Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 5:11

Διότι παλαιότερα οι εξ αίματος Ισραηλίτες, εξαιτίας της υπερβολικής αφροσύνης, της πολυποίκιλης φαυλότητας και της άρνησής τους να ζήσουν ορθά, προκαλούσαν διαρκώς τον Θεό που κυβερνά τα πάντα. Γι' αυτήν την αιτία τιμωρούνταν με πολλούς τρόπους. Διότι κάποιες φορές καταστρέφονταν οι σοδειές στους αγρούς και, υπομένοντας μάταια τους ιδρώτες της γεωργίας, εξαντλούνταν από την πείνα. Έχει γραφτεί άλλωστε ότι: «Και παρέδωσε τους καρπούς τους στην ερυσίβη, και τους κόπους τους στην ακρίδα». Έχει ειπωθεί επίσης κάπου προς αυτούς μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Εσύ θα σπείρεις, αλλά δεν πρόκειται να θερίσεις· εσύ θα συνθλίψεις ελιά, αλλά δεν θα αλειφθείς με λάδι, και κρασί δεν πρόκειται να πιείτε». Και πάλι: «Σπίτια λαξευτά θα οικοδομήσετε, αλλά δεν πρόκειται να κατοικήσετε σε αυτά· αμπελώνες επιθυμητούς θα φυτέψετε, αλλά δεν πρόκειται να πιείτε το κρασί τους».

Και αυτό θα το μάθεις, καθώς εκείνος λέει μέσω της φωνής των αγίων προφητών: «Γι' αυτό, επειδή καταπιέζατε τους φτωχούς και δεχτήκατε εκλεκτά δώρα από αυτούς, θα χτίσετε λαξευτά σπίτια, αλλά δεν θα κατοικήσετε σε αυτά· και θα φυτέψετε επιθυμητούς αμπελώνες, αλλά δεν θα πιείτε το κρασί τους· διότι γνώρισα τις πολλές σας ασέβειες, και οι αμαρτίες σας είναι μεγάλες.» Και πάλι: «Αλίμονο σε εκείνους που ενώνουν σπίτι με σπίτι, και πλησιάζουν αγρό σε αγρό, για να αφαιρέσουν κάτι από τον πλησίον. Μήπως θα κατοικήσετε μόνοι σας πάνω στη γη; Διότι αυτά ακούστηκαν στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ. Διότι εάν τα σπίτια σας γίνουν πολλά, θα ερημώσουν· αν και μεγάλα και ωραία, δεν θα υπάρχουν αυτοί που θα κατοικούν σε αυτά. Διότι εκεί όπου οργώνουν δέκα ζευγάρια βοδιών, θα παραχθεί μόνο μια στάμνα· και εκείνος που σπέρνει έξι αρτάβες, θα παραγάγει τρία μέτρα.» Επομένως, με κάθε τρόπο η πλεονεξία είναι ανωφελής· και από άλλη άποψη, άχρηστη. Διότι «δεν συνίσταται η ζωή του ανθρώπου από την περίσσεια των υπαρχόντων του», λέει, δηλαδή, το μέτρο της ζωής δεν παρατείνεται ανάλογα με τον πλούτο. Και αυτό μας το υπέδειξε με σαφήνεια και ενάργεια ο Σωτήρας, έχοντας συνθέσει άριστα την παραβολή που συνδέεται με τα προλεχθέντα· διδάσκει, λοιπόν, ο Χριστός τα πιο εξαίρετα από όλα, και προ πάντων το κεφάλαιο όλων των αρετών, την αγάπη, της οποίας το ωραιότερο γνώρισμα αποτελεί η ελεημοσύνη.

Επομένως, το πιο αισχρό από τα νοσήματα, και σαν ρίζα και γένεση των παθών που βρίσκονται στην ψυχή, είναι το να απορρίπτει κανείς τις συμβουλές, να μισεί τους ελέγχους, και να προσποιείται ότι δεν γνωρίζει καν τον θείο νόμο. Διότι αυτός που έχει κατρακυλήσει σε τέτοιο σημείο φαυλότητας, θα μοιάζει οπωσδήποτε με πλοίο στερημένο από πηδάλιο και χωρίς κυβερνήτη, το οποίο παρασύρεται από κάθε άνεμο και κατευθύνεται εντελώς απερίσκεπτα προς ό,τι το σπρώχνει, σχεδόν σαν μεθυσμένο, καταλήγοντας να φαίνεται σαν παιχνίδι των κυμάτων. Αλλά ο σοφός μας Δαβίδ μακαρίζει εκείνον τον δίκαιο λέγοντας «Ο νόμος του Θεού του είναι στην καρδιά του, και δεν θα κλονιστούν τα βήματά του»· διότι ο νόμος κατευθύνει προς αυτό που είναι αρεστό στον Θεό. <Γι' αυτό, επειδή καταχτυπούσατε τα κεφάλια των φτωχών, και δεχθήκατε από αυτούς εκλεκτά δώρα, χτίσατε πελεκητούς οίκους αλλά δεν θα κατοικήσετε σε αυτούς, και φυτέψατε επιθυμητούς αμπελώνες αλλά δεν θα πιείτε το κρασί τους.> Είναι αληθές ότι με κάθε τρόπο και οπωσδήποτε η απομάκρυνση από τα αγαθά δημιουργεί τη φαυλότητα, και η αποστροφή από το χρήσιμο και από εκείνο που από τη φύση του ωφελεί, μας κάνει αναγκαστικά να σκοντάφτουμε στα αντίθετα. Διότι, όπως ακριβώς όταν διωχθεί το φως, στα ίχνη του αμέσως και κατά πόδας έρχεται το σκοτάδι, έτσι και η αποχώρηση της αρετής έχει ως επακόλουθο την εισβολή της φαυλότητας.

Διότι ο Αμώς προφήτευσε τα ίδια σύμφωνα με τα προηγούμενα: «Αυτά λέγει ο Κύριος: Επειδή καταπιέσατε τον φτωχό και δεχθήκατε από αυτόν εκλεκτά δώρα, χτίσατε σπίτια αλλά δεν θα κατοικήσετε σε αυτά, φυτέψατε επιθυμητούς αμπελώνες αλλά δεν θα πιείτε το κρασί τους. Διότι γνώρισα τις πολλές σας ασέβειες, εσείς που καταπατάτε τον δίκαιο, που παίρνετε δωροδοκίες και παραμερίζετε τους φτωχούς στις πύλες. Γι' αυτό ο συνετός εκείνον τον καιρό θα σιωπήσει, διότι ο καιρός είναι πονηρός». Μάθε, αγαπητέ, την πονηριά των ανθρώπων εκείνης της εποχής, πώς αρπάζουν σπίτια και χωράφια, και αφαιρούν το δίκαιο από τον δίκαιο. Διότι όταν γίνουν αυτά, να ξέρεις ότι έφτασε το τέλος. Γι' αυτό κατανόησες τη σοφία του προφήτη και την αποκάλυψη που πρόκειται να γίνει εκείνες τις ημέρες. Και όλοι οι προφήτες, όπως προείπαμε, όπως φανέρωσαν τα αρχαία, έτσι διακήρυξαν με σαφήνεια και όσα πρόκειται να γίνουν στους ύστερους καιρούς. Αλλά, για να μην αναλώσουμε τον λόγο μας με τα ρητά όλων των προφητών, αφού μνημονεύσουμε έναν ακόμη, ας επανέλθουμε στο προκείμενο θέμα. Τι προφητεύει λοιπόν και ο Μιχαίας; «Αυτά λέγει ο Κύριος για τους προφήτες που πλανούν τον λαό μου, αυτούς που δαγκώνουν με τα δόντια τους και κηρύσσουν σε αυτόν ειρήνη· και αν δεν τους δοθεί τίποτα στο στόμα τους, κηρύσσουν ιερό πόλεμο εναντίον του».