Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 4:5

Διότι, κινούμενοι από κάποια θεία ενέργεια, παραχωρούν τον Χριστό στη χώρα των εθνικών, εκφράζοντας υπό τη μορφή υποψίας αυτά που λίγο αργότερα θα αποδεικνύονταν αληθινά. Επρόκειτο δηλαδή πράγματι να πορευθεί προς τους Έλληνες και να τους διδάξει, έχοντας απορρίψει την αχάριστη μητέρα των Ιουδαίων, την Ιερουσαλήμ. Παρατήρησε δε πώς ο λόγος που κάνουν γι' αυτό δεν είναι απλός. Διότι δεν υποθέτουν μόνο ότι θα αναχωρήσει προς τη διασπορά των Ελλήνων, αλλά προσθέτουν κακόβουλα ότι πρόκειται και να διδάξει τους Έλληνες, ώστε πάλι η υποψία τους αυτή να τους γεννήσει πρόφαση για κατηγορία. Διότι, ενώ το να συναναστρέφεται κανείς με τις διασπορές των Ελλήνων πηγαίνοντας στις δικές τους πόλεις ή χώρες, θεωρούνταν από τους Ιουδαίους κάτι το συνηθισμένο και ακατηγόρητο, αντίθετα το να ερμηνεύει κανείς τον νόμο στους αλλοεθνείς και να αποκαλύπτει τα θεία μυστήρια στους αμύητους, ήταν γι' αυτούς διαβεβλημένο και αξιοκατάκριτο. Γι' αυτό άλλωστε, ο Θεός κατηγόρησε κάποιους που αδιαφόρησαν γι' αυτό, λέγοντας μέσω του προφήτη Ιερεμία: «Και ανέγνωσαν έξω τον νόμο».

Εσείς, όμως, εμπαίζοντας τον δικό μου νόμο, προσκυνήσατε, λέει, τα έργα των δικών σας χεριών, και βλέποντας μια χρυσή δαμάλα και άψυχη ύλη, παραμείνατε προσκολλημένοι, ενώ εκείνος που επινόησε την πλάνη έλεγε: «Αυτοί είναι οι θεοί σου, Ισραήλ, οι οποίοι σε έβγαλαν από τη γη της Αιγύπτου». Πάρα πολύ μεγάλη ασέβεια διαπράξατε στα Γάλγαλα· η πόλη δε αυτή βρισκόταν πέρα από τα ρεύματα του Ιορδάνη, έχοντας αποκλίνει φοβερά προς την αποστασία. Γι' αυτό εξάλλου είπε γι' αυτήν ο Θεός των όλων: «Όλες οι κακίες τους συγκεντρώθηκαν στα Γάλγαλα, διότι εκεί τους μίσησα εξαιτίας της κακίας των πράξεών τους». Επομένως, όπως λέει ο συγγραφέας των Παροιμιών: «Ενώπιον των οφθαλμών του Θεού βρίσκονται οι οδοί του ανθρώπου, και αυτός παρατηρεί όλες τις πορείες του». Και αποδέχεται μεν εκείνους που φροντίζουν να βαδίζουν ορθά, αποστρέφεται δε εκείνον που βαδίζει έξω από την ευθεία οδό και σπεύδει σε όσα δεν πρέπει. <Και φέρατε το πρωί τις θυσίες σας, την τρίτη ημέρα τα δέκατά σας· και διάβασαν τον νόμο δημόσια, και επικαλέστηκαν ομολογίες· αναγγείλατε, λοιπόν, ότι αυτά αγάπησαν οι γιοι του Ισραήλ, λέει ο Κύριος ο Θεός.> Είναι αληθινά πάρα πολύ φοβερό και έχει φτάσει στο ανώτατο όριο της ασέβειας το να αποτολμά κανείς να παραχαράσσει τη δόξα του Θεού, και αυτά που αρμόζουν μόνο σε Αυτόν, να τα προσφέρει ως τιμές στα είδωλα.

Επομένως, θα βρούμε τον παράφρονα Ισραήλ παγιδευμένο σε τόσο φρικτά εγκλήματα. Διότι ο Θεός των όλων νομοθέτησε μέσω του Μωυσή, αφενός ότι έπρεπε να θυσιάζουν δύο αμνούς κάθε μέρα στην αγία σκηνή, έναν το πρωί και τον άλλο το δειλινό, υποδηλώνοντας με αινίγματα και τύπους την τρόπον τινά συνεχή και αδιάλειπτη ευωδία της Εκκλησίας, προφανώς την πνευματική. Νομοθέτησε δε επιπλέον: «Τρεις φορές τον χρόνο θα παρουσιαστεί κάθε αρσενικό σου ενώπιόν μου». Και σε αυτές τις τρεις και καθορισμένες από τον νόμο περιόδους, προσέφεραν δέκατα, απαρχές των αγρών, θυσίες και ευχαριστήρια. Διότι είναι γραμμένο: «Δεν θα παρουσιαστείς ενώπιόν μου με άδεια χέρια». Αλλά αυτά που θεσπίστηκαν τόσο ορθά μέσω του πάνσοφου Μωυσή, αυτοί τα μετέθεσαν προς δόξα των ειδώλων, και στα δικά τους τεμένη προσέφεραν το πρωί τις θυσίες, και έφερναν κατά την τριημερία τα δέκατά τους. Τριημερία ονομάζει τις τρεις ημέρες του έτους, κατά τις οποίες, όπως είπα, έπρεπε κάθε αρσενικό να έρχεται ενώπιον του Θεού. Και η ασέβεια των Ισραηλιτών δεν σταμάτησε μέχρις εδώ, αλλά ανέγνωσαν και ξένο νόμο, δηλαδή τίμησαν τον νόμο των αλλοτρίων, θεωρώντας παντελώς ανάξιο λόγου τον νόμο που δόθηκε από τον Θεό.

Διότι προσέφεραν τις θυσίες στα τεμένη των ειδώλων σε καθορισμένους καιρούς και τηρούσαν με τη μέγιστη προσοχή τις καθιερωμένες γιορτές τους. Ή λέει το εξής, ότι δηλαδή αυτά που είχαν θεσπιστεί για τη δική μου δόξα, τα αφιέρωσαν στους έξω, και τον δικό μου νόμο τον μετέφεραν στα είδωλα, προσφέροντας σε αυτά τις πρωινές θυσίες, και αφιερώνοντάς τους τα δέκατα στις τριήμερες εορτές. Και επικαλέστηκαν ομολογίες. Και το «επικαλέστηκαν» σημαίνει ότι ευχήθηκαν, δηλαδή υποσχέθηκαν. Οι δε ομολογίες είναι οι εκούσιες προσφορές κατά τον νόμο, και όσα θα προσέφερε κάποιος εθελοντικά στον Θεό. Έπειτα απευθύνεται στους ιερείς λέγοντας το «αναγγείλετε και διαμαρτυρηθείτε, ότι αυτά αγάπησαν οι υιοί του Ισραήλ», δηλαδή, όχι μόνο το τόλμησαν μια φορά, αλλά και το αγάπησαν, αφού προφανώς μίσησαν τα του Θεού. Διότι πρέπει να είναι κανείς απόλυτα προσηλωμένος. Επειδή το να χωλαίνει κανείς, και να σπεύδει να βαδίσει και προς τις δύο κατευθύνσεις, επιφέρει μεγάλη καταδίκη από τον Θεό, και θα το επιβεβαιώσει λέγοντας ο ίδιος ο Σωτήρας: «Κανείς δεν μπορεί να υπηρετεί δύο κυρίους· διότι ή θα μισήσει τον έναν και θα αγαπήσει τον άλλον· ή θα αφοσιωθεί στον έναν και θα καταφρονήσει τον άλλον». Είναι δε πάρα πολύ βαρύ το να εκτρέπει κανείς αλλού αυτά που προορίζονται για τη δόξα του Θεού, και να αποδίδει σε άλλους την τιμή που αρμόζει σε Αυτόν.

Πώς, λοιπόν, θα αναγγείλει τη δόξα του Θεού στα έθνη εκείνος στον οποίο δεν επιτρέπεται ούτε να διαβάζει τον νόμο έξω από τα δικά του σύνορα; Διότι γι' αυτό ακριβώς τους κατέκρινε ο προφήτης Αμώς: «Και διάβασαν τον νόμο έξω, και επικαλέστηκαν ομολογίες. Αναγγείλατε, διότι οι γιοι του Ισραήλ αγάπησαν όλα αυτά, λέει ο Κύριος ο Θεός». Και ποια είναι η τιμωρία; «Εγώ θα σας προκαλέσω μούδιασμα δοντιών σε όλες τις πόλεις σας». Ώστε ο Δαβίδ σαφώς δέχθηκε την ευαγγελική διαθήκη, πρώτον μεν λέγοντας: «Ευαγγελιστείτε», έπειτα, δίνοντας την εντολή: «Στα έθνη και σε όλους τους λαούς αναγγείλατε τα θαυμάσια του Θεού».