Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 2:12

Είναι, λοιπόν, αναγκαίο να θυμόμαστε εμείς που βρισκόμαστε εν Χριστώ μέσω της πίστης, ότι έχουμε απαλλαγεί από τη δουλεία, και όπως από την Αίγυπτο έχουμε μεταβεί στην έρημο, δηλαδή σε μια πλατιά και αληθινά καθαρότατη πολιτεία, αμιγή από το κακό, εννοώ φυσικά την Ευαγγελική· έχουμε πλουτίσει με τον άρτο από τον ουρανό που δίνει ζωή στον κόσμο. Διότι ενδυναμωνόμαστε εν Χριστώ, και έχουμε αποκτήσει ως πηγές αμόλυντων υδάτων τα συγγράμματα των αγίων Αποστόλων· έτσι άλλωστε τα ονόμαζε και ο προφήτης Ησαΐας λέγοντας: «Και αντλήστε νερό με ευφροσύνη από τις πηγές του σωτηρίου». Και ποιες θα μπορούσαν να είναι περισσότερο πηγές του σωτηρίου, παρά οπωσδήποτε εκείνοι που αναβλύζουν σε εμάς τον σωτήριο και ζωοποιό λόγο, που ευαγγελίζονται το μυστήριο του Χριστού και μυσταγωγούν την οικουμένη; <Και έλαβα από τους γιους σας για να γίνουν προφήτες, και από τους νέους σας για αγιασμό· μήπως δεν είναι αυτά έτσι, γιοι του Ισραήλ; λέει ο Κύριος. Και εσείς δίνατε στους αγιασμένους να πιουν κρασί, και στους προφήτες δίνατε εντολή λέγοντας, Μην προφητεύετε.> Είναι μεγάλη αιτία για ονειδισμό και καταδίκη για κάθε κακό το να δείχνεται τρόπον τινά αχαριστία προς τον Θεό, ο οποίος μας χορηγεί τα πάντα, και εκείνα που οδηγούν στη δόξα και εκείνα που συντηρούν τη ζωή.

Διότι, παρόλο που υπήρχαν πολλά έθνη στην οικουμένη, ο Θεός εξέλεξε μόνο τον Ισραήλ, και τον καλούσε και τον ανύψωνε σε τέτοιο βαθμό δόξας, ώστε να κοσμούνται με το αξίωμα της προφητείας ορισμένοι από αυτούς που αγαπούσαν τον ευσεβή και απόλυτα σύμφωνο με τον νόμο βίο, και να παραλαμβάνονται στον αγιασμό οι νεανίσκοι ανάμεσά τους, δηλαδή εκείνοι που είχαν ισχυρότερο φρόνημα και πνευματική ρωμαλεότητα. Διότι κάποιοι αγιάζονταν σύμφωνα με τον νόμο, οι επονομαζόμενοι Ναζηραίοι, οι οποίοι άφηναν τα μαλλιά της κεφαλής τους να μακραίνουν για τον Κύριο, και απείχαν από τον οίνο και τα παράγωγά του, δηλαδή το ξύδι, τα σταφύλια, τις σταφίδες και τα κουκούτσια, και απέφευγαν αυστηρά τα νεκρά σώματα. Και είναι βαθύς ο λόγος περί αυτών. Πάντως, ο Θεός τους τιμούσε αναδεικνύοντας από αυτούς προφήτες, όπως είπα, και ανυψώνοντάς τους στον τυπικό αγιασμό. Εκείνοι όμως, απορρίπτοντας με άτοπο τρόπο αυτή την τόσο λαμπρή και αξιοσέβαστη δόξα, πότιζαν με κρασί τους αγιασμένους, δηλαδή εκείνους που είχαν αναλάβει επάνω τους την ευχή του αγιασμού. Διότι τους έπειθαν να περιφρονούν και αυτόν τον ίδιο τον αγιασμό, λέγοντας προφανώς ότι ο νόμος του Θεού δεν είναι απολύτως τίποτα, και ότι είναι ανώφελο για τους ανθρώπους να επιθυμούν να αγιάζονται και να εκπληρώνουν τα όσα ορίζει ο νόμος για τον σκοπό αυτό. Διότι, ακόμη και αν ο νόμος ήταν σκιά, δεν στερούνταν παντελώς τα δόγματα της αλήθειας· επειδή μέσα από τους τύπους ακτινοβολεί η μορφή της ευσέβειας.

Θα γίνω λοιπόν και εγώ ο ίδιος, λέει, ο Δεσπότης των πάντων, σαν αυτό που κυλάει κάτω από την άμαξα, δηλαδή ο άξονας. Διότι αυτός, όπως είπα, συμπαρασύρει στην κύλισή του τους τροχούς, έχοντάς τους σταθερά προσαρμοσμένους και καρφωμένους πάνω του. Θα κραυγάσω δε εναντίον αυτών που ασέβησαν, μη μπορώντας πλέον να υποφέρω το δυσβάσταχτο βάρος των παραπτωμάτων τους. «Διότι απέρριψαν τον νόμο του Κυρίου, και δεν τήρησαν τα προστάγματά του, αλλά τους πλάνησαν τα μάταια είδωλά τους, τα οποία έφτιαξαν οι πατέρες τους», και λησμόνησαν εμένα που τους έβγαλα από τη γη της Αιγύπτου, που εξολόθρευσα τον Αμορραίο από μπροστά τους, που πήρα από τους γιους τους για να γίνουν προφήτες και από τους νέους τους για αγιασμό. Αλλά εγώ μεν τους τίμησα, αυτοί δε έφτασαν σε τέτοιο σημείο αφροσύνης, ώστε «δένοντας τα ρούχα τους με σχοινιά να τα κάνουν παραπετάσματα δίπλα στο θυσιαστήριο, και να πίνουν στον οίκο του Θεού τους κρασί προερχόμενο από συκοφαντίες», και να ποτίζουν μεν «κρασί τους αγιασμένους», να διατάζουν δε τους προφήτες λέγοντας «Μην προφητεύετε». Φορτωμένος λοιπόν σχεδόν με τέτοιες ασέβειές σας, σαν τον άξονα κάτω από την άμαξα που είναι γεμάτη από καλαμιές και δεμάτια, θα υψώσω πάρα πολύ δυνατή κραυγή καταδίκης. Και το ποια θα είναι η βλάβη που θα προκύψει από αυτό, ή ποια δεινά πάλι θα τους συμβούν, το ξεκαθαρίζει αμέσως στα επόμενα.

Επομένως, είναι πρόξενος ολέθρου για τον καθένα πλέον το να καταφρονήσει τον Θεό και να αδιαφορήσει για τα δεσποτικά θελήματα, για εκείνους που Τον έχουν γνωρίσει ή έχουν γνωριστεί από Αυτόν, σύμφωνα με τον τρόπο της πνευματικής οικειώσεως. Γι' αυτό και ο σοφότατος Παύλος, σε εκείνους από τα έθνη που κλήθηκαν μέσω της πίστεως, αλλά έπειτα νοσούν από πνευματική δειλία και προθυμοποιούνται σαν να επιστρέψουν προς τα πίσω, γράφει στην επιστολή του λέγοντας: «Τώρα όμως που γνωρίσατε τον Θεό, ή μάλλον που γνωριστήκατε από τον Θεό, πώς επιστρέφετε στα ασθενή και πτωχά στοιχεία του κόσμου, στα οποία θέλετε πάλι από την αρχή να δουλεύετε;» Διότι ο Δημιουργός τους γνώριζε βεβαίως και πριν από την πίστη· επειδή δεν αγνοεί απολύτως τίποτα από όσα υπάρχουν· αλλά σε αυτές τις περιπτώσεις, όπως είπα, η γνώση θα μπορούσε κάλλιστα να υποδηλώνει την πνευματική οικειότητα. «Θα πορευθούν άραγε δύο μαζί στο ίδιο μέρος ποτέ, εάν δεν γνωριστούν μεταξύ τους;» Βαθύ μεν το αίνιγμα και δυσνόητος ο λόγος· πλην όμως θα τον ερμηνεύσουμε όσο είναι δυνατόν. Κατηγορούσε, λοιπόν, τον Ισραήλ ότι «έδιναν εντολή στους προφήτες λέγοντας: Μην προφητεύετε». Και είναι αναγκαίο να πούμε για ποια αιτία επέκριναν απερίσκεπτα τις φωνές των αγίων. Επειδή, δηλαδή, εκείνοι ανήγγειλαν τα σκυθρωπά δεινά που επρόκειτο να συμβούν εξαιτίας της οργής, και όσα μέσω των οποίων ήταν πιθανό οι αμαρτήσαντες να γίνουν καλύτεροι φοβούμενοι ίσως την έκβαση των όσων είχαν ειπωθεί, μελετούσαν την αντίσταση και ενεργούσαν εναντίον τους εκείνοι που συνήθιζαν να απομακρύνουν τον νου του πλήθους σε πράγματα που δεν έπρεπε, πλανώντας τους υφισταμένους τους.

Διότι εκεί έστησε ο πρώτος Ιεροβοάμ τη χρυσή δάμαλη. Και ανάγοντας την κατηγορία εναντίον του Προφήτη ως προσβολή της τιμής του άρχοντα, λέει: «Είναι οίκος βασιλείας». Εσύ όμως αναστατώνεις τα βασιλικά πράγματα, ξεσηκώνεις θορύβους, αντιτασσόμενος ριψοκίνδυνα στα θελήματα των αρχόντων. Δες λοιπόν ξεκάθαρα, πόσο αληθινό είναι αυτό που ειπώθηκε από τον Θεό προς τον Ισραήλ: «Και ποτίζατε τους αγιασμένους με κρασί, και στους προφήτες δίνατε εντολή λέγοντας, Μην προφητεύετε». Και αποκρίθηκε ο Αμώς και είπε προς τον Αμασία: «Δεν ήμουν εγώ προφήτης ούτε γιος προφήτη, παρά ήμουν γιδοβοσκός, που κέντριζα συκάμινα. Και με πήρε ο Κύριος από τα πρόβατα, και μου είπε ο Κύριος: Πήγαινε, προφήτευσε στον λαό μου τον Ισραήλ. Και τώρα άκουσε τον λόγο του Κυρίου: Εσύ λες, Μην προφητεύεις στον λαό μου τον Ισραήλ, και μην ξεσηκώνεις σε οχλαγωγία τον οίκο του Ιακώβ».

Και είναι η μέθη όνειρο αυτού που είναι ξύπνιος, και ενύπνιο αυτού που δεν κοιμάται, και μανία που διψά, και δαίμονας πεινασμένος, και διάβολος που ενεδρεύει στο κρασί, και ληστής που παραμονεύει στα συμπόσια, και που καταφλέγει τον λογισμό με τον άκρατο οίνο, και μετατρέπει το φάρμακο της θλιμμένης ψυχής σε δηλητήριο. Αυτά προκαλεί από τη φύση της η μέθη. Γι' αυτά συκοφαντούσαν οι ασεβείς τους αποστόλους· και δεν είναι καθόλου παράξενο. Εκείνοι που νήφουν φαίνονταν στους Ιουδαίους ότι μεθούν· διότι εκτράπηκαν ολοκληρωτικά σε ύβρεις κατά των αγίων και χλεύαζαν τους προφήτες ως μεθυσμένους. Και αν το αρνηθούν, ας τους πούμε: Μήπως δεν είναι έτσι αυτά, υιοί του Ισραήλ; λέγει ο Κύριος. Και ποτίζατε τους αγιασμένους μου με κρασί, και στους προφήτες δίνατε εντολή λέγοντας: Μην προφητεύετε. Εγώ όμως ομολογώ και ο ίδιος ότι μεθούν, αλλά όχι με τη μέθη που λες εσύ, αλλά με εκείνη την πιο θεϊκή και νοερή, από την οποία όποιος έχει πιει γεμίζει σοφία, από την οποία όποιος έχει πιει αποκτά ισχυρή διάνοια, από την οποία όποιος έχει πιει αγρυπνεί και νήφει ως προς την αρετή, από την οποία όποιος έχει πιει μαθαίνει να αγαπά διακαώς τον Θεό, από την οποία όποιος έχει πιει δεν πρόκειται να διψάσει ποτέ, από την οποία όποιος έχει πιει κυριεύεται από ιερή μανία μαζί με τον Παύλο, και αψηφά κάθε φωτιά και σίδερο, και ορμά στους κινδύνους, και ασπάζεται κάθε συμφορά ως ευφροσύνη, και αγάλλεται για τις λοιδορίες σαν να ήταν εύφημα λόγια, και καλλωπίζεται με τις ύβρεις σαν να ήταν έπαινοι, και καμαρώνει για τα δεσμά υπέρ του Σωτήρος όπως για τα βασιλικά στέμματα.

Και πάλι ένας άλλος προφήτης, κατηγορώντας τους Ιουδαίους, έλεγε: «Ποτίσατε τους αγιασμένους με κρασί». Αν λοιπόν αυτός που ποτίζει τους Ναζηραίους με κρασί θα υποστεί τόσο μεγάλη τιμωρία, εκείνος που εκχέει τη θολερή ανατροπή στις ψυχές των πιο απλοϊκών, ποιας κόλασης δεν θα είναι άξιος; Αν κάποιος που περικόπτει ένα μικρό μέρος της άσκησης που επιβάλλει ο νόμος έχει αναπόφευκτη την κόλαση, εκείνος που διασύρει ολόκληρη την ίδια την αγιοσύνη, ποια τιμωρία θα υποστεί; «Εάν κάποιος σκανδαλίσει», λέει, «έναν από αυτούς τους μικρούς, τον συμφέρει να κρεμαστεί μια μεγάλη μυλόπετρα γύρω από τον λαιμό του και να καταποντιστεί στη θάλασσα». Τι θα πουν, λοιπόν, εκείνοι που με αυτά τα λόγια σκανδαλίζουν όχι έναν μικρό, αλλά πολλούς; Διότι, όταν εκείνος που αποκαλεί τον αδελφό του ανόητο θα οδηγηθεί κατευθείαν στο πυρ της γέεννας, αυτός που διαβάλλει αυτήν την ισάγγελη πολιτεία πόση οργή θα επισύρει στο ίδιο του το κεφάλι;