Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ - ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΑΖΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΜΝΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ 1:11

Η προσευχή και ο ύμνος των τριών παίδων στην κάμινο του πυρός <στη Βαβυλώνα>. Ευλογητός ει: Διότι πότε ο Θεός δεν ευλογείται από όλους; Και αινετόν: Και στον παρόντα αιώνα και στον μέλλοντα ο Θεός είναι δεδοξασμένος. Ότι δίκαιος: Διότι όλα όσα αφορούν τη σωτηρία μας, μας τα επιμέτρησε ως αγαθός Θεός. Και όλα τα έργα: Ως [έργα] του Θεού, είναι όλα αληθινά όσα προέρχονται από Αυτόν. Και κρίματα αληθείας: Διότι τίποτα δεν είναι άκριτο ή ψευδές στον Θεό. Κατά πάντα: Διότι έκανε τα πάντα καλά για τον άνθρωπο. Και επί την πόλιν: Εννοεί βέβαια και την αισθητή Ιερουσαλήμ, διότι υπέφερε πολλά προς επιστροφή. Ότι εν αληθεία: Διότι, επειδή παρόργισαν τον Θεό, έλαβαν την ανταπόδοση. Ότι αμαρτήσαμε: Διότι αρνήθηκαν τον Θεό και προσχώρησαν στα είδωλα· συνεπώς σε όλα αμάρτησαν. Και των εντολών: Διότι, παραβαίνοντας τον νόμο, γίναμε ένοχοι για τα πάντα. Καθώς ενετείλω: Διότι Αυτός ως αγαθός μας συμβούλευσε τα αγαθά, αλλά εμείς υπήρξαμε ανυπάκουοι. Και πάντα όσα: Διότι τίποτε δεν κάνει ο Θεός άσκοπα ούτε προς βλάβην. Και παρέδωκας: Σε απερίτμητους και ασεβείς, οι οποίοι δεν γνωρίζουν τον Θεό, αλλά είναι κατά πάντα άνομοι. Και σε βασιλιά άδικο: Αναφέρεται μεν στον Ναβουχοδονόσορα, αλλά εννοεί τον διάβολο. Και νυν: Διότι γίναμε υπόδικοι παρακούοντας τον Θεό. Αισχύνη: Διότι ενώ οφείλαμε να μιλάμε στον Θεό, παραδοθήκαμε σε ειδωλολάτρες <στις ειδωλολατρίες> και ντροπιαστήκαμε. Μη παραδώς: Διότι ενώ εμείς δεν έχουμε έργα σωτηρίας, Εσύ για το όνομά Σου μην μας εγκαταλείψεις.

«καὶ μὴ διασκεδάσῃς» Μην αφήσεις να λησμονηθεί η διαθήκη σου, την οποία συνήψες με τους πατέρες μας. «καὶ μὴ ἀποστήσῃς» Αλλά ως συμπαθής Θεός συμφιλιώσου. «δι’ Ἀβραάμ» Για χάρη τους σπλαγχνίσου ολόκληρο το γένος· διότι εσύ ο ίδιος τους αναγνώρισες ως πατέρες, και αυτοί αναγνώρισαν εσένα ως πατέρα. «οἷς ἐλάλησας» Διότι, εάν πλήθυνας τόσο πολύ τον λαό σου, τώρα μην τους καταστρέψεις. «ὅτι δέσποτα» Μολονότι ήμασταν εκλεκτοί, λέει, υποστήκαμε ατίμωση. «καί ἐσμεν ταπεινοί» Διότι όλα τα έθνη μας καταπάτησαν, επειδή παροξύναμε τον Θεό. «καὶ οὐκ ἔστιν» Διότι, ευρισκόμενοι στην αιχμαλωσία, στερήθηκαν όλα τα πολύτιμα του νόμου. «οὐδὲ ὁλοκαύτωσις» Διότι δεν υπήρχε ο καθορισμένος από τον νόμο τόπος, στον οποίο έπρεπε να επιτελούνται τα έργα του νόμου. «οὐ τόπος» Διότι, εφόσον καταστράφηκε ο τόπος, προφανώς καταστράφηκαν μαζί και τα όσα τελούνταν στον τόπο. «ἀλλ’ ἐν ψυχῇ» Διότι σε αυτά ευαρεστείται ο Θεός. «ὡς ἐν ὁλοκαυτώμασιν» Διότι η πίστη έχει μεγαλύτερη δύναμη από τους αμνούς και τις δαμαλίδες. «καὶ ὡς ἐν μυριάσιν» Διότι η ταπείνωση και η ευσέβεια έχουν ισχύ και υπολογίζονται πάνω από όλα. «οὕτως γενέσθω» Διότι στην προαίρεση που πηγάζει από την καρδιά δίδεται προσοχή περισσότερο από τις νομικές θυσίες. «καὶ ἐκτελέσαι» Διότι το να ακολουθεί κανείς τον Θεό είναι ανώτερο από όλα. «ὅτι οὐκ ἔστιν» Διότι η ελπίδα δεν ντροπιάζει. «καὶ νῦν» Και τώρα, λέει, προσπίπτοντας παρακαλούμε: δέξου τη μετάνοιά μας. «μὴ καταισχύνῃς» Δηλαδή, εσύ ο ίδιος να μας παιδαγωγήσεις και όχι οι εχθροί μας, ώστε να μην υποστούμε καταισχύνη.

ι'. Διότι, το ότι αυτή η θυσία —εννοώ την ταπεινοφροσύνη— είναι πολύ ανώτερη από την ιουδαϊκή, όχι μόνο τώρα, αλλά ήταν και τότε, αποδεικνύεται από εκείνους τους τρεις παίδες, οι οποίοι στο καμίνι της Βαβυλώνας μετέτρεψαν τη φλόγα σε πηλό, οι νέοι που ήταν συνετοί σαν γέροντες, οι λίγοι που στάθηκαν δυνατότεροι από τους πολλούς, οι αιχμάλωτοι που αποδείχθηκαν ισχυρότεροι από τον βασιλιά, αυτοί που έχασαν την πατρίδα τους αλλά δεν έχασαν την πίστη τους, οι γυμνοί και ταυτόχρονα ενδεδυμένοι, οι φτωχοί και ταυτόχρονα εύποροι, οι δούλοι που ήταν ανώτεροι από τους ελεύθερους, αυτοί που μετέτρεψαν το καμίνι σε δροσιά και μετέβαλαν τα στοιχεία της φύσεως, αυτοί που έσβησαν την ενέργεια του πυρός, αυτούς που έδεσε ο τύραννος και τους έλυσε η φωτιά, αυτοί ικέτευαν και έλεγαν: «Αμαρτήσαμε, παρανομήσαμε, αδικήσαμε, αποστατώντας από Σένα. Δεν υπάρχει πλέον άρχοντας, ούτε προφήτης, ούτε ηγέτης, ούτε τόπος για να προσφέρουμε κάρπωμα ενώπιόν Σου και να βρούμε έλεος· αλλά είθε να γίνουμε δεκτοί με ψυχή συντετριμμένη και με πνεύμα ταπεινώσεως. Θυσία στον Θεό είναι το συντετριμμένο πνεύμα· καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη ο Θεός δεν θα την περιφρονήσει».

«Αλλ’ εμείς οι ζώντες θα ευλογήσουμε τον Κύριο από τώρα και έως τον αιώνα». Νεκρούς δεν ονομάζει αυτούς που έχουν πεθάνει, αλλά αυτούς που πέθαναν μέσα στην ασέβεια, ή αυτούς που κατασάπηκαν μέσα στα αμαρτήματα. Διότι και ο Αβραάμ είχε πεθάνει, και ο Ισαάκ και ο Ιακώβ, αλλά ωστόσο ζούσαν με τέτοιον τρόπο, ώστε οι ζώντες να τελούν τη μνήμη τους. Ο Μωυσής λοιπόν, προσευχόμενος υπέρ του λαού τον οποίο καθοδηγούσε, μέσω αυτών εκλιπαρεί τον Θεό, προβάλλοντάς τους κατά την ικεσία του. Και οι τρεις παίδες χάρη σε αυτούς ζητούν να σωθούν· γι’ αυτό και λένε: «Μην απομακρύνεις το έλεός σου από εμάς, για χάρη του Αβραάμ του αγαπημένου σου, και για χάρη του Ισαάκ του δούλου σου, και του Ισραήλ του αγίου σου». Εάν λοιπόν είχαν τόση ισχύ, πώς ήταν νεκροί;

Εσύ είσαι αγαθός, αλλά εμείς ανομήσαμε. Εσύ είσαι μακρόθυμος, αλλά εμείς είμαστε άξιοι πληγών. Αναγνωρίζουμε την αγαθότητά σου, μολονότι είμαστε ασύνετοι. Λιγότερο από όσο αναλογεί στα αμαρτήματά μας έχουμε μαστιγωθεί. Εσύ είσαι φοβερός, και ποιος μπορεί να σου αντισταθεί; Τρόμος θα καταλάβει τα όρη εξαιτίας σου, ποιος θα εναντιωθεί; Εάν κλείσεις τον ουρανό, ποιος θα τον ανοίξει; Και εάν ελευθερώσεις τους καταρράκτες, ποιος θα τους συγκρατήσει; Είναι εύκολο ενώπιόν σου να φτωχύνεις ή να πλουτίσεις κάποιον, να δώσεις ζωή και να θανατώσεις, και το θέλημά σου αποτελεί τετελεσμένη πράξη. Εσύ οργίστηκες, και εμείς αμαρτήσαμε, λέει εξομολογούμενος κάποιος από τους παλαιούς. Για εμένα όμως είναι καιρός να πω και το αντίθετο: εμείς αμαρτήσαμε και εσύ οργίστηκες. Γι' αυτό γίναμε όνειδος στους γείτονές μας. Απέστρεψας το πρόσωπό σου, και γεμίσαμε από ατιμία. Αλλά κόπασε, Κύριε, δείξε επιείκεια, Κύριε, σπλαχνίσου, Κύριε. Μην μας παραδώσεις ολοκληρωτικά στην καταστροφή εξαιτίας των ανομιών μας, ούτε να παιδαγωγήσεις άλλους μέσω των δικών μας τιμωριών, εφόσον ήταν δυνατόν να σωφρονιστούμε εμείς μέσω των βασάνων των άλλων. Ποιων άραγε;