Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 9:7

Προς το παρόν, ομολόγησε τον εαυτό του δούλο. Ο δε Κύριος είπε: «Εγώ είμαι ο Ιησούς, τον οποίο εσύ καταδιώκεις». Σαν να του έλεγε: «Μη νομίσεις ότι ο πόλεμός σου είναι εναντίον ανθρώπων». Αυτοί δε που ήταν μαζί του, άκουσαν μεν τη φωνή του Παύλου, αλλά δεν έβλεπαν κανέναν προς τον οποίο να απαντά. Και δικαιολογημένα· διότι τους έκανε ακροατές των λιγότερο σημαντικών. Επειδή, αν είχαν ακούσει εκείνη τη φωνή, ίσως και να μην πίστευαν· βλέποντας όμως τον Παύλο να απαντά, απορούσαν. «Αλλά σήκω και είσελθε στην πόλη, και θα σου ειπωθεί τι πρέπει να κάνεις». Πρόσεξε πώς δεν του τα αποκαλύπτει αμέσως όλα, αλλά μόνο προετοιμάζει και μαλακώνει τη διάνοιά του, και μέσα από αυτά που τον προστάζει να κάνει, του δίνει αμέσως αγαθές ελπίδες, όπως και ότι θα ξαναβρεί το φως του. Οι δε άνδρες που τον συνόδευαν στέκονταν άφωνοι, ακούγοντας μεν τη φωνή, χωρίς όμως να βλέπουν κανέναν. Σηκώθηκε τότε ο Σαύλος από το έδαφος, και παρότι τα μάτια του ήταν ανοιχτά, δεν έβλεπε κανέναν. Πιάνοντάς τον δε από το χέρι, τον οδήγησαν μέσα στη Δαμασκό. Το λάφυρο του διαβόλου, τα σκεύη του, τα φέρνουν μέσα σαν να είχε κυριευθεί κάποια πόλη ή μητρόπολη. Και το αξιοθαύμαστο είναι ότι οι ίδιοι οι πολέμιοι και εχθροί τον οδήγησαν μέσα, μπροστά στα μάτια όλων. Και παρέμεινε τρεις ημέρες χωρίς να βλέπει, και ούτε έφαγε ούτε ήπιε.

Αφήνοντας, λοιπόν, αυτούς να συνάγουν τα σχετικά συμπεράσματα, διηγείται τα γεγονότα. Καθώς πλησίαζα, λέει, στη Δαμασκό, γύρω στο μεσημέρι, ξαφνικά άστραψε γύρω μου από τον ουρανό ένα δυνατό φως, και έπεσα στο έδαφος. Δες πόσο υπερβολικό ήταν το φως. Και ότι δεν κομπάζω, το μαρτυρούν όσοι ήταν μαζί μου, αυτοί που με οδηγούσαν από το χέρι, οι οποίοι είδαν το φως. Εκείνοι δε που ήταν μαζί μου είδαν μεν το φως και κυριεύθηκαν από φόβο, αλλά δεν άκουσαν τη φωνή εκείνου που μου μιλούσε. Καθόλου να μην παραξενευτείς, αν εδώ αναφέρει αυτά, ενώ αλλού λέει ότι στέκονταν ακούγοντας μεν τη φωνή, χωρίς όμως να βλέπουν κανέναν.

Αυτό δεν αποτελεί αντίφαση. Διότι οι φωνές ήταν δύο, του Παύλου και του Κυρίου· εκεί λοιπόν αναφέρεται στη φωνή του Παύλου, ενώ εδώ το συμπλήρωσε λέγοντας: «Δεν άκουσαν τη φωνή αυτού που μου μιλούσε». Επομένως, το «μη βλέποντας κανέναν» δεν είναι δηλωτικό του ότι δεν είδαν, αλλά του ότι δεν άκουσαν. Διότι δεν είπε ότι δεν έβλεπαν το φως· αλλά, «στέκονταν μη βλέποντας κανέναν»· δηλαδή, κανέναν να μιλάει.

Ποια είναι η διαφωνία σε όσα αναγράφονται στις Πράξεις σχετικά με την οπτασία του Παύλου; Διότι, αφενός, στην οπτασία καθ' οδόν, ο Λουκάς εξιστορεί ότι όσοι ήταν μαζί του άκουσαν μεν τη φωνή, αλλά δεν είδαν κανέναν· αφετέρου, όταν ο Παύλος διηγείται την ίδια οπτασία επί των αναβαθμών, λέει ότι όσοι ήταν μαζί του είδαν μεν το φως, αλλά δεν άκουσαν τη φωνή εκείνου που του μιλούσε.

Σύμφωνα με την ιστορική προσέγγιση, ο Χρυσόστομος, έχοντας ερμηνεύσει το χωρίο με πολλή ακρίβεια, είπε ότι η πρώτη εξήγηση που αναφέρει «οι συνοδοί άκουγαν τη φωνή», εννοεί ότι άκουγαν τη φωνή του Παύλου που έλεγε: «ποιος είσαι, Κύριε;», και δεν έβλεπαν κανέναν άλλον άνθρωπο εκτός από τον Παύλο. Η δεύτερη εξήγηση, η οποία αναφέρει ότι είδαν μεν το φως, αλλά δεν άκουσαν τη φωνή εκείνου που μιλούσε, εννοεί ότι δεν άκουσαν τη φωνή του Κυρίου που απευθυνόταν στον Παύλο, παρά μόνο είδαν το φως. Κατά δε την πνευματική θεωρία, το χωρίο πρέπει να κατανοηθεί ως εξής: ο γνωστικός νους, αντιστοιχώντας στον Παύλο, έχει ως συνοδούς του τους λογισμούς. Επομένως, κατά την πρώτη εμφάνιση του Λόγου προς τον νου, οι λογισμοί προσλαμβάνουν μόνο απηχήματα και ινδάλματα της γνώσης, και δεν βλέπουν τίποτα το ξεκάθαρο. Όταν, όμως, ο νους προκόπτει και ανέρχεται στις πνευματικές βαθμίδες, δηλαδή φτάνει στην υψηλή θεωρία, τότε οι λογισμοί δεν μετέχουν πλέον σε ινδάλματα, αλλά αποκτούν τέλεια μετοχή στο φως της γνώσης.