Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 6:12

Διότι είναι δυνατόν, και μάλιστα πολύ εύκολα, όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς από όσα συνέβησαν, ότι η πληγή εκείνων που έπαθαν τα δεινά μετέστρεψε σε ευλάβεια όσους ζούσαν ακόμη και είχαν απομείνει, και τους έκανε να φοβούνται να προσκρούσουν πλέον στον Θεό, ή έστω να τον λυπήσουν με απλά λόγια, μολονότι παλαιότερα συνήθιζαν να το πράττουν αυτό χωρίς καμία προφύλαξη, προσθέτοντας μάλιστα στα λόγια και τις ύβρεις μέσα από τις ίδιες τους τις πράξεις. Επομένως, είναι πολύ καλύτερο για τους αληθινά αγαθούς και συνετούς να αναζητούν το συμφέρον τους πριν από την πληγή και τη μάστιγα, και να προλαμβάνουν την πείρα των εκδηλώσεων της οργής απομακρυνόμενοι από τη φαυλότητα, επιλέγοντας να εφαρμόζουν όσα αληθινά είναι αρεστά στον πανάγιο Θεό. <Διότι ιδού, ο Κύριος δίνει εντολή, και θα πατάξει τον μεγάλο οίκο με συντριβή και τον μικρό οίκο με ρήγματα>. Απείλησε δηλαδή ξεκάθαρα ότι οι πόλεις θα κυριευθούν, ή μάλλον θα καταστραφούν μαζί με τους κατοίκους τους. Το ότι δε το γεγονός αυτό προέρχεται από τον Θεό και δεν συνέβη τυχαία, το καθιστά απολύτως σαφές το ότι ο ίδιος δίνει εντολή σε όσους έχουν τη δύναμη να λεηλατήσουν, και εκείνοι εκτελούν εύκολα όσα ορίζει ο θείος θυμός. Ονομάζει δε μεγάλο και μικρό οίκο πιθανότατα τον Εφραΐμ και τον Ιούδα. Διότι ο Εφραΐμ ήταν πολυάνθρωπος, καθώς συναποτελούνταν από δέκα φυλές· γι' αυτό και ήταν μεγάλος οίκος. Μικρότερος όμως ήταν ο Ιούδας, καθώς αποτελούνταν από δύο· διότι αυτός βρισκόταν στα Ιεροσόλυμα, μαζί και η φυλή του Βενιαμίν.

Είναι συνεπές να σκεφτούμε ότι αυτό που συνθλίβεται υφίσταται μια κατά κάποιο τρόπο ολοκληρωτική πτώση, ενώ αυτό που ρηγματώνεται θα μπορούσε εύλογα να νοηθεί ότι πάσχει μόνο κατά ένα μέρος. Συνέβη, λοιπόν, ο μεν οίκος του Εφραίμ, δηλαδή ο Ισραήλ, να υποστεί ολοκληρωτική άλωση και δυσίατη τη συμφορά από τον πόλεμο, ενώ ο Ιούδας υπέφερε μερικώς και, τρόπον τινά, ως μικρό ρήγμα. Δίκαιος, λοιπόν, και απροσωπόληπτος είναι ο Κριτής. Διότι σταθμίζει, όπως βλέπει, τα εγκλήματα των πόλεων ή των χωρών, και επιφέρει αναλόγως στον καθένα την πληγή που έχει τη δύναμη να τον ωφελήσει. Ας μην περιφρονούμε, λοιπόν, τον Θεό, γνωρίζοντας την παντοδυναμία του υπέρτατου χεριού Του· διότι η σύνεση ως προς αυτό είναι άριστο πράγμα. <Άραγε θα τρέξουν άλογα πάνω σε πέτρες; Άραγε θα σιωπήσουν ανάμεσα σε θηλυκά; Επειδή εσείς διαστρέψατε την κρίση σε θυμό, και τον καρπό της δικαιοσύνης σε πίκρα.> Ότι, βεβαίως, πάλι ο Ίδιος έδωσε την εντολή να πατάξουν «τον μεγάλο οίκο με συντριβές και τον μικρό οίκο με ρήγματα», έστω κι αν αυτό γινόταν μέσω του χεριού των Ασσυρίων, πάλι θα μας πείσει λέγοντας: Άραγε θα τρέξουν άλογα πάνω σε πέτρες; Διότι είναι σαν να έλεγε σαφώς: Αγέρωχο μεν ζώο και από τα πλέον ταχύτατα το άλογο, όμως ο κατάλληλος τόπος για να τρέξει δεν είναι κάποιος πετρώδης και γεμάτος οχθώματα, αλλά ο γυμνός και ομαλός. Πώς λοιπόν σας καταδίωξαν οι Ασσύριοι, μολονότι ο λαός σας ήταν από παλιά πολύ τραχύς και σαν πετρώδης, και δεν είχε ποτέ πατηθεί από κανέναν εχθρό;

Αλλά ο Θεός ήταν αυτός που είχε ατιμαστεί, εκείνος που καθιστά τα σκληρά και δύσβατα βατά και κατάλληλα για τα άλογα εκείνων που πολεμούν. Και όπως, λέει, δεν θα σταματούσαν οι οιστρηλατημένοι ίπποι, που από τα κέντρα της φύσης παροξύνονται και επιβαίνουν στις θηλυκές που είναι παρούσες, έτσι δεν θα ησύχαζαν και οι εχθροί, στρέφοντας μια θερμότατη και ακάθεκτη ορμή εναντίον εκείνων που έχουν ασεβήσει. Και ποια είναι η αφορμή για αυτό; Εσείς, και κανένας άλλος. Διότι, λέει, τη δίκαιη κρίση μου για εσάς την μετατρέψατε σε θυμό, και αντί να φέρετε καρπούς δικαιοσύνης, εξαναγκάσατε τον χορηγό κάθε σας χαράς σε οργή, διαπράττοντας ασέβειες άξιες πικρίας. Διότι ο Θεός των όλων βέβαια σπλαχνιζόταν τον Ισραήλ που είχε καταπονηθεί στην Αίγυπτο, αλλά εκείνοι δεν σταμάτησαν να τον παροργίζουν. Και αυτό, νομίζω, σημαίνει το «διαστρέψατε την κρίση σε θυμό».

Πολύ φοβερό λοιπόν είναι το έγκλημα της αχαριστίας· και τιμωρείται, και μάλιστα πολύ δίκαια. Διότι εκείνον που έπρεπε μάλλον να εξευμενίζουμε περισσότερο με ευφημίες και να ευφραίνουμε με ευχαριστήριες φωνές, το να τον παροργίζουμε από αμάθεια, πώς δεν θα γίνει για εμάς πρόξενος κάθε κακού; <Εσείς που ευφραίνεστε με λόγια που δεν έχουν κανένα καλό, που λέτε: «Δεν αποκτήσαμε κέρατα με τη δική μας ισχύ;» Διότι, ιδού, εγώ ξεσηκώνω εναντίον σας, οίκε του Ισραήλ, ένα έθνος, και θα σας καταθλίψουν, ώστε να μην μπορέσετε να εισέλθετε στην Αιμάθ και μέχρι τον χείμαρρο της δύσης.> Στρέψατε λοιπόν, λέει, «την κρίση σε θυμό, και τον καρπό της δικαιοσύνης σε πίκρα εσείς», που υπερηφανεύεστε για τον εαυτό σας και ανασηκώνετε αλαζονικά την οφρύ εναντίον του Θεού, εσείς που χαίρεστε με σαθρά και ασύνετα λόγια. Διότι υποστηρίξατε ότι δεν έγινα εγώ ο χορηγός της ισχύος που έχετε, ούτε της ικανότητάς σας να καταβάλλετε τους εχθρούς, αλλά, αποδίδοντας τα καυχήματα στις δικές σας δυνάμεις, τολμήσατε και να πείτε: «Δεν αποκτήσαμε κέρατα με τη δική μας ισχύ;» Το οποίο βέβαια ισοδυναμούσε πλέον με το να συλληφθείτε να σκέφτεστε και να λέτε ασύνετα: «Εμείς οι ίδιοι καταδυναστεύουμε και θα υπερισχύσουμε των εχθρών, και ακόμη και αν δεν επιλέξει, λέει, ο Θεός να μας υπερασπιστεί, εμείς επικρατήσαμε, και πρέπει να καυχιόμαστε για αυτά τα τόσο λαμπρά κατορθώματα, χωρίς να αποδίδουμε απολύτως τίποτα στον Θεό.» Υπεροψία λοιπόν και ύβρις εναντίον του Θεού αποτελεί αυτό το τόσο παράλογο φρόνημα και λόγος.

«Ποιος καταστράφηκε», λέει, «με τον τρόπο που βλέπουμε αυτούς να καταστρέφονται; Ή ποιος καθαρός χάθηκε, με τον τρόπο που είδα να χάνονται όσοι οργώνουν την ανομία; Εκείνοι δε που τα σπέρνουν, θα θερίσουν οδύνες για τον εαυτό τους.» Πολύ εύστοχα έκανε λόγο για σπορά και όργωμα. Διότι, για να μην πει κάποιος: «Γιατί, λοιπόν, δεν καταστράφηκαν αμέσως;», απαντά: «Ούτε ο σπόρος αποδίδει αμέσως καρπό». «Από πρόσταγμα Κυρίου θα καταστραφούν και από την πνοή της οργής του θα αφανιστούν.» Δες και κάτι άλλο φοβερό: «Μην νομίσεις», λέει, «ότι όσα συνέβησαν προέρχονται από πονηρούς δαίμονες ή από την επιβουλή ανθρώπων· ο Θεός είναι εκείνος που τιμωρεί. Επομένως, είναι αναμφισβήτητο ότι η τιμωρία είναι δίκαιη». «Η δύναμη του λιονταριού, η φωνή της λέαινας και η έπαρση των δρακόντων έσβησε;» Δες τι λέει: «Όπως ακριβώς τα φυσικά πράγματα δεν θα μπορούσαν να γίνουν διαφορετικά, παρά μόνο με τον τρόπο που έχουν οριστεί από τη φύση, έτσι», λέει, «συμβαίνει και εδώ, δηλαδή το να καταστρέφονται οι πονηροί και να ευημερούν οι αγαθοί. Μήπως είδες», λέει, «την πορεία της φύσης να διακόπτεται;» Όπως αναφέρει και ο προφήτης για τα αδύνατα: «Θα πορευτούν ποτέ δύο μαζί, εάν δεν έχουν συνεννοηθεί μεταξύ τους; Θα βρυχηθεί το λιοντάρι μέσα από το δάσος, αν δεν έχει θήραμα; Θα βγάλει καθόλου φωνή το μικρό λιοντάρι, εάν δεν έχει αρπάξει κάτι; Θα πέσει το πουλί στην παγίδα χωρίς να υπάρχει κυνηγός; Θα κλείσει η παγίδα χωρίς να συλλάβει κάτι;» Και πάλι: «Μήπως θα τρέξουν άλογα πάνω στους βράχους; Μήπως θα παραμείνουν σιωπηλά μπροστά στα θηλυκά;»