Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 6:10

«Και θα συμβεί, εάν απομείνουν δέκα άνδρες σε ένα σπίτι, να πεθάνουν, και θα απομείνουν οι υπόλοιποι, και θα τους πάρουν οι οικείοι τους και θα καταβάλουν βίαιη προσπάθεια για να βγάλουν τα οστά τους από το σπίτι, και θα πει στους προεστώτες της οικίας: Υπάρχει κανείς άλλος μαζί σου; Και θα πει: Κανείς πλέον. Και θα πει: Σώπα, για να μην αναφέρεις το όνομα του Κυρίου». Επειδή δηλαδή έχει μισήσει τις χώρες τους και βδελύσσεται όλη την ύβρη του Ιακώβ, δηλαδή την αλαζονεία τους, γι' αυτόν τον λόγο λέει ότι οι πόλεις τους θα καταστραφούν μαζί με τους κατοίκους τους. Το πώς όμως θα συμβεί το καθένα από αυτά σε εκείνους που έχουν αμαρτήσει, το ερμηνεύει λεπτομερώς. Διότι, λέει, θα εξαλείψω όποια πόλη θελήσω, και θα την αφανίσω από προσώπου γης μαζί με τους κατοίκους της. Και αν τυχόν συμβεί δέκα άτομα που ανήκουν σε ένα σπίτι να διαφύγουν το ξίφος των πολεμίων και να χωθούν στα πιο κρυφά και ενδότερα μέρη του σπιτιού, θα πεθάνουν, φοβούμενοι ίσως έστω και να προβάλουν ελάχιστα έξω από τα κρησφύγετα στα οποία βρίσκονται.

Θα διαδεχθεί, λοιπόν, το χέρι εκείνου που χτυπά, λέει, ο λιμός και θα σκοτώσει όσους έχουν κρυφτεί. Αφού δε αποχωρήσουν οι εχθροί, θα έρθουν κάποιοι από τους οικείους, είτε εξ αίματος είτε από φιλική διάθεση, και θα αναγκάσουν τον εαυτό τους να βγάλουν έξω τα οστά τους. Και ποιον θα βιάσουν συγκεντρώνοντας τα λείψανα των νεκρών; Προφανώς τον ίδιο τους τον εαυτό. Διότι είναι πράγματι βαρύ και δυσβάσταχτο να αγγίζει κανείς σώματα που ήδη λιώνουν και έχουν σαπίσει, και νομίζω πως χρειάζεται μύτη χωρίς όσφρηση σε όσους τολμούν τέτοια πράγματα· διότι δεν θα μπορούσε να υπάρξει τίποτα χειρότερο από μια τόσο τρομερή δυσοσμία. Επομένως, τον ίδιο τους τον εαυτό θα πιέσουν, προσφέροντας τη συμπάθειά τους στους νεκρούς και σε όσους χάθηκαν από τον λιμό, με το να τους αξιώσουν τάφου και νεκρικής φροντίδας. Αυτοί που θα τα κάνουν αυτά, λέει, θα ρωτήσουν έπειτα αυτόν που γνωρίζει το σπίτι, μήπως τυχόν υπάρχει κάποιος άλλος εκτός από αυτούς, είτε ακόμη ζωντανός που ίσως κρύβεται στα βάθη του σπιτιού, είτε ήδη νεκρός και σε αποσύνθεση. Εκείνος όμως απαντά λέγοντας: «Κανείς πλέον». Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο, παρά μια σαφής απόδειξη παντελούς ερήμωσης.

Αλλά εάν οι προϊστάμενοι του οίκου το έλεγαν αυτό, θα ακούσουν, λέει, ως απάντηση από εκείνον που θέτει την ερώτηση: Σώπα, ώστε να μην αναφέρεις το όνομα του Κυρίου. Και τι ακριβώς σημαίνει αυτό, είναι αναγκαίο να δούμε. Κάποιοι λοιπόν νομίζουν και λένε ότι, επειδή οι προϊστάμενοι του οίκου επρόκειτο να ορκιστούν, εκείνοι που ρωτούν τους αναγκάζουν να σιωπήσουν, για να μην ορκιστούν στο όνομα του Κυρίου. Προσθέτουν δε ότι ο νους εκείνων από τον Εφραίμ κατρακύλησε σε αυτό το σημείο της έσχατης έλλειψης αγάπης προς τον Θεό, ώστε να μην ανέχονται κανέναν, εάν τυχόν επιλέξει να ονομάσει τον Θεό των όλων. Νομίζω όμως ότι αυτός ο ισχυρισμός είναι εντελώς σαθρός και άτοπος. Διότι κανείς δεν θα αμφέβαλλε ότι εκείνοι από τον Εφραίμ απομακρύνθηκαν ολοκληρωτικά από την αγάπη προς τον Θεό. Αλλά αφού βρέθηκαν υπό πληγή και μάστιγα, είναι φυσικό μάλλον να φοβηθούν έστω και λίγο και να μεταστραφούν πλέον στο να επιδιώκουν κάτι από τα πιο αναγκαία, και όχι αντίθετα να αυθαδιάζουν τόσο άγρια ενάντια στην ευσέβεια προς τον Θεό. Άλλωστε, θα μπορούσα να προσθέσω στα προειρημένα και το εξής: ποια ανάγκη υπήρχε στους προϊσταμένους του οίκου, όταν ρωτώνται μήπως τυχόν βρίσκεται κρυμμένος ανάμεσά τους κάποιος είτε ζωντανός ακόμη είτε ήδη νεκρός, να προσθέσουν και όρκο ότι δεν υπάρχει πλέον κανείς σε αυτούς;

Τι σημαίνει λοιπόν το «θα πει 'Σώπα', για να μην ονομαστεί το όνομα του Κυρίου»; Λέμε ότι τη βλασφημία και την κατάρα εναντίον του Θεού συνήθιζαν να την αποκαλούν έτσι όσοι κατάγονταν από το αίμα του Ισραήλ, ακολουθώντας τις νομικές διατάξεις. Διότι είναι γραμμένο στο Λευιτικό ότι δύο άνδρες συνεπλάκησαν μεταξύ τους μέσα στη συναγωγή, και στη συνέχεια ο ένας από αυτούς που μάλωναν, ο γιος της Αιγυπτίας, βλασφήμησε και κατέληξε να λιθοβοληθεί μέχρι θανάτου. Αμέσως τότε ο Θεός έθεσε νόμο για αυτό το θέμα, λέγοντας τα εξής: «Άνθρωπος που θα καταραστεί τον Θεό του, θα επωμιστεί αμαρτία· και όποιος ονομάσει το όνομα του Κυρίου, να θανατωθεί με θάνατο». Επομένως, το «να ονομάσει το όνομα του Κυρίου» σημαίνει το να βλασφημήσει, μολονότι διατυπώνεται με εύφημες λέξεις μέσα στα ιερά κείμενα. Επειδή λοιπόν είναι συνήθεια σε πολλούς, όταν βρεθούν σε θλίψεις, να εκστομίζουν μερικές φορές βλάσφημα λόγια κατά του Θεού, αναφέρει ότι εκείνον τον επικεφαλής του σπιτιού που αναγγέλλει ότι δεν υπάρχει πια κανείς μαζί του, και που έχει υποστεί τα δεινά μιας ανεπανόρθωτης συμφοράς, θα τον αποστομώσει, λέει, για να μην ονομάσει το όνομα του Κυρίου, δηλαδή για να μην πει κανένα βλάσφημο λόγο εναντίον του Θεού. Και αυτό δείχνει ότι η μάστιγα δεν τους επιβλήθηκε τυχαία και ότι ο Θεός δεν τους τιμωρεί μάταια, αλλά για κάτι ωφέλιμο και αναγκαίο.