Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 5:22

Διότι βέβαια κανείς δεν θα πει ότι ο Ιησούς απέφευγε τη συναναστροφή με τους αδελφούς του κυρίως εξαιτίας των ίδιων, καθώς μάλιστα φαίνεται ότι συναναστρεφόταν μαζί τους στη Γαλιλαία. Πρέπει δε να υποθέσουμε ότι δεν κατοικούσε μαζί τους τυχαία, λόγω της εντύπωσης που είχαν πολλοί για την κατά σάρκα συγγένειά του. Είναι λοιπόν ολοφάνερο ότι, καθώς στο πρόσωπο των αδελφών του παρουσιάζεται τυπολογικά ολόκληρο το πλήθος των Ιουδαίων, ο Χριστός αποφεύγει να συνεορτάσει μαζί τους, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Εμίσησα, απέρριψα τις γιορτές σας, και δεν θα οσφρανθώ ευωδία στις πανηγύρεις σας. Διότι, ακόμη κι αν μου προσφέρετε ολοκαυτώματα και θυσίες, δεν θα τα δεχθώ, και δεν θα ρίξω το βλέμμα μου στις σωτήριες εμφανίσεις σας. Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου, και δεν θα ακούσω τη μελωδία των οργάνων σου». «Διότι ο Θεός είναι Πνεύμα, και εκείνοι που τον προσκυνούν πρέπει να προσκυνούν με πνεύμα και αλήθεια», σύμφωνα με τον λόγο του ίδιου του Σωτήρα. Όντας λοιπόν πνεύμα, ευαρεστείται ευλόγως σε πνευματικές τιμές και προσφορές, των οποίων τον τύπο, μέσω της εντολής του Νόμου, αποτελούσαν οι θυσίες βοδιών και προβάτων, καθώς και οι προσφορές λιβανιού, σιμιγδαλιού, οίνου και ελαίου που τελούνταν με τάξη, φανερώνοντας μέσα από αισθητά σχήματα την πολυμορφία της αρετής εκείνων που προσκυνούν εν πνεύματι.

Αλίμονο λοιπόν, λέει, σε αυτούς που δεν επιθυμούν και δεν περιμένουν τίποτε άλλο παρά την ημέρα της κολάσεως· την οποία και ονομάζει ημέρα του Κυρίου, διότι επιφέρεται από τον Θεό. Ποιο το όφελος λοιπόν, λέει, από αυτήν για εσάς, εφόσον είναι σκοτάδι και όχι φως, ακριβώς επειδή είναι γεμάτη από τεράστια συμφορά; Διότι, λέει, δεν θα μπορούσε κανείς να ξεφύγει, ούτε θα έμενε κανείς έξω από το κακό· αλλά εκείνος που ξέφυγε από τούτο, θα συλληφθεί από εκείνο, και όσους απέφυγαν το πρώτο, θα τους συναντήσει το δεύτερο. Διότι αυτό σημαίνει το να ξεφύγει κανείς από το στόμα του λιονταριού, και να πέσει σε αρκούδα. Αλλά και αν κάποιος νομίσει, λέει, ότι βρίσκεται τυχόν σε ασφάλεια, και μπει στο σπίτι του, εκεί θα περιπέσει σε θάνατο, δαγκωμένος απροσδόκητα από φίδι. Διότι, όταν ο Θεός οδηγεί κάποιον στον όλεθρο και στους πόνους, ποιος θα τον διασώσει; Ποιος θα τον βοηθήσει και θα τον απαλλάξει από την καταδίκη; Ή ποιος τρόπος θα υπάρξει, με τον οποίο αν κάποιος πορευθεί, θα βρεθεί έξω από τα κακά; Απολύτως κανένας. «Διότι το υψωμένο χέρι ποιος θα το αποτρέψει;» και «Εάν κλείσει εναντίον ανθρώπου, ποιος θα ανοίξει;», σύμφωνα με τα γεγραμμένα. <Εμίσησα, απέρριψα τις εορτές σας, και δεν πρόκειται να οσφρανθώ στις πανηγύρεις σας· διότι εάν μου προσφέρετε ολοκαυτώματα και τις θυσίες σας, δεν θα τα αποδεχθώ και δεν θα επιβλέψω τις σωτήριες εμφανίσεις σας.> Αυτός ο λόγος θα ταίριαζε κυρίως σε εκείνους από τον Ιούδα και τον Βενιαμίν.

Παντού, λοιπόν, φαίνεται ότι η μετάνοια είναι χρήσιμη και αναγκαία, και το να αποκρούεται η οργή με την επιστροφή προς το καλύτερο, χωρίς να απευθύνουμε στον Θεό φωνή εντελώς άχρηστη και ασαφή, αλλά αναπέμποντας από αγαθή διάνοια μέλος αληθινά σοφό και αρμονικό. «Θυσίασε», λέει, «θυσία αινέσεως και απόδωσε στον Ύψιστο τις ευχές σου. Και επικαλέσου με σε ημέρα της θλίψης σου, και θα σε ελευθερώσω και θα με δοξάσεις». <Μήπως μου προσφέρατε σφάγια και θυσίες επί σαράντα έτη στην έρημο, οίκος Ισραήλ; λέει ο Κύριος. Και όμως αναλάβατε τη σκηνή του Μολόχ και το άστρο του θεού σας Ραιφάν, τα είδωλα αυτών που κατασκευάσατε για τους εαυτούς σας. Και θα σας μετοικίσω πέρα από τη Δαμασκό, λέει ο Κύριος ο Θεός, ο παντοκράτωρ είναι το όνομά του.> Μέσα από αυτά που μόλις ερμηνεύθηκαν, ο Θεός ήταν αυτός που έλεγε προς τους εξ αίματος Ισραηλίτες: «Μίσησα, απέρριψα τις εορτές σας, και δεν θα δεχτώ οσμή ευωδίας στις πανηγύρεις σας. Διότι, ακόμη και αν μου προσφέρετε τα ολοκαυτώματα και τις θυσίες σας, δεν θα τα αποδεχτώ, και δεν θα επιβλέψω τις σωτήριες θυσίες που εμφανίζετε». Διότι, για να φανεί ότι ο Ίδιος έσωσε τον Ισραήλ από δική του αγαθότητα, και επειδή χάριν της μνήμης των πατέρων δίνει το έλεος στα τέκνα, και όχι θεωρώντας το γεγονός αυτό ως αντίδωρο θυσιών και κατά κάποιον τρόπο ως ανταμοιβή, αναφέρει αναγκαστικά ότι διήνυσαν μεν όχι λίγα χρόνια στην έρημο.

Γι' αυτό ακριβώς, εφόσον αποπέμπονται από τη φιλία τους προς αυτόν, δικαίως ακούνε: «Εμίσησα, απώθησα τις εορτές σας, και δεν θα αποδεχθώ καμία οσμή ευωδίας στις πανηγύρεις σας. Διότι, ακόμη και αν μου προσφέρετε ολοκαυτώματα και θυσίες, δεν θα τα δεχθώ, και δεν θα επιβλέψω στις εμφανίσεις των σωτηρίων θυσιών σας. Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου, και δεν θα ακούσω ψαλμωδία από τα όργανά σου.» Διότι ο Θεός, που αγάπησε την αλήθεια, δεν έκρινε ότι πρέπει να ευαρεστείται στις τυπικές τιμές· αντίθετα, προανήγγειλε ότι πολύ σύντομα πρόκειται να αναδειχθεί ο καιρός της εν πνεύματι λατρείας, εισάγοντας την ανατροπή των αρχαίων εθίμων, και αντί αυτών, θα δωρίσει τα καλύτερα. Γι' αυτό, άλλωστε, σαφέστατα διαμέσου κάποιου από τους προφήτες βροντοφωνάζει τούτο: «Και θα συμβεί τις ημέρες εκείνες, δεν θα πουν πλέον: Κιβωτός διαθήκης του Αγίου του Ισραήλ· δεν θα αναβεί στην καρδιά τους, ούτε θα ονομαστεί· ούτε θα την αναζητήσουν, και δεν θα κατασκευαστεί πλέον.» Εάν δε κάποιος ήθελε να μάθει τον καιρό που φανέρωνε ο προφήτης, κατά τον οποίο διισχυρίζεται ότι η κιβωτός δεν θα αναβεί στην καρδιά ούτε θα ονομαστεί πλέον, ας δει τα τωρινά πράγματα, σε ποια κατάσταση βρίσκονται, και ας εξετάσει τα μυστήρια των Χριστιανών.

«Τις νεομηνίες σας, και τα Σάββατά σας, και τη μεγάλη ημέρα δεν τα ανέχομαι· τη νηστεία, και την αργία, και τις γιορτές σας, τις μισεί η ψυχή μου.» Και πάλι, «Λουστείτε, και γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας.» Ο Δαβίδ, «Δεν θα φάω κρέας ταύρων, ούτε θα πιω αίμα τράγων.» Και πάλι, «Δεν θα δεχθώ από τον οίκο σου μοσχάρια, ούτε από τα ποίμνιά σου τράγους.» Και πάλι, «Πρόσφερε στον Θεό θυσία αινέσεως.» Ο Αμώς, «Μίσησα, απέρριψα τις γιορτές σας, (και δεν θα οσφρανθώ θυσίες στις πανηγύρεις σας· διότι και αν μου προσφέρετε ολοκαυτώματα και τις θυσίες σας,) δεν θα τα προσδεχθώ, και δεν θα ρίξω το βλέμμα μου στις σωτήριες επιφάνειές σας. Απομάκρυνε από εμένα τον ήχο των ωδών σου, και δεν θα ακούσω ψαλμωδία οργάνων.» Ο Μαλαχίας, «Δεν έχω καμία ευαρέσκεια σε εσάς, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ, και δεν θα προσδεχθώ θυσία από τα χέρια σας, διότι από την ανατολή του ηλίου μέχρι τη δύση το όνομά μου έχει δοξαστεί ανάμεσα στα έθνη, και σε κάθε τόπο προσφέρεται θυμίαμα στο όνομά μου, και θυσία καθαρή· διότι είναι μεγάλο το όνομά μου ανάμεσα στα έθνη, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ.»

Και ότι εξαιτίας των αμαρτιών του λαού σας και εξαιτίας των ειδωλολατριών, και όχι επειδή είχε ανάγκη από τέτοιου είδους προσφορές, έδωσε εντολή να γίνονται παρομοίως αυτά, ακούστε πώς μιλάει γι' αυτά μέσω του Αμώς, ενός από τους δώδεκα προφήτες, αναφωνώντας: Αλίμονο σε εκείνους που επιθυμούν την ημέρα του Κυρίου. Σε τι θα σας χρησιμεύσει αυτή η ημέρα του Κυρίου; Αυτή είναι σκοτάδι και όχι φως. Όπως όταν ένας άνθρωπος ξεφεύγει από το πρόσωπο του λιονταριού, και τον συναντήσει η αρκούδα, και μπει τρέχοντας στο σπίτι του και στηρίξει τα χέρια του στον τοίχο, και τον δαγκώσει το φίδι. Δεν είναι σκοτάδι η ημέρα του Κυρίου και όχι φως, και βαθύ σκοτάδι που δεν έχει καμία λάμψη μέσα του; Μίσησα, απώθησα τις γιορτές σας, και δεν θα αναπνεύσω τη μυρωδιά των θυμιαμάτων στις πανηγύρεις σας. Διότι, εάν μου προσφέρετε τα ολοκαυτώματα και τις θυσίες σας, δεν θα τα δεχθώ, και δεν θα στρέψω το βλέμμα μου στις σωτήριες θυσίες σας. Απομάκρυνε από εμένα το πλήθος των ωδών σου και των ψαλμών· δεν πρόκειται να ακούσω τους ήχους των οργάνων σου. Και η κρίση θα κυλήσει σαν νερό, και η δικαιοσύνη σαν αδιάβατος χείμαρρος. Μήπως μου προσφέρατε σφάγια και θυσίες στην έρημο, οίκε του Ισραήλ; λέει ο Κύριος. Απεναντίας σηκώσατε τη σκηνή του Μολόχ και το άστρο του θεού σας Ραφάν, τα είδωλα που κατασκευάσατε για τους εαυτούς σας. Και θα σας εξορίσω πέρα από τη Δαμασκό, λέει ο Κύριος, το όνομα του οποίου είναι Θεός Παντοκράτωρ. Αλίμονο σε αυτούς που ζουν σπάταλα στη Σιών και σε εκείνους που στηρίζονται στο όρος της Σαμάρειας.