Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 2:11

Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να θυμόμαστε εμείς που βρισκόμαστε εν Χριστώ μέσω της πίστης, ότι έχουμε απαλλαγεί από τη δουλεία, και όπως από την Αίγυπτο έχουμε μεταβεί στην έρημο, δηλαδή σε μια πλατιά και αληθινά καθαρότατη πολιτεία, αμιγή από το κακό, εννοώ φυσικά την Ευαγγελική· έχουμε πλουτίσει με τον άρτο από τον ουρανό που δίνει ζωή στον κόσμο. Διότι ενδυναμωνόμαστε εν Χριστώ, και έχουμε αποκτήσει ως πηγές αμόλυντων υδάτων τα συγγράμματα των αγίων Αποστόλων· έτσι άλλωστε τα ονόμαζε και ο προφήτης Ησαΐας λέγοντας: «Και αντλήστε νερό με ευφροσύνη από τις πηγές του σωτηρίου». Και ποιες θα μπορούσαν να είναι περισσότερο πηγές του σωτηρίου, παρά οπωσδήποτε εκείνοι που αναβλύζουν σε εμάς τον σωτήριο και ζωοποιό λόγο, που ευαγγελίζονται το μυστήριο του Χριστού και μυσταγωγούν την οικουμένη; <Και έλαβα από τους γιους σας για να γίνουν προφήτες, και από τους νέους σας για αγιασμό· μήπως δεν είναι αυτά έτσι, γιοι του Ισραήλ; λέει ο Κύριος. Και εσείς δίνατε στους αγιασμένους να πιουν κρασί, και στους προφήτες δίνατε εντολή λέγοντας, Μην προφητεύετε.> Είναι μεγάλη αιτία για ονειδισμό και καταδίκη για κάθε κακό το να δείχνεται τρόπον τινά αχαριστία προς τον Θεό, ο οποίος μας χορηγεί τα πάντα, και εκείνα που οδηγούν στη δόξα και εκείνα που συντηρούν τη ζωή.

Διότι, παρόλο που υπήρχαν πολλά έθνη στην οικουμένη, ο Θεός εξέλεξε μόνο τον Ισραήλ, και τον καλούσε και τον ανύψωνε σε τέτοιο βαθμό δόξας, ώστε να κοσμούνται με το αξίωμα της προφητείας ορισμένοι από αυτούς που αγαπούσαν τον ευσεβή και απόλυτα σύμφωνο με τον νόμο βίο, και να παραλαμβάνονται στον αγιασμό οι νεανίσκοι ανάμεσά τους, δηλαδή εκείνοι που είχαν ισχυρότερο φρόνημα και πνευματική ρωμαλεότητα. Διότι κάποιοι αγιάζονταν σύμφωνα με τον νόμο, οι επονομαζόμενοι Ναζηραίοι, οι οποίοι άφηναν τα μαλλιά της κεφαλής τους να μακραίνουν για τον Κύριο, και απείχαν από τον οίνο και τα παράγωγά του, δηλαδή το ξύδι, τα σταφύλια, τις σταφίδες και τα κουκούτσια, και απέφευγαν αυστηρά τα νεκρά σώματα. Και είναι βαθύς ο λόγος περί αυτών. Πάντως, ο Θεός τους τιμούσε αναδεικνύοντας από αυτούς προφήτες, όπως είπα, και ανυψώνοντάς τους στον τυπικό αγιασμό. Εκείνοι όμως, απορρίπτοντας με άτοπο τρόπο αυτή την τόσο λαμπρή και αξιοσέβαστη δόξα, πότιζαν με κρασί τους αγιασμένους, δηλαδή εκείνους που είχαν αναλάβει επάνω τους την ευχή του αγιασμού. Διότι τους έπειθαν να περιφρονούν και αυτόν τον ίδιο τον αγιασμό, λέγοντας προφανώς ότι ο νόμος του Θεού δεν είναι απολύτως τίποτα, και ότι είναι ανώφελο για τους ανθρώπους να επιθυμούν να αγιάζονται και να εκπληρώνουν τα όσα ορίζει ο νόμος για τον σκοπό αυτό. Διότι, ακόμη και αν ο νόμος ήταν σκιά, δεν στερούνταν παντελώς τα δόγματα της αλήθειας· επειδή μέσα από τους τύπους ακτινοβολεί η μορφή της ευσέβειας.

Το να επιπλήττουν δε ακόμη και αυτούς τους αγίους προφήτες, είναι ίδιον εκείνων που αποδιώχνουν εντελώς τον λόγο του Θεού, και δεν ανέχονται να διαπαιδαγωγούνται, και αγνοούν ότι έχουν τιμηθεί, εφόσον, ενώ προέρχονταν από αυτούς, επιλέχθηκαν για να συνομιλούν με τον Θεό. Και ενδιαμέσως απευθύνει ερώτηση και λέει: Μήπως δεν είναι αυτά έτσι, υιοί Ισραήλ; λέει ο Κύριος. Άραγε, λέει, θα θεωρήσετε ψεύδος ακόμη και τόσο φανερά πράγματα; Άραγε θα χρειαστεί μάρτυρες ο Θεός για να σας ελέγξει, εσάς που έχετε επιλέξει να συκοφαντείτε τα τόσο ολοφάνερα; Πρέπει, επομένως, να αγιαζόμαστε, και με σταθερό λογισμό να προσεγγίζουμε τον Θεό, χωρίς να αποδεχόμαστε τις απόψεις των πονηρών. Διότι «φθείρουν τα καλά ήθη οι κακές συναναστροφές», και τα λόγια των φιλήδονων απομακρύνουν από τον αγιασμό και από κάθε επιείκεια. Επομένως, εμείς ας προσηλωθούμε μάλλον στις φωνές των θεηγόρων, τους οποίους και ο ίδιος ο Σωτήρας επιβεβαιώνει, λέγοντας: «Δεν είστε εσείς που μιλάτε, αλλά το Πνεύμα του Πατέρα σας είναι που μιλάει μέσα σας». <Γι' αυτό ιδού, εγώ θα κυλήσω κάτω από εσάς, όπως κυλάει η άμαξα που είναι γεμάτη με καλάμια.> Οι παλαιότεροι συνήθιζαν να μεταφέρουν με άμαξες τα προϊόντα των αγρών και όσα γεμίζουν το αλώνι, η πρακτική δε αυτή διασώζεται μέχρι και σήμερα τόσο σε εκείνους που κατοικούν στην ανατολική όσο και στη δυτική γη. Και οι τροχοί κυλούν μαζί με τους άξονες, ενώ τα ξύλα τρίζουν βγάζοντας έναν βαρύ και δυσάρεστο ήχο, και σχεδόν κραυγάζουν από τα φορτία που είναι τοποθετημένα πάνω τους.

Θα γίνω λοιπόν και εγώ ο ίδιος, λέει, ο Δεσπότης των πάντων, σαν αυτό που κυλάει κάτω από την άμαξα, δηλαδή ο άξονας. Διότι αυτός, όπως είπα, συμπαρασύρει στην κύλισή του τους τροχούς, έχοντάς τους σταθερά προσαρμοσμένους και καρφωμένους πάνω του. Θα κραυγάσω δε εναντίον αυτών που ασέβησαν, μη μπορώντας πλέον να υποφέρω το δυσβάσταχτο βάρος των παραπτωμάτων τους. «Διότι απέρριψαν τον νόμο του Κυρίου, και δεν τήρησαν τα προστάγματά του, αλλά τους πλάνησαν τα μάταια είδωλά τους, τα οποία έφτιαξαν οι πατέρες τους», και λησμόνησαν εμένα που τους έβγαλα από τη γη της Αιγύπτου, που εξολόθρευσα τον Αμορραίο από μπροστά τους, που πήρα από τους γιους τους για να γίνουν προφήτες και από τους νέους τους για αγιασμό. Αλλά εγώ μεν τους τίμησα, αυτοί δε έφτασαν σε τέτοιο σημείο αφροσύνης, ώστε «δένοντας τα ρούχα τους με σχοινιά να τα κάνουν παραπετάσματα δίπλα στο θυσιαστήριο, και να πίνουν στον οίκο του Θεού τους κρασί προερχόμενο από συκοφαντίες», και να ποτίζουν μεν «κρασί τους αγιασμένους», να διατάζουν δε τους προφήτες λέγοντας «Μην προφητεύετε». Φορτωμένος λοιπόν σχεδόν με τέτοιες ασέβειές σας, σαν τον άξονα κάτω από την άμαξα που είναι γεμάτη από καλαμιές και δεμάτια, θα υψώσω πάρα πολύ δυνατή κραυγή καταδίκης. Και το ποια θα είναι η βλάβη που θα προκύψει από αυτό, ή ποια δεινά πάλι θα τους συμβούν, το ξεκαθαρίζει αμέσως στα επόμενα.

Ή δεν βλέπεις πώς, μαζί με τις άλλες ευεργεσίες, ο Θεός εγκαλεί και για τούτο μέσω του προφήτη: «Έλαβα από τους υιούς σας για προφήτες, και από τους νέους σας για αγιασμό»; Τουλάχιστον, λοιπόν, αυτό θα κερδίσεις, ότι δεν θα είσαι υπόλογος για μεγαλύτερη τιμωρία.

Μην νομίσεις, λοιπόν, ότι αδικείται ο φτωχός, ούτε ότι ο πλούσιος πλεονεκτεί. Όπως ακριβώς συμβαίνει με τα κακά, όπου όσοι τιμωρούνται εδώ, είτε τα ξέπλυναν εξολοκλήρου, είτε θα υποστούν μικρότερη τιμωρία εκεί, επειδή υπέμειναν εδώ την τιμωρία μεγάλων κακουχιών· έτσι συμβαίνει και με τα αγαθά: εκείνοι που εδώ απολαμβάνουν τιμές και παραμένουν πονηροί, έχουν την τιμή αυτή ως εφόδιο για την κόλαση. Δες, λοιπόν, πώς ο Θεός παντού ονειδίζει στους κακούς τις τιμές που έλαβαν εδώ: «Σου έδωσα όλα τα υπάρχοντα του κυρίου σου»· και πάλι στους ιερείς την εποχή του Ηλί υπενθυμίζει την τιμή· και αλλού: «Ανέδειξα προφήτες από τους νέους σας και αφιερωμένους στον αγιασμό από τους υιούς σας»· και παντού προσθέτει τα όσα έπραξε γι' αυτούς στην έρημο. Ώστε, όταν δεις τον πλούσιο να αδικεί, να πλεονεκτεί και να αρπάζει, γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο να στενάξεις από λύπη για αυτόν, επειδή, αν και είναι πλούσιος, πράττει αυτά· διότι θα υποστεί μεγαλύτερη τιμωρία. Όταν, όμως, δεις φτωχό να δείχνει μεγάλη φροντίδα για το δίκαιο, γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο να τον θαυμάσεις, επειδή μέσα στη φτώχεια του έχει τέτοιο ήθος. Αν αυτά τα έχεις ξεκαθαρίσει καλά μέσα σου, ποτέ δεν θα ταραχθείς με όσα συμβαίνουν, εάν προσηλώνεις το βλέμμα σου στα μέλλοντα, εάν θεωρείς τα παρόντα ως μηδαμινά, εάν ελπίζεις πάντοτε σε εκείνα και εάν απομακρύνεις τον εαυτό σου από αυτά εδώ. Είθε δε όλοι μας να αξιωθούμε των αγαθών, με τη χάρη του Χριστού. Αμήν.

ΙΑ΄. Ότι πολύ βαρύτερη τιμωρία αναμένει τα αμαρτήματα των ιερέων παρά των λαϊκών Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, όταν κατηγορεί σφοδρότερα τους Ισραηλίτες, με αυτό αποδεικνύει ότι είναι άξιοι μεγαλύτερης τιμωρίας, επειδή αμάρτησαν μετά τις τιμές που έλαβαν από Εκείνον, άλλοτε μεν λέγοντας: «Μόνο εσάς γνώρισα από όλες τις φυλές της γης, για τον λόγο αυτόν θα σας τιμωρήσω για τις ασέβειές σας». Άλλοτε δε: «Έλαβα από τους υιούς σας για να γίνουν προφήτες και από τους νέους σας για αγιασμό». Και πριν από τους προφήτες, θέλοντας να δείξει ότι τα αμαρτήματα επισύρουν πολύ μεγαλύτερη τιμωρία όταν διαπράττονται από ιερείς παρά όταν διαπράττονται από λαϊκούς, προστάζει να προσφέρεται για τους ιερείς θυσία τόσο μεγάλη, όση για ολόκληρο τον λαό. Αυτό δε δεν δηλώνει τίποτε άλλο, παρά ότι τα τραύματα του ιερέα έχουν ανάγκη από μεγαλύτερη βοήθεια, και μάλιστα τόση, όση έχουν συνολικά τα τραύματα ολόκληρου του λαού. Δεν θα είχαν δε ανάγκη από μεγαλύτερη, εάν δεν ήταν βαρύτερα. Γίνονται δε βαρύτερα, όχι εκ φύσεως, αλλά επειδή επιβαρύνονται από το αξίωμα του ιερέα που τολμά να τα διαπράξει.