Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 3:12

Να θυμάσαι τον Καλό Ποιμένα, ότι καταδιώκοντας θα σε ελευθερώσει. Ακόμη κι αν έχουν απομείνει μόνο δύο πόδια ή ο λοβός του αυτιού, ξέφυγε μακριά από εκείνον που σε τραυμάτισε. Να θυμάσαι τους οικτιρμούς του Θεού, ότι θεραπεύει με έλαιο και οίνο. Μην απελπίζεσαι για τη σωτηρία. Ανάκαλεσε στη μνήμη σου τα όσα έχουν γραφτεί, ότι εκείνος που πέφτει ανορθώνεται και εκείνος που απομακρύνεται επιστρέφει, εκείνος που πληγώθηκε θεραπεύεται, εκείνος που αιχμαλωτίστηκε από θηρία διασώζεται, εκείνος που εξομολογείται δεν απορρίπτεται. Διότι ο Κύριος δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού, αλλά να επιστρέψει και να ζήσει. Μην αδιαφορήσεις για τη σωτηρία σου επειδή έπεσες στο βάθος των κακών.

Γι' αυτό τα εξής λέει ο Κύριος ο Θεός: Η Τύρος και ολόγυρα η γη σου θα ερημωθεί, και θα καταρρίψει από σένα την ισχύ σου, και θα διαρπαγούν οι χώρες σου. Τη φράση «η Τύρος και ολόγυρα» θα την κατανοήσεις κάπως έτσι: από την Τύρο, λέει, και από την ολόγυρα και γειτονική γη θα ερημωθεί η χώρα σου, καθώς θα την καταδράμουν, όπως είπα, τα ληστρικά στίφη. Διότι τότε θα καταρρίψουν την ισχύ σου, που σημαίνει: όλη η δύναμή σου θα συντριβεί, και σχεδόν θα ατονήσει τσακισμένη. Επομένως, αν τυχόν η εβραϊκή έκδοση λέει «Αναγγείλατε στις χώρες των Αζωτίων», και αν η μετάφραση των Εβδομήκοντα έχει πάλι το «στους Ασσυρίους», τα λεγόμενα αληθεύουν και ως προς τα δύο. Διότι δεν λεηλάτησαν μόνο οι Ασσύριοι, αλλά και οι Σύροι και οι Αζώτιοι που εφορμούσαν κατά πλήθη, και αδικούσαν με τρόπο ληστρικό τον Ισραήλ. <Αυτά λέει ο Κύριος: Όπως όταν ο ποιμένας αποσπάσει από το στόμα του λέοντος δύο σκέλη ή τον λοβό του αυτιού, έτσι θα αποσπαστούν και θα διασωθούν οι υιοί του Ισραήλ που κατοικούν στη Σαμάρεια, απέναντι από τη φυλή, και στη Δαμασκό.> Παρατήρησε προσεκτικά παντού, και θα θαυμάσεις σφόδρα τη νηφαλιότητα της προφητείας. Διότι, επειδή ο Ισραήλ δεν καταστράφηκε εντελώς, αλλά διασώθηκε «το υπόλειμμα» σύμφωνα με τη φωνή του Ησαΐα, ώστε να μη φανεί ότι η ίδια η Αλήθεια λέει ψέματα, προσθέτει οπωσδήποτε στις προαγορεύσεις των δεινών το έλεος που πηγάζει από την αγαθότητα.

Όπως λοιπόν, λέει, όταν ένα λιοντάρι χορτάσει και καταβροχθίσει μονομιάς το ζώο που άρπαξε, απομένουν ελάχιστα υπολείμματα, ίσως δύο πόδια ή ένα κομμάτι από το αυτί, και αυτά τα μαζεύουν κλαίγοντας οι βοσκοί· έτσι θα συμβεί και στους υιούς του Ισραήλ που βρίσκονται στη Σαμάρεια και σε εκείνους που κατοικούν στη Δαμασκό, οι οποίοι είναι απέναντι από τη φυλή, δηλαδή σε εκείνους που έτρεφαν εχθρικά αισθήματα και αντιστέκονταν πάντοτε στη φυλή του Ιούδα. Διότι όσοι κατοικούσαν στη Σαμάρεια κυριεύθηκαν ολοκληρωτικά, λεηλατήθηκαν από τους εχθρούς, και αφού ο πόλεμος εξολόθρευσε σχεδόν τους πάντες, ελάχιστοι διασώθηκαν μετά βίας, και παρέμειναν στη χώρα ως υπολείμματα των νεκρών. Ή, με άλλον τρόπο, αποσπάστηκαν σαν μέσα από το στόμα ενός λιονταριού. Αφού μεταφέρθηκαν στους Ασσυρίους, όταν κατά καιρούς απελευθερώθηκαν από την αιχμαλωσία, δεν επέστρεψαν όλοι, παρά μόνο ελάχιστα υπολείμματα από όσους είχαν αιχμαλωτιστεί. Το ότι δε και τη Δαμασκό κατέστρεψε κατά καιρούς ο Ασσύριος Θεγλαφαλασάρ, και μετέφερε τους κατοίκους της στη δική του γη, είναι σε όλους σαφές, όπως νομίζω· διότι, όπως είναι γραμμένο στο τέταρτο βιβλίο των Βασιλειών, προσκλήθηκε κάποτε για βοήθεια από τον Οζία, τον βασιλιά του Ιούδα, όταν τον πολεμούσαν τότε ο Φακεέ του Ρομελίου, βασιλιάς του Ισραήλ, καθώς και ο Ραασσών, βασιλιάς της Συρίας. Και όταν έφτασε, σκότωσε τον Ραασσών και κυρίευσε την ίδια τη Δαμασκό.

Διότι, καθώς η θεία οργή κατανάλωνε τους εξ αίματος Ισραηλίτες, εξαιτίας των ανοσιουργημάτων τους απέναντι στον Χριστό και της αφόρητης αυθάδειάς τους, όσοι πίστεψαν αποσπάστηκαν σαν από το στόμα θηρίου, και ελευθερώθηκαν κατά κάποιον τρόπο από τα δεσμά που τους κρατούσαν δεσμευμένους για να τιμωρηθούν. Διότι σώθηκε το υπόλειμμα, σύμφωνα με τις Γραφές. Και μάλιστα είπε κάπου ο Θεός μέσω της φωνής του προφήτη: «Όπως όταν ο βοσκός αποσπά από το στόμα του λιονταριού δύο σκέλη ή τον λοβό του αυτιού, έτσι θα αποσπαστούν οι υιοί του Ισραήλ». Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, ο Σηλώμ ονομάζεται «απόσπαση». Το ότι δε όσοι πίστεψαν και αποσπάστηκαν από το πλήθος των απωλεσθέντων παραιτούνται από την ένωση με τη Θάμαρ, δηλαδή από την εν Νόμω καρποφορία, θα το αντιληφθείς άκοπα, ακούγοντας τον μακάριο Παύλο να λέει για τα καυχήματα που σχετίζονται με τον Νόμο: «Αλλά όσα ήταν για μένα κέρδη, αυτά τα θεώρησα ζημία για χάρη του Χριστού». Διότι επιθυμούσε να μην έχει δική του δικαιοσύνη, εννοώ δηλαδή και πάλι αυτήν που προέρχεται από τον Νόμο, αλλά τη δικαιοσύνη που προέρχεται από την πίστη στον Χριστό Ιησού. Άρα, ο Σηλώμ, ο νεότερος, δεν έχει συνάφεια με τη Θάμαρ. Και γι' αυτό παρέμεινε χήρα και διήνυσε μακρούς χρόνους σε αυτή την κατάσταση. Διότι, εφόσον ο Θεός δεν επέτρεψε πια στη Συναγωγή των Ιουδαίων να καρποφορεί, αυτή ονομάστηκε και έγινε αληθινά σαν μια χήρα, άτεκνη και στερημένη από τον άνδρα της, τον νοητό Νυμφίο.

Προσεύχεται δε να λυτρωθεί από το χέρι του αμαρτωλού, για να μην γίνει όμοιος στις πράξεις του με τον αμαρτωλό, ούτε με τον παράνομο· γι' αυτό και προσθέτει: «Από το χέρι του αμαρτωλού, και από το χέρι του παράνομου και του άδικου»· αλλά και για να μην γίνει υποχείριος σε τέτοιους ανθρώπους. Και ευλόγως θα μπορούσε να ονομάσει τον Θεό δικό του Θεό, όχι μόνο για όσα ελέχθησαν προηγουμένως, αλλά και για τις αιτίες που αναφέρονται στη συνέχεια. Διότι εσύ, λέει, είσαι η υπομονή μου, και εσύ είσαι η ελπίδα μου από τα νιάτα μου. Επειδή ποτέ δεν έπαψα να προσκαρτερώ σε σένα, ούτε υπήρξε κάποιος καιρός κατά τον οποίο δεν σε έθεσα ως ελπίδα μου. Γι' αυτούς τους λόγους ικετεύω να λυτρωθώ από τα χέρια των αμαρτωλών και των παράνομων. «Σε σένα στηρίχθηκα από τη μήτρα, από την κοιλιά της μητέρας μου εσύ είσαι ο σκεπαστής μου.» Το να ελπίζει κανείς στον Θεό από νεαρή ηλικία θα μπορούσε να λεχθεί και για τον Δαβίδ. Διότι, όντας νέος και βόσκοντας τα πρόβατα του πατέρα του Ιεσσαί, με πίστη και ελπίδα στον Θεό ορμούσε ακόμη και σε λιοντάρια και σε αρκούδες για τη σωτηρία των προβάτων· μιμούμενος τον Καλό Ποιμένα, για τον οποίο έχει ειπωθεί: «Όπως όταν ο ποιμένας αποσπάσει από το στόμα του λιονταριού δύο σκέλη, ή τον λοβό του αυτιού.» Αλλά ακόμη και όταν ήταν παιδί, απομάκρυνε το πονηρό πνεύμα από τον Σαούλ με τη δύναμη της πίστης και της ελπίδας του στον Θεό.

Αν και η υπόθεση είχε πλέον καταβροχθιστεί και αρπαγεί, λέει, εγώ την επανόρθωσα· διότι δεν απελπιζόμουν ούτε εγκατέλειπα την προσπάθεια, έστω και αν η υπόθεση ήταν ήδη προκατειλημμένη, αλλά ανέσυρα ακόμη και αυτό που είχε καταβροχθιστεί, επιδεικνύοντας για τους συνδούλους μου την πρόνοια ενός άριστου και νηφάλιου ποιμένα, και αποσπώντας, σύμφωνα με τα λεγόμενα της Γραφής, από το στόμα του λέοντα σκέλη προβάτου και λοβούς αυτιών. «Γέμιζαν με χαρά όποτε τους μιλούσα· όπως η διψασμένη γη προσμένει τη βροχή, έτσι και αυτοί τα λόγια μου». Δες τι λέει: Δεν τον καθιστούσε αντικείμενο φθόνου ο πλούτος, ούτε η υπεράσπιση των αδικουμένων, ούτε κανένα άλλο παρόμοιο πράγμα· αλλά όλοι τον άκουγαν με ευχαρίστηση.

Και λοιπόν, γνωρίζοντας ότι η επιστασία και η οικονομία των ψυχών που ανέλαβες, είναι τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών, κατά τον Γρηγόριο τον Θεολόγο, μην αμελείς· «Διότι επικατάρατος είναι καθένας που εκτελεί το έργο του Κυρίου με αμέλεια»· αλλά να μιμείσαι εκείνον τον ποιμένα, ο οποίος προσπαθεί να βγάλει από το στόμα του λιονταριού, όχι μόνο ολόκληρο το πρόβατο, αλλά ακόμη κι αν τύχει να είναι μόνο δύο πόδια, ή ένα κομμάτι από το αυτί του, όπως λέει ο Αμώς: «Όπως ακριβώς, όταν ο ποιμένας αποσπάσει από το στόμα του λιονταριού δύο πόδια, ή τον λοβό του αυτιού, έτσι θα αποσπαστούν και οι υιοί του Ισραήλ»· έτσι και εσύ, Πνευματικέ, όσο σου είναι δυνατόν, αγωνίσου με χίλιους τρόπους να βγάλεις από το στόμα του νοητού λιονταριού, του διαβόλου, τους άθλιους αμαρτωλούς, ακόμη κι αν είναι καταρρακωμένοι και απελπισμένοι από τις αμαρτίες· όπως σου παραγγέλλει και ο Ιωάννης της Κλίμακος, λέγοντας: «Πρόσεχε, λοιπόν, ω θαυμάσιε, και δείξε όλη σου την προθυμία, την αγάπη, τη θέρμη, την επιμέλεια, και την ικεσία προς τον Θεό, για εκείνους που έχουν πλανηθεί πολύ και είναι συντετριμμένοι· διότι για εκείνους που οι ασθένειες και οι μώλωπες είναι μεγάλες, αναμφίβολα δίνονται και μεγάλοι μισθοί». Με έναν λόγο σου λέμε, Πνευματικέ, ότι ο Παράδεισος και η κόλαση, η ζωή και ο θάνατος, η σωτηρία και η απώλεια των ψυχών βρίσκονται στα χέρια σου.

Διότι ο προφήτης, λέγει, λέγοντας: «Όπως ο βοσκός αποσπά από το στόμα του λιονταριού ένα πόδι ή τον λοβό του αυτιού», υπονοεί μέσω αυτών ότι δεν πρέπει να παραβλέπουμε εντελώς ούτε εκείνον που έχει πέσει στο ίδιο το στόμα του διαβόλου, αλλά ταιριάζει να αποσπούμε από τον διάβολο τη σφραγίδα που έλαβε ο άνθρωπος κατά το βάπτισμα, για να μην υποστούμε την ολοκληρωτική απώλεια του λογικού προβάτου. Διότι από τα άλογα ζώα άλλα μεν σφραγίζονται στο αυτί, άλλα δε στο πόδι· γι' αυτό ο ποιμένας έχει την υποχρέωση να προσκομίσει και να παρουσιάσει στον κύριό του είτε το αυτί είτε το πόδι κατά την καταμέτρηση. Ο δε ποιμένας των λογικών προβάτων, επειδή τα πρόβατα των οποίων είναι ποιμένας έλαβαν τη σφραγίδα στην ψυχή τους μέσω του βαπτίσματος και της ομολογίας της πίστεως, και εκεί φέρουν το σημείο του Κυρίου, εύλογα οφείλει να καταβάλει μεγάλη σπουδή για να την αποσπάσει από τον διάβολο, ώστε, ακόμη κι αν με τις άλλες του πράξεις το πρόβατο γίνει βορά του πονηρού, να μπορέσει τουλάχιστον, αποσπώντας από εκεί τη σφραγίδα της πίστεως με την οποία σφραγιστήκαμε στην ψυχή μέσω του βαπτίσματος, να την επιδείξει στον Δεσπότη κατά τον καιρό της επισκοπής, προσκομίζοντας έτσι ένα μεγάλο τεκμήριο ότι τα πρόβατα δεν χάθηκαν εξαιτίας της δικής του ραθυμίας και ολιγωρίας.