Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ (Βήλ και Δράκων) 1:22

Διηγείται δε για το μαρτύριο του Σεδράχ, του Μισάχ και του Αβδεναγώ, καθώς και για τον ύμνο τους· και ότι αυτοί μεν διασώθηκαν, ενώ εκείνοι που υποδαύλιζαν τη φωτιά καταφλέχθηκαν, και ο βασιλιάς μετανόησε· και ότι ο ίδιος ρίχτηκε δύο φορές στον λάκκο των λεόντων· την πρώτη φορά, επειδή, ενώ οι Βαβυλώνιοι προσεύχονταν στον βασιλιά Δαρείο, αυτός μόνος του προσευχόταν στον Θεό· τη δεύτερη φορά, διότι κατέστρεψε τον Βηλ και θανάτωσε τον δράκοντα επί του βασιλιά Κύρου· και αυτός μεν διασώθηκε και ανέβηκε από τον λάκκο σώος από τα λιοντάρια, ενώ εκείνοι που τον επιβουλεύτηκαν ρίχτηκαν στον ίδιο λάκκο.

Δεν εξολόθρευσε τον Ισραήλ στην έρημο η επιθυμία για τα κρέατα και τις χύτρες, μέσα στο αμέτρητο σμήνος και το πλήθος των βασάνων και των πειρασμών; Δεν έκανε τον Οφνί και τον Φινεές βορά των εχθρών και των ξιφών η λυσσασμένη γαστέρα, και η αρπαγή των κρεάτων και η κραιπάλη, και η μανία για τις γυναίκες, αφού τους απέκοψε από την ιερωσύνη και την κιβωτό, από την εξουσία των φυλών, και από τη δόξα και την τιμή; Δεν κατέστησε η κρεοφαγία και τους ιερείς της αισχύνης επί του Ηλία άξιους της μαχαίρας; Δεν παρέδωσε στην απώλεια η όρεξη της κοιλιάς και η επιθυμία για φαγητά και τους λάτρεις του Βηλ, οι οποίοι ξεσκεπάστηκαν από τη στάχτη; Αντιθέτως, δεν διέσωσε τον Νώε και τους δικούς του από τον κλύδωνα εκείνης της παράδοξης θάλασσας η νηστεία και η άρνηση της συνουσίας, αφού έτρωγαν μεν σπόρους, αλλά δεν συνευρίσκονταν με τις συζύγους τους σε σαρκική ένωση; Διότι άκουσε τη Γραφή που προστάζει τον Νώε: «Μπες στην κιβωτό εσύ και οι γιοι σου, και η γυναίκα σου και οι γυναίκες των γιων σου». Χωριστείτε, λέει, οι άνδρες μόνοι σας, και οι γυναίκες μόνες σας. Η πορνεία και η ασέλγεια σωφρονίζονται με τα ύδατα που επέρχονται· εσείς λοιπόν μην πλησιάσετε ούτε καν την αμίαντη κοίτη. Και ως απόδειξη αυτού, πάλι όταν έβγαιναν από την κιβωτό, αυτά αναφέρει: «Βγες από την κιβωτό εσύ και η γυναίκα σου, και οι γιοι σου, και οι γυναίκες των γιων σου». Το αμαρτωλό γένος έχει πλέον εξαλειφθεί.

ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΙΓʹ. Και ο βασιλιάς Αστυάγης προστέθηκε στους προπάτορές του· και παρέλαβε τη βασιλεία του ο Κύρος ο Πέρσης. Και ο Δανιήλ ζούσε μαζί με τον βασιλιά, και ήταν δοξασμένος περισσότερο από όλους τους φίλους του. Τα γεγονότα σχετικά με τον Βηλ μάς τα κατέγραψε ο Δανιήλ. «Δεν βλέπεις», λέει, «πόσα τρώει και πίνει;». Ω, τι μεγάλο τεκμήριο και γνώρισμα θεού είναι το να τρώει και να πίνει κανείς πολλά! Ο Δανιήλ δεν είπε: «Αυτό λοιπόν είναι Θεός, πες μου;» διότι εκείνος ήταν αδύναμος· αλλά νίκησε κατά κράτος. «Εγώ σου μιλώ για τον Θεό που δημιούργησε τον ουρανό και τη γη· και εσύ μου φέρνεις στο προσκήνιο μια αχόρταγη κοιλιά;». Αυτό ακριβώς δεν θα μπορούσε να είναι γνώρισμα του Θεού· διότι ο Θεός ούτε πεινά, ούτε κοπιάζει. Όμως δεν θέλει να νικήσει με συλλογισμούς, αλλά με τα ίδια τα γεγονότα. Και ο ίδιος ο βασιλιάς όρισε τιμωρία. Για ποιο λόγο δεν τρώει όταν είναι παρόντες, αλλά τη νύχτα; Πώς εκείνοι δεν το αντιλήφθηκαν αυτό, ότι δηλαδή επρόκειτο να ελεγχθούν και να αποκαλυφθούν; Όταν ο Θεός οικονομεί τα πράγματα, μην απορείς με τίποτα. Και τους σκότωσε, λέει.

Αλλά τι είσαι; Παιδί; Και ο Δανιήλ, και λιοντάρια φίμωσε, και δράκοντα διέρρηξε, τον Βηλ κατέστρεψε, και τους πρεσβυτέρους καταδίκασε, τη δε Σωσάννα έσωσε, και το ατελές της νεότητας σε τίποτα δεν εμπόδισε την τόσο μεγάλη αρετή. Αλλά τι είσαι; Φιλάδελφος;

Γκρεμίζει τον Βηλ και θανατώνει τον δράκοντα· ρίχνεται στον λάκκο και διασώζεται, ενώ εκείνοι που ήταν αίτιοι για να ριχτεί εκεί, ρίχνονται μέσα και καταβροχθίζονται από τα λιοντάρια. Ωσηέ. Λαμβάνει την εντολή να πάρει για γυναίκα του μια πόρνη, και τα παιδιά που θα γεννηθούν να τα ονομάσει Ιεζραέλ, «Ουκ ηλεημένη» και «Ου λαός μου». Και κατηγορεί τον λαό για πορνεία· του προλέγει την καταστροφή, καθώς και κάποια γεγονότα μετά την καταστροφή. Το δε χωρίο: «Θα συνάψω διαθήκη με τα θηρία του αγρού, και θα μνηστευθώ με πίστη», μπορεί να εκληφθεί ότι αναφέρεται σε όσους πιστεύουν στον Χριστό. Προστάζεται να πάρει γυναίκα μοιχαλίδα, προαναγγέλλοντας την ερήμωση των Ιουδαίων, και τους προσάπτει πολλά και μεγάλα αμαρτήματα, τόσο στον λαό όσο και στους ιερείς. Τους καταγγέλλει επίσης για μέθη, για μοιχεία και για θυμό. Τους ελέγχει επειδή, μεταθέτοντας την ελπίδα τους από τον Θεό, ήλπιζαν στους Ασσύριους και στηρίζονταν στους Αιγυπτίους. Και τους προλέγει τιμωρίες. Αναφέρει ότι ο Εφραΐμ, επειδή βοηθήθηκε και έγινε ισχυρός, δεν χρησιμοποίησε ορθά την ευημερία του.

Θλίβεσαι διότι οι οφθαλμοί σου δεν είναι τεθολωμένοι, ούτε αιματώδεις, και η γλώσσα σου δεν ψελλίζει, και διότι οι πόδες σου βαδίζουν ορθώς; Μεγάλη αρετή είναι η νηστεία, και δι' αυτής πολλοί υπερέβησαν τα ανθρώπινα, και έχουν την ίδια διαγωγή με τους αγγέλους. Ο Δανιήλ δεν μετέβαλε, διά της νηστείας, την αγριότητα των λεόντων σε ημερότητα προβάτων; Διότι, αφού νήστευσε επτά ημέρες μέσα στον λάκκο, έβλεπε τους υπερμεγέθεις λέοντες σαν περιστέρια. Και παρατήρησε, σε παρακαλώ, την αρετή του, ότι εδίδαξε ακόμη και τους λέοντες να νηστεύουν. Ως γεύμα των λεόντων ερρίφθη ο άγιος στον λάκκο, και βρέθηκε ο ίδιος να γευματίζει, καθώς του έφερε τροφή ο Αββακούμ κατόπιν προστάγματος του Κυρίου, ενώ οι λέοντες κάθονταν με πολλή φιλοσοφία. Ω μεγαλείο της νηστείας! Τους λέοντες εφίμωσε, τον δράκοντα διέρρηξε, τον Βηλ κατέστρεψε και τη Σωσάννα διέσωσε.

Τι σημαίνει η ιστορία του Βηλ, και ποιος είναι ο Δανιήλ, και ποιος ο βασιλιάς Δαρείος που αναγνωρίζει από τα ίχνη όσων εισήλθαν ότι πρόκειται για άνδρες, γυναίκες και παιδιά; Κάθε άνθρωπος, όταν βρεθεί στη σύγχυση του βίου —διότι αυτό σημαίνει ερμηνευτικά η Βαβυλώνα— καθιστά την ψυχή του ναό του Βηλ, δηλαδή του διαβόλου. Εάν, όμως, βρεθεί εκεί ο Δανιήλ, δηλαδή ο νόμος του Θεού —διότι το όνομα Δανιήλ ερμηνεύεται ως «κρίση του Θεού»— διδάσκει τον Δαρείο, δηλαδή τον βασιλέα νου, ότι τα ίχνη εκείνων που περπατούν μέσα στον ναό, δηλαδή μέσα στην ψυχή, ανήκουν σε άνδρες, γυναίκες και παιδιά, που υποδηλώνουν αντίστοιχα τον θυμό, την επιθυμία και την άγνοια. Γι' αυτό, ο βασιλιάς νους, κατανοώντας το, τα παραδίδει στην κρίση, δηλαδή στον νόμο του Θεού, προκειμένου να εξολοθρευτούν όλα ολοσχερώς. Η δε στάχτη που διασκορπίστηκε υποδηλώνει την άσκηση και την ταπείνωση, διότι μέσω αυτών καθίστανται καταφανή στον νου τα ίχνη των παθών που διατρέχουν την ψυχή.