Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 5:12

Και αυτό θα το μάθεις, καθώς εκείνος λέει μέσω της φωνής των αγίων προφητών: «Γι' αυτό, επειδή καταπιέζατε τους φτωχούς και δεχτήκατε εκλεκτά δώρα από αυτούς, θα χτίσετε λαξευτά σπίτια, αλλά δεν θα κατοικήσετε σε αυτά· και θα φυτέψετε επιθυμητούς αμπελώνες, αλλά δεν θα πιείτε το κρασί τους· διότι γνώρισα τις πολλές σας ασέβειες, και οι αμαρτίες σας είναι μεγάλες.» Και πάλι: «Αλίμονο σε εκείνους που ενώνουν σπίτι με σπίτι, και πλησιάζουν αγρό σε αγρό, για να αφαιρέσουν κάτι από τον πλησίον. Μήπως θα κατοικήσετε μόνοι σας πάνω στη γη; Διότι αυτά ακούστηκαν στα αυτιά του Κυρίου Σαβαώθ. Διότι εάν τα σπίτια σας γίνουν πολλά, θα ερημώσουν· αν και μεγάλα και ωραία, δεν θα υπάρχουν αυτοί που θα κατοικούν σε αυτά. Διότι εκεί όπου οργώνουν δέκα ζευγάρια βοδιών, θα παραχθεί μόνο μια στάμνα· και εκείνος που σπέρνει έξι αρτάβες, θα παραγάγει τρία μέτρα.» Επομένως, με κάθε τρόπο η πλεονεξία είναι ανωφελής· και από άλλη άποψη, άχρηστη. Διότι «δεν συνίσταται η ζωή του ανθρώπου από την περίσσεια των υπαρχόντων του», λέει, δηλαδή, το μέτρο της ζωής δεν παρατείνεται ανάλογα με τον πλούτο. Και αυτό μας το υπέδειξε με σαφήνεια και ενάργεια ο Σωτήρας, έχοντας συνθέσει άριστα την παραβολή που συνδέεται με τα προλεχθέντα· διδάσκει, λοιπόν, ο Χριστός τα πιο εξαίρετα από όλα, και προ πάντων το κεφάλαιο όλων των αρετών, την αγάπη, της οποίας το ωραιότερο γνώρισμα αποτελεί η ελεημοσύνη.

Ειδωλολατρία ονομάζει και ο Παύλος την πλεονεξία, και πολύ δικαιολογημένα. Διότι το πράγμα αυτό είναι πλέον αθεΐα, και εξισώνονται με εκείνους που δεν έχουν γνωρίσει τον κατά φύση Θεό αυτοί που καταπατούν τον νόμο της αγάπης προς τους αδελφούς, η οποία αποτελεί και την εκπλήρωση του νόμου. Όποιος δε αγνοεί τον νόμο, αρνείται τον Νομοθέτη. Πιο σώφρονες όμως και ανώτερους από την άδικη φιλαργυρία μας καθιστούσε και ο ίδιος ο Χριστός λέγοντας: «Διότι τι θα ωφεληθεί ο άνθρωπος εάν κερδίσει τον κόσμο όλο, αλλά ζημιωθεί την ψυχή του; Ή τι θα δώσει ο άνθρωπος ως αντάλλαγμα για την ψυχή του;». Διότι «οι θησαυροί δεν θα ωφελήσουν τους ανόμους», σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί, «η δικαιοσύνη όμως θα γλιτώσει από τον θάνατο». <Διότι γνώρισα τις πολλές σας ασέβειες, και είναι ισχυρές οι αμαρτίες σας, εσείς που καταπατάτε τον δίκαιο, λαμβάνετε δωροδοκίες και αποδιώχνετε τους φτωχούς στις πύλες. Γι' αυτό, ο συνετός σε εκείνον τον καιρό θα σιωπήσει, διότι ο καιρός είναι πονηρός.> Ότι ο Θεός δεν τιμωρεί εκείνους που έχουν αμαρτήσει για μικρά, ούτε για τα τυχαία παραπτώματα, αλλά αφού δείξει μάλλον ανεξικακία στα μέτρια σφάλματα, επιφέρει τελικά την οργή Του στις αχαλίνωτες ροπές προς τη φαυλότητα, αυτό προσπαθεί να διδάξει. Διότι λέει ότι όσοι βρίσκονται στη Σαμάρεια θα εκπέσουν από τα σπίτια τους, καθώς και από τους αμπελώνες τους, και από καθετί, νομίζω, που μπορεί να προσφέρει χαρά και να συντελέσει στην ευημερία.

Επειδή, λοιπόν, οι αμαρτίες τους έγιναν φοβερές και μεγάλες και δεν μπορούν πλέον να γίνουν ανεκτές· διότι καταδυνάστευαν τον δίκαιο, ή κάποιον τυχόν άνθρωπο, δηλαδή, αποβλέποντας στην ανοσιότητα, απαξίωναν να φροντίσουν στο ελάχιστο για την ορθή και δίκαιη κρίση. Και αυτό είναι κατά κάποιον τρόπο το να καταδυναστεύεις και να πλεονεκτείς ασύστολα απέναντι σε ό,τι θεωρείται σωστό από τον νόμο. Διότι δέχονταν και ανταλλάγματα, δηλαδή αντίδωρα και αμοιβές για τις άδικες κρίσεις τους· και επιπλέον αυτών, αδικούσαν τους φτωχούς στις πύλες. Και τι σημαίνει άραγε αυτό; Ή εννοεί εκείνο, ότι θεωρούσαν αποφευκτέους αυτούς που τους έπειθαν να σωφρονούν και τους συμβούλευαν με παρρησία γι' αυτό· ή ότι αποτολμούσαν να διαστρέφουν τις κρίσεις των φτωχών, όχι στα κρυφά· από πού κι ως πού; Ούτε κάλυπταν με σοφίσματα την ασέβεια, αλλά ενεργούσαν σαν να βρίσκονταν στις πύλες, δηλαδή φανερά και μπροστά στα μάτια πολλών, χωρίς καθόλου πια να ντρέπονται, ούτε να δείχνουν τον παραμικρό σεβασμό προς τον θείο νόμο. Σε τέτοιο δε σημείο φαυλότητας και πονηρίας ξέπεσαν εκείνη την εποχή, ώστε και στους ίδιους τους σοφούς και σε όσους μπορούσαν να κατανοήσουν τη διαχείριση των πραγμάτων φαινόταν καλύτερο το να μην ελέγχουν πλέον, ούτε βέβαια να διορθώνουν όσους επέλεξαν να ασεβούν, εξαιτίας του ότι οι ελεγχόμενοι έμοιαζαν πλέον με ανθρώπους χωρίς αυτιά, και επιτίθονταν σαν σκυλιά σε όσους ήθελαν να τους ωφελήσουν, ενώ κατέτασσαν στη θέση των εχθρών τους εισηγητές των πιο καλών πραγμάτων.

Διότι ο Αμώς προφήτευσε τα ίδια σύμφωνα με τα προηγούμενα: «Αυτά λέγει ο Κύριος: Επειδή καταπιέσατε τον φτωχό και δεχθήκατε από αυτόν εκλεκτά δώρα, χτίσατε σπίτια αλλά δεν θα κατοικήσετε σε αυτά, φυτέψατε επιθυμητούς αμπελώνες αλλά δεν θα πιείτε το κρασί τους. Διότι γνώρισα τις πολλές σας ασέβειες, εσείς που καταπατάτε τον δίκαιο, που παίρνετε δωροδοκίες και παραμερίζετε τους φτωχούς στις πύλες. Γι' αυτό ο συνετός εκείνον τον καιρό θα σιωπήσει, διότι ο καιρός είναι πονηρός». Μάθε, αγαπητέ, την πονηριά των ανθρώπων εκείνης της εποχής, πώς αρπάζουν σπίτια και χωράφια, και αφαιρούν το δίκαιο από τον δίκαιο. Διότι όταν γίνουν αυτά, να ξέρεις ότι έφτασε το τέλος. Γι' αυτό κατανόησες τη σοφία του προφήτη και την αποκάλυψη που πρόκειται να γίνει εκείνες τις ημέρες. Και όλοι οι προφήτες, όπως προείπαμε, όπως φανέρωσαν τα αρχαία, έτσι διακήρυξαν με σαφήνεια και όσα πρόκειται να γίνουν στους ύστερους καιρούς. Αλλά, για να μην αναλώσουμε τον λόγο μας με τα ρητά όλων των προφητών, αφού μνημονεύσουμε έναν ακόμη, ας επανέλθουμε στο προκείμενο θέμα. Τι προφητεύει λοιπόν και ο Μιχαίας; «Αυτά λέγει ο Κύριος για τους προφήτες που πλανούν τον λαό μου, αυτούς που δαγκώνουν με τα δόντια τους και κηρύσσουν σε αυτόν ειρήνη· και αν δεν τους δοθεί τίποτα στο στόμα τους, κηρύσσουν ιερό πόλεμο εναντίον του».