Πατερικές αναφορές στο ΒΑΡΟΥΧ 3:12

Αλλά είναι άτοπο, θα πουν, να ρωτάει κανείς με αυτόν τον τρόπο για τον Πατέρα. Ας ακούσουν, λοιπόν, ότι είναι άτοπο να ρωτούν έτσι και για τον Λόγο Του. Επειδή, λοιπόν, μια τέτοια προσπάθεια συνιστά περιττή και υπερβολική μανία, ας μη ρωτά κανείς πλέον τέτοια πράγματα, αλλά ας μαθαίνει μόνο όσα βρίσκονται στις Γραφές. Διότι τα παραδείγματα που αναφέρονται σε αυτές σχετικά με το θέμα αυτό είναι επαρκή και ικανά. Ο Πατέρας, λοιπόν, ονομάζεται πηγή και φως· διότι λέει: «Εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζωντανού νερού». Και πάλι στον Βαρούχ: «Τι συμβαίνει, Ισραήλ, και βρίσκεσαι στη χώρα των εχθρών; Εγκατέλειψες την πηγή της σοφίας»· και κατά τον Ιωάννη: «Ο Θεός μας είναι φως». Ονομάζεται επίσης και ο Υιός ποταμός σε σχέση με την πηγή· διότι «Ο ποταμός του Θεού γέμισε με νερά»· και σε σχέση με το φως ονομάζεται απαύγασμα, όπως λέει ο Παύλος: «Ο οποίος, όντας απαύγασμα της δόξας και χαρακτήρας της υποστάσεώς Του». Εφόσον, λοιπόν, ο Πατέρας είναι φως και ο Υιός απαύγασμά Του (διότι ειδικά γι' αυτά τα θέματα δεν πρέπει να διστάζουμε να επαναλαμβάνουμε πολλές φορές τα ίδια), είναι δυνατόν να βλέπουμε και μέσα στον Υιό το Πνεύμα, διά του οποίου φωτιζόμαστε· διότι λέει, «για να σας δώσει Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως για την επίγνωσή Του, έχοντας φωτισμένα τα μάτια της καρδιάς». Και καθώς εμείς φωτιζόμαστε από το Πνεύμα, ο Χριστός είναι Εκείνος που φωτίζει μέσω αυτού· διότι, λέει, «Ήταν το φως το αληθινό, το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο».

Αλλά είναι παράλογο, θα πουν, να ρωτά κανείς με αυτόν τον τρόπο για τον Πατέρα. Ας ακούσουν λοιπόν ότι είναι παράλογο να ρωτά κανείς με τον ίδιο τρόπο και για τον Λόγο Του. Εφόσον, επομένως, μια τέτοια προσπάθεια είναι περιττή και μάλλον ένδειξη ακραίας μανίας, ας μην κάνει πλέον κανείς τέτοια ερωτήματα, αλλά ας μαθαίνει μόνο εκείνα που υπάρχουν στις Γραφές. Διότι είναι απόλυτα επαρκή τα παραδείγματα που περιέχονται σε αυτές σχετικά με αυτό το ζήτημα. Ο Πατέρας, λοιπόν, ονομάζεται πηγή και φως· διότι λέει: «Εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζώντος ύδατος». Και πάλι στον Βαρούχ: «Γιατί συμβαίνει, Ισραήλ, να βρίσκεσαι στη χώρα των εχθρών σου; Επειδή εγκατέλειψες την πηγή της σοφίας»· και σύμφωνα με τον Ιωάννη: «Ο Θεός μας είναι φως». Ο δε Υιός ονομάζεται ποταμός σε σχέση με την πηγή· διότι «ο ποταμός του Θεού γέμισε με ύδατα»· και απαύγασμα σε σχέση με το φως, καθώς λέει ο Παύλος: «Ο οποίος, όντας απαύγασμα της δόξας και χαρακτήρας της υποστάσεώς Του». Εφόσον, λοιπόν, ο Πατέρας είναι φως και ο Υιός είναι το απαύγασμά Του (διότι δεν πρέπει να διστάζουμε να επαναλαμβάνουμε συχνά τα ίδια πράγματα κυρίως για αυτούς), είναι δυνατόν να διακρίνουμε και μέσα στον Υιό το Πνεύμα, μέσω του οποίου φωτιζόμαστε· διότι λέει: «για να σας δώσει Πνεύμα σοφίας και αποκαλύψεως στην επίγνωσή Του, έχοντας φωτισμένους τους οφθαλμούς της καρδιάς». Και ενώ εμείς φωτιζόμαστε από το Πνεύμα, ο Χριστός είναι Εκείνος που φωτίζει μέσω αυτού· διότι λέει: «Ήταν το αληθινό φως, το οποίο φωτίζει κάθε άνθρωπο που έρχεται στον κόσμο».

Εάν ο Θεός είναι και ονομάζεται πηγή σοφίας και ζωής, όπως αφενός λέει μέσω του Ιερεμία: «Εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζώντος ύδατος»· και πάλι: «Θρόνος δόξας υψωμένος, το αγίασμά μας, η υπομονή του Ισραήλ, Κύριε, όλοι όσοι σε εγκαταλείπουν ας ντροπιαστούν· όσοι αποστατούν ας γραφτούν πάνω στη γη, διότι εγκατέλειψαν τον Κύριο, την πηγή της ζωής»· και αφετέρου στον Βαρούχ είναι γραμμένο: «Εγκαταλείψατε την πηγή της σοφίας»· είναι επόμενο η ζωή και η σοφία ούτε να είναι ξένες προς την ουσία της πηγής, αλλά να είναι οικείες σε αυτήν, ούτε να είναι κάποτε ανύπαρκτες, αλλά να υπάρχουν πάντοτε. Και αυτά είναι ο Υιός, ο οποίος λέει: «Εγώ είμαι η ζωή», και, «Εγώ, η σοφία, κατεσκήνωσα μαζί με τη βουλή». Πώς, λοιπόν, δεν ασεβεί εκείνος που λέει: «Υπήρξε κάποτε καιρός που δεν υπήρχε ο Υιός»; Διότι είναι το ίδιο σαν να λέει: «Υπήρξε κάποτε καιρός που η πηγή ήταν ξηρή, χωρίς τη ζωή και τη σοφία». Μια τέτοια όμως δεν θα μπορούσε να είναι πηγή· διότι αυτό που δεν γεννά από τον εαυτό του δεν είναι πηγή. Και από πόση ατοπία είναι γεμάτο αυτό! Διότι, από τη μια, ο Θεός υπόσχεται σε όσους πράττουν το θέλημά του ότι θα γίνουν σαν πηγή από την οποία δεν εξέλιπε ποτέ το νερό, λέγοντας μέσω του προφήτη Ησαΐα: «Και θα χορτάσεις, όπως ακριβώς επιθυμεί η ψυχή σου, και τα οστά σου θα παχύνουν, και θα είσαι σαν κήπος άφθονα ποτισμένος, και σαν πηγή από την οποία δεν εξέλιπε το νερό»· αυτοί, από την άλλη, τολμούν να δυσφημούν τον Θεό, ο οποίος ονομάζεται και είναι πηγή της σοφίας, θεωρώντας τον άγονο και ότι κάποτε στερήθηκε την ίδια του τη σοφία.

Γι' αυτόν τον λόγο, δίνοντας υπόσχεση στους αγίους, έλεγε τα εξής: «Θα έλθουμε εγώ και ο Πατέρας, και θα κατοικήσουμε μαζί του»· και πάλι: «Για να είναι, όπως εγώ και εσύ είμαστε ένα, έτσι και εκείνοι ένα μέσα μας». Και η χάρη που χορηγείται είναι μία, διδόμενη από τον Πατέρα εν τω Υιώ, όπως γράφει ο Παύλος σε κάθε επιστολή του: «Χάρη σε εσάς και ειρήνη από τον Θεό Πατέρα μας και τον Κύριο Ιησού Χριστό». Διότι πρέπει το φως να υπάρχει μαζί με τη λάμψη του, και το απαύγασμα να αντικρίζεται μαζί με το δικό του φως. Γι' αυτό οι Ιουδαίοι, οι οποίοι μαζί με αυτούς αρνούνται τον Υιό, δεν έχουν ούτε τον Πατέρα· διότι, αφού εγκατέλειψαν την πηγή της σοφίας, όπως τους είπε επικρίνοντάς τους ο Βαρούχ, απέβαλαν από τον εαυτό τους και τη σοφία που προέρχεται από αυτήν, δηλαδή τον Κύριό μας Ιησού Χριστό —διότι ο Χριστός, λέει ο Απόστολος, είναι Θεού δύναμη και Θεού σοφία— λέγοντας: «Δεν έχουμε βασιλιά παρά μόνο τον Καίσαρα».

Εάν ο Θεός είναι και ονομάζεται πηγή σοφίας και ζωής, όπως λέει μέσω του Ιερεμία: «εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζωντανού νερού», και πάλι: «θρόνος δόξας υψωμένος είναι το αγίασμά μας· η ελπίδα του Ισραήλ, Κύριε, όλοι όσοι σε εγκαταλείπουν ας καταντροπιαστούν· όσοι αποστατούν ας γραφτούν στο χώμα, διότι εγκατέλειψαν τον Κύριο, την πηγή της ζωής», ενώ στον Βαρούχ έχει γραφτεί: «εγκαταλείψατε την πηγή της σοφίας», τότε θα ήταν επόμενο η ζωή και η σοφία ούτε να είναι ξένες προς την ουσία της πηγής, αλλά γνήσια δικά της χαρακτηριστικά, ούτε να είναι κάποτε ανύπαρκτες, αλλά να υπάρχουν πάντοτε. Και αυτά είναι ο Υιός, ο οποίος λέει: «Εγώ είμαι η ζωή» και «Εγώ, η σοφία, κατοίκησα μαζί με τη σύνεση». Πώς, λοιπόν, δεν ασεβεί εκείνος που λέει «υπήρξε καιρός που δεν υπήρχε ο Υιός»; Διότι είναι το ίδιο σαν να λέει «υπήρξε καιρός που η πηγή ήταν ξηρή, χωρίς τη ζωή και τη σοφία». Μια τέτοια όμως δεν θα μπορούσε να είναι πηγή· διότι εκείνο που δεν γεννά από τον εαυτό του δεν είναι πηγή. Και από πόσο παραλογισμό είναι γεμάτο αυτό! Διότι ο μεν Θεός υπόσχεται σε όσους πράττουν το θέλημά του ότι θα γίνουν σαν πηγή από την οποία δεν λείπει το νερό, λέγοντας μέσω του προφήτη Ησαΐα: «και θα χορτάσεις, όπως ακριβώς επιθυμεί η ψυχή σου, και τα οστά σου θα αναζωογονηθούν, και θα είσαι σαν πλούσια ποτισμένος κήπος και σαν πηγή που δεν της έλειψε το νερό»· αυτοί όμως τολμούν να δυσφημούν τον Θεό, ο οποίος ονομάζεται και είναι πηγή της σοφίας, παρουσιάζοντάς τον ως άγονο και ισχυριζόμενοι ότι στερήθηκε κάποτε τη δική του σοφία.

Γι’ αυτό και όταν έδινε υπόσχεση στους αγίους, έλεγε τα εξής: «Θα έρθουμε εγώ και ο Πατέρας και θα κατοικήσουμε μαζί του» και πάλι: «για να είναι και εκείνοι ένα σε εμάς, όπως ακριβώς εγώ και εσύ είμαστε ένα». Και η χάρη που δίνεται είναι μία, χορηγούμενη από τον Πατέρα εν τω Υιώ, όπως γράφει ο Παύλος σε κάθε επιστολή του: «Χάρη σε εσάς και ειρήνη από τον Θεό, τον Πατέρα μας, και τον Κύριο Ιησού Χριστό». Διότι πρέπει το φως να είναι μαζί με τη λάμψη του, και το απαύγασμα να θεωρείται αχώριστο από το δικό του φως. Επομένως, οι Ιουδαίοι, μαζί με αυτούς, «εφόσον αρνούνται τον Υιό, δεν έχουν ούτε τον Πατέρα»· και «επειδή εγκατέλειψαν την πηγή της σοφίας», όπως τους επέπληξε ο Βαρούχ, απέρριψαν από τον εαυτό τους και τη σοφία που προέρχεται από αυτήν, δηλαδή τον Κύριό μας Ιησού Χριστό (διότι «ο Χριστός», λέει ο απόστολος, «είναι δύναμη Θεού και σοφία Θεού»), όταν έλεγαν: «Δεν έχουμε βασιλιά εκτός από τον Καίσαρα». Οι μεν Ιουδαίοι, λοιπόν, υφίστανται τις συνέπειες της τιμωρίας για την άρνησή τους, διότι μαζί με την πόλη έχασαν και τον ορθό λογισμό. Αυτοί όμως κινδυνεύουν πλέον και ως προς το ίδιο το πλήρωμα του μυστηρίου· εννοώ, δηλαδή, το βάπτισμα.

Δεδομένων λοιπόν αυτών, ας εξετάσει όποιος από αυτούς το επιθυμεί και ας βρεθεί κάποιος να τους ελέγξει, εάν είναι θεμιτό να λέγεται ότι το γέννημα που προέρχεται από τον Θεό και είναι δικό Του προήλθε από την ανυπαρξία, ή αν είναι λογικό έστω και να περάσει από τη σκέψη κάποιου ότι αυτό που προέρχεται από τον Θεό προστέθηκε σε Αυτόν εκ των υστέρων, ώστε να τολμήσει κανείς να πει ότι δεν υπάρχει πάντοτε ο Υιός. Διότι και στο σημείο αυτό πάλι η γέννηση του Υιού έχει ξεπεράσει και έχει υπερβεί τις ανθρώπινες έννοιες. Επειδή εμείς μεν γινόμαστε πατέρες των δικών μας τέκνων μέσα στον χρόνο, διότι και εμείς οι ίδιοι, ενώ δεν υπήρχαμε προηγουμένως, ήρθαμε στην ύπαρξη αργότερα· ο Θεός όμως, επειδή υπάρχει πάντοτε, είναι πάντοτε Πατέρας του Υιού. Και η μεν δική τους γέννηση αντλεί την απόδειξή της από εκείνα που υπάρχουν κατά όμοιο τρόπο. Επειδή όμως «κανείς δεν γνωρίζει τον Υιό παρά μόνο ο Πατέρας, ούτε τον Πατέρα γνωρίζει κανείς παρά μόνο ο Υιός, και σε όποιον ο Υιός θελήσει να τον αποκαλύψει», για τον λόγο αυτό οι άγιοι, στους οποίους ο Υιός έκανε την αποκάλυψη, μας έχουν δώσει κάποια εικόνα από τα ορατά πράγματα, λέγοντας: «Ο οποίος, επειδή είναι το απαύγασμα της δόξας και ο χαρακτήρας της υποστάσεώς Του»· και πάλι: «Διότι κοντά Σου υπάρχει πηγή ζωής, μέσα στο φως Σου θα δούμε φως»· όπως και όταν ο Λόγος, μεμφόμενος τον Ισραήλ, λέει: «Εγκατέλειψες την πηγή της σοφίας»· και αυτή είναι η πηγή που λέει: «Εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζωντανού νερού». Και το παράδειγμα είναι μεν μικρό και λίαν αμυδρό σε σχέση με το επιζητούμενο, όμως είναι δυνατόν μέσω αυτού να κατανοήσουμε πράγματα πέρα από την ανθρώπινη φύση και να μη νομίζουμε ότι η δική μας γέννηση είναι όμοια με τη γέννηση του Υιού.

Αρκούν, λοιπόν, αυτά για να στηλιτεύσουν την αίρεση των Αρειανών. Διότι, όπως παραχώρησε ο Κύριος, από τα ίδια τους τα λόγια ελέγχθηκαν ως ασεβείς. Εμπρός, λοιπόν, ας προτείνουμε και εμείς ερωτήματα και ας απαιτήσουμε να αποκριθούν και εκείνοι. Διότι είναι καιρός πλέον, αφού περιήλθαν σε αδιέξοδο με τα δικά τους επιχειρήματα, να ερωτηθούν από εμάς· μήπως και έτσι, αισθανόμενοι ντροπή, αναβλέψουν προς τα εκεί από όπου εξέπεσαν, αυτοί οι κακόφρονες. Έχουμε διδαχθεί από τις θείες Γραφές, όπως προείπαμε, ότι ο Υιός του Θεού είναι ο ίδιος ο Λόγος και η Σοφία του Πατρός. Διότι ο μεν Απόστολος λέει: «Χριστός Θεού δύναμις και Θεού σοφία»· ο δε Ιωάννης, αφού είπε: «και ο Λόγος έγινε σάρκα», πρόσθεσε αμέσως: «και είδαμε τη δόξα του, δόξα ως μονογενούς από τον Πατέρα, πλήρης χάριτος και αληθείας»· αποδεικνύοντας ότι, εφόσον ο Λόγος είναι ο μονογενής Υιός, δια αυτού του Λόγου και της Σοφίας δημιουργήθηκαν ο ουρανός, η γη και όλα όσα υπάρχουν σε αυτά. Έχουμε δε διδαχθεί από το βιβλίο του Βαρούχ ότι πηγή αυτής της Σοφίας είναι ο Θεός, όταν ο Ισραήλ επικρίθηκε διότι «εγκατέλειψε την πηγή της σοφίας». Εάν, λοιπόν, αρνούνται τα γεγραμμένα, καθιστάμενοι ευθύς αποξενωμένοι και από το ίδιο το όνομα (του Χριστιανού), δικαίως θα αποκαλούνταν από όλους άθεοι και χριστομάχοι· διότι έτσι ονόμασαν και οι ίδιοι τον εαυτό τους.

Διότι ο Λόγος του Θεού εκλάμπει σε όλους εκείνους που είναι δεκτικοί στην έλλαμψη, και φωτίζει γενικώς όλα όσα έχουν φύση δεκτική του φωτισμού· αγνοείται όμως από το σκοτάδι· επειδή η λογική φύση που βρίσκεται στη γη, δηλαδή ο άνθρωπος, λάτρευσε κάποτε την κτίση παρά τον Κτίστη· δεν κατανόησε το φως· διότι δεν γνώρισε τον Δημιουργό, την πηγή της σοφίας, την αρχή της συνέσεως, τη ρίζα της φρονήσεως. Ωστόσο, διαθέτει από φιλανθρωπία το φως, και φέρει ενσωματωμένη τη δύναμη του σκέπτεσθαι, η οποία συνοδεύει τα δημιουργήματα κατά την έλευσή τους στην ύπαρξη.

ΑΛΛΟ. Πηγή σοφίας και ζωής ονομάζεται και είναι ο Θεός. Διότι μέσω του Ιερεμία λέει: «Εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζωντανού ύδατος.» Και πάλι: «Θρόνος δόξας υψωμένος, το αγίασμά μας, η υπομονή του Ισραήλ, είναι ο Κύριος. Όλοι όσοι σε εγκαταλείπουν ας καταντροπιαστούν, όσοι αποστατούν πάνω στη γη. Ας γραφτεί ότι εγκατέλειψαν την πηγή της ζωής, τον Κύριο.» Μέσω δε του Βαρούχ: «Εγκαταλείψατε την πηγή της σοφίας.» Εφόσον λοιπόν έτσι είναι και έτσι ονομάζεται ο Θεός, είναι φυσικό επακόλουθο να συνυπάρχουν με την πηγή της σοφίας και όσα προέρχονται από αυτήν· επειδή δεν θα μπορούσε να είναι πηγή χωρίς να αναβλύζει τίποτα. Επομένως, το να λέει κανείς «Υπήρξε καιρός που δεν υπήρχε ο Υιός», ο οποίος λέει «Εγώ είμαι η ζωή, και εγώ η σοφία, εγώ κατεσκήνωσα τη βουλή», είναι σαν να ομολογεί ξεκάθαρα ότι η πηγή ήταν κάποτε ξηρή και άγονη. Εάν όμως αυτό είναι ασεβές, διότι η θεία φύση είναι πάντοτε καρπογόνος και δεν υπάρχει σε αυτήν τίποτα το καινοφανές, άρα ο γνήσιος Λόγος, που προέρχεται από Αυτόν, ήταν συναΐδιος με Εκείνον που τον γέννησε, αναβλύζοντας σαν από κάποια πηγή από την πατρική ουσία.

βʹ. Αυτό το υποδήλωσε και ο Ιερεμίας· διότι, θρηνώντας όσους βρίσκονταν στην αιχμαλωσία, έλεγε: «Γιατί βρίσκεσαι στη γη των εχθρών; Εγκατέλειψες την πηγή της σοφίας», εννοώντας τον νόμο. Όπως ακριβώς η πηγή αφήνει να ρέουν από παντού πολλά ρυάκια, έτσι και ο νόμος αφήνει να ρέουν από παντού πολλές εντολές, αρδεύοντας την ψυχή μας.

«Διότι», λέγει, «εμένα εγκατέλειψαν, την πηγή του ζωντανού νερού»· και στον Βαρούχ: «Τι συμβαίνει, Ισραήλ, που βρίσκεσαι στη γη των εχθρών; Εγκατέλειψες την πηγή της σοφίας». Ο δε Υιός είναι ποταμός· «διότι ο ποταμός του Θεού», λέγει, «γέμισε με νερά». Απομένει λοιπόν, κατ' αναλογίαν, το Πνεύμα να ονομάζεται ύδωρ· έτσι άλλωστε έχει ονομαστεί «ζωντανό ύδωρ» και «ύδωρ που αναβλύζει για την αιώνια ζωή». Από την πηγή λοιπόν λέγεται ότι γεννιέται ο ποταμός και ότι εκπορεύεται όλο το ύδωρ. Και το ύδωρ λέγεται ότι είναι πλήρωμα του ποταμού, όπως ακριβώς και της πηγής. Από τον ποταμό, βέβαια, θα λέγαμε ότι αντλείται και πίνεται ένα μέρος του ύδατος· δεν θα μπορούσε όμως να λεχθεί για ολόκληρο το ύδωρ ότι εκπορεύεται από τον ποταμό όπως ακριβώς και από την πηγή. Λέγει λοιπόν ο Χριστός, ο ποταμός του Θεού, που είναι γεμάτος από τα ύδατα ολόκληρου του Πνεύματος: «Όποιος διψά, ας έρθει σε μένα και ας πιει. Όποιος πιστεύει σε μένα, όπως είπε η Γραφή, ποταμοί ζωντανού νερού θα ρεύσουν από τα σπλάχνα του». Και ερμηνεύοντας αυτόν τον λόγο ο ευαγγελιστής προσθέτει: «Αυτό δε το είπε για το Πνεύμα, το οποίο επρόκειτο να λάβουν όσοι πιστεύουν σε αυτόν». Και για να μάθεις ότι δεν ομιλεί για το συναΐδιο με τον Πατέρα και τον Υιό, το όλο και υπερτελές Πνεύμα, αλλά για την πνευματική δωρεά, η οποία επρόκειτο να δοθεί στους πιστεύοντες μετά την κάθοδο του Πνεύματος, προσθέτει: «διότι δεν υπήρχε ακόμη Άγιο Πνεύμα».

Εάν, λοιπόν, σας πείθουμε με αυτά τα λόγια, ω Ιουδαίοι και γραμματείς, η πηγή της σοφίας, την οποία εγκαταλείψατε, θα έρθει σε εσάς. Και αφού πιείτε τα νάματά της θα ζήσετε και θα πορευθείτε στην οδό των εντολών του Θεού, σύμφωνα με όσα είπε ο προφήτης, και θα κατοικήσετε εν ειρήνη παντοτινά και, ζώντας, θα γνωρίσετε πού υπάρχει φρόνηση, πού υπάρχει ισχύς, πού υπάρχει σύνεση, πού υπάρχει μακροβιότητα και ζωή, πού υπάρχει φως οφθαλμών και ειρήνη, τα οποία όλα είναι ο Χριστός και τα οποία υπάρχουν και βρίσκονται σε Αυτόν, στον Οποίο πρέπει κάθε δόξα, τιμή και προσκύνηση, τώρα και πάντοτε και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΞΔ'. Γιατί λιώνουν από φθόνο οι κακόβουλοι εναντίον εκείνων που έχουν πλουτίσει με τη χάρη του Πνεύματος; Εναντίον εκείνων που έλαβαν γλώσσα πυρός σαν τον κάλαμο οξυγράφου γραμματέα, έχοντας οι ίδιοι εγκαταλείψει την πηγή της σοφίας του Θεού; Διότι, εάν είχαν πορευτεί στην οδό του Θεού, θα κατοικούσαν στην ειρήνη της απάθειας για πάντα. Θα είχαν μάθει πού βρίσκεται η φρόνηση, πού είναι η ισχύς, πού είναι η σύνεση και η γνώση των όντων, πού είναι η μακροζωία και η ζωή, πού είναι το φως των οφθαλμών και η σοφία μαζί με την ειρήνη. Θα είχαν μάθει ποιος βρίσκει τον τόπο της, και ποιος εισέρχεται στους θησαυρούς της, και πώς δίνει εντολή ο Θεός μέσω του προφήτη στους μύστες του λόγου, καθώς λέει ο προφήτης: «Εκείνος που έχει το ενύπνιο της αποκάλυψης, ας διηγηθεί το ενύπνιο της οπτασίας του, και εκείνος προς τον οποίο απευθύνεται ο λόγος μου, ας διηγηθεί τον λόγο μου με αλήθεια». Και πάλι: «Γράψε σε βιβλίο όλους τους λόγους που σου αποκάλυψα». Και τότε ποτέ δεν θα έλιωναν από φθόνο εναντίον τέτοιων ανθρώπων.