Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ - ΠΡΟΣΕΥΧΗ ΑΖΑΡΙΟΥ ΚΑΙ ΥΜΝΟΣ ΤΩΝ ΤΡΙΩΝ 1:7

Πλήθυναν περισσότερο από τις τρίχες της κεφαλής μου, και η καρδιά μου με εγκατέλειψε. Και ας μη θεωρήσει κανείς αταίριαστα τα όσα ειπώθηκαν προς όσα έχουν ερμηνευθεί. Διότι και οι τρεις παίδες, αν και είχαν κατακτήσει την ύψιστη αρετή και είχαν στεφανωθεί με το νικητήριο στεφάνι, προσευχόμενοι μέσα στο καμίνι έλεγαν: Αμαρτήσαμε, παρανομήσαμε, αδικήσαμε, και απομακρυνθήκαμε από τις εντολές σου, και δεν τηρήσαμε τα προστάγματά σου. Το ίδιο έπραξε ο θαυμάσιος Δανιήλ, το ίδιο ο θεσπέσιος Ιερεμίας, το ίδιο ο θείος Ησαΐας, το ίδιο ο σοφότατος Παύλος· διότι, όπως λέει: Ο Χριστός ήλθε στον κόσμο για να σώσει τους αμαρτωλούς, από τους οποίους ο πρώτος είμαι εγώ· και πάλι: Δεν είμαι άξιος να ονομάζομαι απόστολος.

Η προσευχή και ο ύμνος των τριών παίδων στην κάμινο του πυρός <στη Βαβυλώνα>. Ευλογητός ει: Διότι πότε ο Θεός δεν ευλογείται από όλους; Και αινετόν: Και στον παρόντα αιώνα και στον μέλλοντα ο Θεός είναι δεδοξασμένος. Ότι δίκαιος: Διότι όλα όσα αφορούν τη σωτηρία μας, μας τα επιμέτρησε ως αγαθός Θεός. Και όλα τα έργα: Ως [έργα] του Θεού, είναι όλα αληθινά όσα προέρχονται από Αυτόν. Και κρίματα αληθείας: Διότι τίποτα δεν είναι άκριτο ή ψευδές στον Θεό. Κατά πάντα: Διότι έκανε τα πάντα καλά για τον άνθρωπο. Και επί την πόλιν: Εννοεί βέβαια και την αισθητή Ιερουσαλήμ, διότι υπέφερε πολλά προς επιστροφή. Ότι εν αληθεία: Διότι, επειδή παρόργισαν τον Θεό, έλαβαν την ανταπόδοση. Ότι αμαρτήσαμε: Διότι αρνήθηκαν τον Θεό και προσχώρησαν στα είδωλα· συνεπώς σε όλα αμάρτησαν. Και των εντολών: Διότι, παραβαίνοντας τον νόμο, γίναμε ένοχοι για τα πάντα. Καθώς ενετείλω: Διότι Αυτός ως αγαθός μας συμβούλευσε τα αγαθά, αλλά εμείς υπήρξαμε ανυπάκουοι. Και πάντα όσα: Διότι τίποτε δεν κάνει ο Θεός άσκοπα ούτε προς βλάβην. Και παρέδωκας: Σε απερίτμητους και ασεβείς, οι οποίοι δεν γνωρίζουν τον Θεό, αλλά είναι κατά πάντα άνομοι. Και σε βασιλιά άδικο: Αναφέρεται μεν στον Ναβουχοδονόσορα, αλλά εννοεί τον διάβολο. Και νυν: Διότι γίναμε υπόδικοι παρακούοντας τον Θεό. Αισχύνη: Διότι ενώ οφείλαμε να μιλάμε στον Θεό, παραδοθήκαμε σε ειδωλολάτρες <στις ειδωλολατρίες> και ντροπιαστήκαμε. Μη παραδώς: Διότι ενώ εμείς δεν έχουμε έργα σωτηρίας, Εσύ για το όνομά Σου μην μας εγκαταλείψεις.

Τόσο δυνατός είναι, ώστε ακόμα και αφού πέσουμε μέσα, μπορεί πάλι να μας αρπάξει από τη φλόγα. Και αν δεν το κάνει, ας είναι γνωστό σε εσένα, βασιλιά, ότι τους θεούς σου δεν τους λατρεύουμε, και τη χρυσή εικόνα που έστησες δεν την προσκυνάμε. Πρόσεξε πώς αγνοούν το μέλλον κατά θεία οικονομία. Διότι, αν το γνώριζαν εκ των προτέρων, δεν θα ήταν καν αξιοθαύμαστοι για αυτό που έπραξαν· διότι ποιο θα ήταν το θαυμαστό, εάν, έχοντας εγγυήσεις για τη σωτηρία τους, τολμούσαν να αντιμετωπίσουν τα δεινά; Αφενός ο Θεός θα δοξαζόταν, επειδή μπόρεσε να τους βγάλει από το καμίνι, αφετέρου εκείνοι δεν θα προκαλούσαν τον θαυμασμό, εφόσον δεν θα είχαν ρίξει οι ίδιοι τους εαυτούς τους στους κινδύνους. Για τον λόγο αυτόν τους άφησε να αγνοούν το μέλλον, ώστε να τους δοξάσει περισσότερο. Και όπως ακριβώς εκείνοι διασφάλιζαν ότι ο βασιλιάς δεν θα καταλόγιζε αδυναμία στον Θεό σε περίπτωση που κατακαίγονταν, έτσι και ο Θεός έπραξε και τα δύο: και τη δική Του δύναμη έδειξε, και φρόντισε ώστε η προθυμία των παίδων να φανεί λαμπρότερη. Από πού, λοιπόν, προερχόταν σε αυτούς, λέει, η αμφιβολία και το να μην έχουν την πεποίθηση ότι οπωσδήποτε θα σωθούν; Από το γεγονός ότι θεωρούσαν τους εαυτούς τους εντελώς ευτελείς και ανάξιους μιας τέτοιας ευεργεσίας. Και ότι δεν το λέω αυτό κάνοντας εικασίες, αποδεικνύεται από το ότι, όταν έπεσαν στο καμίνι, οδύρονταν λέγοντας τα εξής: Αμαρτήσαμε, ανομήσαμε, δεν μας επιτρέπεται καν να ανοίξουμε το στόμα μας. Για αυτούς τους λόγους έλεγαν: «Και αν όχι».

ι'. Διότι, το ότι αυτή η θυσία —εννοώ την ταπεινοφροσύνη— είναι πολύ ανώτερη από την ιουδαϊκή, όχι μόνο τώρα, αλλά ήταν και τότε, αποδεικνύεται από εκείνους τους τρεις παίδες, οι οποίοι στο καμίνι της Βαβυλώνας μετέτρεψαν τη φλόγα σε πηλό, οι νέοι που ήταν συνετοί σαν γέροντες, οι λίγοι που στάθηκαν δυνατότεροι από τους πολλούς, οι αιχμάλωτοι που αποδείχθηκαν ισχυρότεροι από τον βασιλιά, αυτοί που έχασαν την πατρίδα τους αλλά δεν έχασαν την πίστη τους, οι γυμνοί και ταυτόχρονα ενδεδυμένοι, οι φτωχοί και ταυτόχρονα εύποροι, οι δούλοι που ήταν ανώτεροι από τους ελεύθερους, αυτοί που μετέτρεψαν το καμίνι σε δροσιά και μετέβαλαν τα στοιχεία της φύσεως, αυτοί που έσβησαν την ενέργεια του πυρός, αυτούς που έδεσε ο τύραννος και τους έλυσε η φωτιά, αυτοί ικέτευαν και έλεγαν: «Αμαρτήσαμε, παρανομήσαμε, αδικήσαμε, αποστατώντας από Σένα. Δεν υπάρχει πλέον άρχοντας, ούτε προφήτης, ούτε ηγέτης, ούτε τόπος για να προσφέρουμε κάρπωμα ενώπιόν Σου και να βρούμε έλεος· αλλά είθε να γίνουμε δεκτοί με ψυχή συντετριμμένη και με πνεύμα ταπεινώσεως. Θυσία στον Θεό είναι το συντετριμμένο πνεύμα· καρδιά συντετριμμένη και ταπεινωμένη ο Θεός δεν θα την περιφρονήσει».

Είδες αυτόν που γελά να παραδίδεται στον θρήνο; Δες αυτόν που πενθεί να απολαμβάνει παρηγοριά. Διότι λέει: «Μακάριοι οι πενθούντες, διότι αυτοί θα παρηγορηθούν». Είδες αυτούς που δυσανασχετούν να τιμωρούνται; Δες αυτούς που ευχαριστούν να σώζονται. «Ευλογητός είσαι, Κύριε, και αξιοΰμνητο το όνομά σου, διότι είσαι δίκαιος σε όλα όσα έπραξες σε εμάς». Και λίγο μετά: «Όλα όσα επέφερες σε εμάς, τα έκανες με αληθινή κρίση». Εκείνοι έλεγαν: «Καθένας που πράττει το πονηρό, είναι καλός ενώπιον του Κυρίου»· τούτοι, αντίθετα: «Καθαρός είναι ο οφθαλμός σου, ώστε να μη βλέπει τα πονηρά».

Διότι αμαρτήσαμε, παρανομήσαμε, αδικήσαμε και πράξαμε το πονηρό, και αμαρτήσαμε στα πάντα, και δεν υπακούσαμε στις εντολές σου, και για τον λόγο αυτόν πλανηθήκαμε μακριά σου. Αλλά ελέησε, Κύριε, τα έργα των χειρών σου· ελέησε, Δέσποτα, αυτούς που με την απάτη του φιδιού εκδιώχθηκαν από τον παράδεισο· ελέησέ μας και ένδυσέ μας με χιτώνα ευφροσύνης και με ιμάτιο σωτηρίας· ελέησέ μας, τους οποίους ο διάβολος απογύμνωσε από τη δική σου βοήθεια. Εύσπλαχνε, ελέησε αυτούς που σε εγκατέλειψαν και δούλεψαν σε εκείνον· ελέησε τους πλανημένους, ελέησε αυτούς που δεν φύλαξαν τις προσταγές σου και υπηρέτησαν τις κακουργίες των δαιμόνων· ελέησε αυτούς που μολύνθηκαν μέσα στις αμαρτίες, ελέησε αυτούς που τυραννούνται από τον διάβολο, ελέησε αυτούς που έχουν ρυπανθεί μέσα στην ασωτία· ελέησε, Ελεήμον, ελέησε, Αγαθέ, ελέησε, Μακρόθυμε, διότι τα χέρια μας έπραξαν κάθε κακό και κάθε ακαθαρσία και πλεονεξία και αδικία. Διότι μιάναμε την ψυχή, την οποία δημιούργησες κατ' εικόνα σου· μιάναμε το σώμα, μιάναμε την αίσθηση. Η γλώσσα μας έγινε κοφτερό μαχαίρι εναντίον του πλησίον, τα μάτια μας βλέπουν φωτιά, τα χέρια μας είναι γεμάτα αίμα, τα πόδια μας σπεύδουν γρήγορα προς το κακό, για να βλάψουν κάποιον.