθισμένο καρπό της, για να γνωρίσεις τι δύναται να επιτελέσει η πίστη. Άνθρωπος αποφαίνεται πάνω στη γη, και ο Θεός στον ουρανό βεβαιώνει την απόφαση· θνητό στόμα ομιλεί, και η βουλή του Θεού συναινεί, επικυρώνοντας στην πράξη τα λόγια. «Έκλεισε», λέγει, «ο Ηλίας τον ουρανό για τρία χρόνια και έξι μήνες».

Προσευχήθηκε ο ευσεβέστατος Τωβίας ενώ ήταν τυφλός, και από χέρι αγγέλου έλαβε το φως του. Προσευχήθηκε η Σάρρα, η κόρη του Ραγουήλ, στα Εκβάτανα, και φυγάδευσε τον ανδροκτόνο δαίμονα. Προσευχήθηκαν ο Σίλας και ο Παύλος ενώ βρίσκονταν στη φυλακή, και η γη σείστηκε, οι θύρες της φυλακής άνοιξαν, οι σιδερένιες αλυσίδες των δεσμών έπεσαν, και όλοι οι δεσμώτες κατέστησαν ελεύθεροι. Προσευχήθηκε ο Πέτρος, και ανέστησε την Ταβιθά από τους νεκρούς. Προσευχήθηκε ο ίδιος ο Πέτρος στη Ρώμη, και κατέρριψε από τον αέρα τον Σίμωνα που πετούσε, και δεν του επέτρεψε πλέον να εμπαίζει τους Ρωμαίους.

Αλλά κανείς στην πόλη δεν το έκανε αυτό, θα πει κάποιος. Εσύ όμως φρόντισε να κάνεις την αρχή και να γίνεις ο πρωτεργάτης αυτής της καλής συνήθειας, ώστε και οι μεταγενέστεροι να αναφέρονται σε εσένα. Και αν κάποιος δείξει ζήλο και μιμηθεί αυτό το έργο, στα εγγόνια και στους απογόνους που θα ρωτούν, θα έχουν να πουν ότι ο τάδε πρώτος εισήγαγε αυτόν τον καλό κανόνα· και αυτό που κατορθώνεται από άλλους, θα φέρει την αμοιβή σε εσένα, που πρώτος φύτεψες εκείνους τους καρπούς. Και όπως ακριβώς, όταν χορεύουν εκεί ηδυπαθείς και μίμοι, ο διάβολος οργιάζει ανάμεσά τους, έτσι και όταν εισέρχονται φτωχοί, παρευρίσκεται ο Χριστός. Και από μεν εκείνη τη δαπάνη κανένα απολύτως κέρδος δεν υπάρχει, αλλά μάλλον θα προέκυπτε και πολλή βλάβη· ενώ από τα έξοδα που γίνονται για αυτούς, γρήγορα θα λάβεις άφθονο τον καρπό. Και ότι αυτό είναι αληθές, μάθε το από την κοπέλα στην Ιόππη· διότι κάποτε, ενώ αυτή κειτόταν νεκρή, την περικύκλωσαν οι φτωχοί που τρέφονταν από εκείνη, και με τα δάκρυά τους την ανέστησαν και την επανέφεραν στη ζωή, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος, μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα, νυν και αεί, και εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τόσο μεγάλος είναι ο πλούτος της ελεημοσύνης, ώστε όχι μόνο καθαρίζει τα αμαρτήματα, αλλά και αυτόν τον ίδιο τον θάνατο τρέπει σε φυγή. Και ποιος, θα πει κάποιος, δείχνοντας ελεημοσύνη, στάθηκε ανώτερος του θανάτου; Αφού μάλιστα βλέπουμε ότι όλοι υποτάσσονται στην τυραννία του θανάτου. Μην ταράζεσαι, αλλά μάθε από τα ίδια τα γεγονότα πώς η δύναμη της ελεημοσύνης νίκησε την τυραννία του. Διότι υπήρξε κάποια γυναίκα, η Ταβιθά, η οποία είχε ως καθημερινό της έργο να συγκεντρώνει τον πλούτο που προέρχεται από την ελεημοσύνη. Και έντυνε, λέει, τις χήρες και τους παρείχε κάθε άλλη αφθονία αγαθών. Συνέβη όμως να ασθενήσει και να πεθάνει. Τι έπραξαν λοιπόν αυτές που απολάμβαναν τη φροντίδα της και σκέπαζαν τα σώματά τους χάρη σε αυτήν; Την κατάλληλη στιγμή ανταποδίδουν στην ευεργέτιδά τους· διότι, περιστοιχίζοντας τον Απόστολο, του έδειχναν τα ενδύματα και όσα κατασκεύαζε όταν βρισκόταν μαζί τους, και έχυναν δάκρυα, και τον παρακίνησαν σε οίκτο. Τι έκανε λοιπόν ο Πέτρος; Αφού γονάτισε, αναφέρει το κείμενο, προσευχήθηκε, και στρέφοντας το βλέμμα του προς το σώμα είπε: Ταβιθά, ανάστηθι.

Διότι, εάν εκείνη η Ταβιθά, επειδή έντυσε τις χήρες και ανακούφισε τη φτώχεια, επανήλθε από τον θάνατο πάλι στη ζωή, και τα δάκρυα όσων ευεργετήθηκαν επανέφεραν την ψυχή που είχε αναχωρήσει ξανά στο σώμα, προτού ακόμη φανεί η ανάσταση, τι δεν θα κατορθώσουν τα δάκρυα εκείνων των ανθρώπων, οι οποίοι θα διασωθούν από εσένα; Διότι, όπως ακριβώς οι χήρες που στάθηκαν γύρω της την ανέδειξαν από νεκρή ζωντανή, έτσι και εσένα, τότε, αυτοί που διασώθηκαν τώρα, στεκόμενοι γύρω σου, θα σε αξιώσουν να απολαύσεις πολλή φιλανθρωπία και θα σε αρπάξουν από το πυρ της γέεννας. Γνωρίζοντας, λοιπόν, αυτά, ας μην παραμένουμε θερμοί και σε εγρήγορση μόνο κατά την παρούσα ώρα, αλλά το πυρ που έχετε τώρα μέσα σας, ανάψτε το περισσότερο· και βγαίνοντας έξω, αναλάβετε να μοιράσετε τη σωτηρία της πόλεως, και αν ακόμη αγνοείτε ποιοι είναι, αναζητήστε αυτούς που πάσχουν από τέτοια δεινά. Διότι έτσι και εμείς θα σας απευθύνουμε τον λόγο με μεγαλύτερη προθυμία, όταν βεβαιωθούμε από τα ίδια τα έργα σας ότι δεν σπείραμε πάνω σε πέτρα, αλλά και εσείς οι ίδιοι θα γίνετε πιο πρόθυμοι στην άσκηση της αρετής. Επειδή, όπως ακριβώς συμβαίνει με τα χρήματα, όπου εκείνος που κέρδισε δύο χρυσά νομίσματα αποκτά μεγαλύτερη προθυμία στο να συγκεντρώσει και να μαζέψει και δέκα και είκοσι, έτσι γίνεται και με την αρετή· όποιος έπραξε ένα καλό έργο και το κατόρθωσε, από την ίδια την εκτέλεση του κατορθώματος αντλεί κάποια ενθάρρυνση και προτροπή, ώστε να καταπιαστεί και με άλλα.