Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 1:21

Ας νοηθεί λοιπόν σε αυτά η λέξη «πειράσθηκε» αντί του «έπαθε», δηλαδή ότι υπέμεινε τη δοκιμασία από αυτούς που τον σταύρωσαν. Διότι, παραδίδοντας υπέρ όλων το σώμα στο οποίο έπαθε, μας ελευθέρωνε όλους και από τον θάνατο και από την αμαρτία και από τους πειρασμούς. Επομένως, βοήθησε αυτούς που δοκιμάζονται πεθαίνοντας ένας υπέρ όλων, αυτός που είναι ανώτερος από όλη την κτίση, «ώστε αυτοί που ζουν να μη ζουν πλέον για τον εαυτό τους, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για αυτούς». Ότι δηλαδή ο Χριστός έπαθε κατά σάρκα για να μας καταστήσει αγίους, μας το βεβαιώνει ο θεσπέσιος Παύλος, λέγοντας στους προερχόμενους τόσο από τα έθνη όσο και από τους Ιουδαίους: «Και εσάς, που κάποτε ήσασταν αποξενωμένοι και εχθροί στη σκέψη εξαιτίας των πονηρών σας έργων, τώρα σας συμφιλίωσε με το σώμα της σάρκας του μέσω του θανάτου του, για να σας παρουσιάσει αγίους και άμωμους και ανέγκλητους ενώπιόν του, εφόσον βέβαια παραμένετε στην πίστη θεμελιωμένοι και σταθεροί, χωρίς να μετακινείστε από την ελπίδα του ευαγγελίου που ακούσατε». Είναι σοφό λοιπόν να πούμε σε αυτούς που έχουν κληθεί σε ελπίδα ζωντανή και μόνιμη: Γι' αυτό, αδελφοί, μέτοχοι της επουράνιας κλήσης, στοχαστείτε βαθιά τον απόστολο και αρχιερέα της ομολογίας μας, τον Ιησού, ότι είναι πιστός σε αυτόν που τον ανέδειξε, όπως ακριβώς και ο Μωυσής στον οίκο του.

«Αυτό δε που τώρα ζω στη σάρκα, το ζω με την πίστη στον Υιό του Θεού, ο οποίος με αγάπησε και παρέδωσε τον εαυτό του για εμένα.» Επομένως, όλοι εμείς ανήκουμε στον Χριστό, και μέσω αυτού έχουμε συμφιλιωθεί με τον Πατέρα, αφού εκείνος έπαθε σαρκικά για εμάς, ώστε να μας αναδείξει καθαρισμένους. Διότι είναι γραμμένο: «Γι' αυτό και ο Ιησούς, για να αγιάσει τον λαό με το δικό του αίμα, έπαθε έξω από την πύλη.» Και πάλι: «Και εμάς, που κάποτε ήμασταν αποξενωμένοι και εχθροί στη διάνοια μέσα στα πονηρά έργα, τώρα μας συμφιλίωσε στο σώμα της σάρκας του μέσω του θανάτου, για να μας παρουσιάσει άγιους και άμωμους ενώπιόν του.» Κατανόησε, λοιπόν, πώς αποκαλεί «δικό του αίμα» και «δική του σάρκα» αυτήν που προσφέρθηκε για εμάς, ώστε να μην ισχυριζόμαστε ότι ανήκει σε κάποιον άλλον υιό πέραν αυτού, ο οποίος να νοείται ξεχωριστά, να έχει τιμηθεί με απλή συνάφεια, να έχει επίκτητη δόξα και όχι ουσιώδη υπεροχή, και να του έχει επιτεθεί ως κάλυμμα και σαν προσωπείο το όνομα της υιότητας και της ανώτερης από όλα θεότητας.

Ομιλία Δ΄. Και εσάς, που κάποτε ήσασταν εχθροί και αποξενωμένοι στη διάνοια εξαιτίας των πονηρών έργων, τώρα σας συμφιλίωσε με το σώμα της σάρκας του μέσω του θανάτου, για να σας παρουσιάσει αγίους και άμωμους και ανεγκλήτους ενώπιόν του.

Α'. Εδώ, λοιπόν, δείχνει ότι, ενώ ήταν ανάξιοι καταλλαγής, τους κατήλλαξε. Διότι το να πει ότι βρίσκονταν υπό την εξουσία του σκότους, δείχνει τη συμφορά στην οποία βρίσκονταν. Αλλά για να μη νομίσεις, ακούγοντας περί εξουσίας του σκότους, ότι πρόκειται για καταναγκασμό, προσθέτει: «Και εσάς που ήσασταν αποξενωμένοι»· ώστε φαίνεται μεν να λέει το ίδιο πράγμα, δεν είναι όμως έτσι· διότι δεν είναι το ίδιο το να απαλλάσσει κανείς από τα δεινά κάποιον που υπέφερε από καταναγκασμό, με εκείνον που το υπέμεινε αυτό με τη θέλησή του. Διότι ο μεν πρώτος είναι άξιος ελέους, ο δε δεύτερος άξιος μίσους. Αλλά όμως εσάς, λέει, σας απάλλαξε, μολονότι δεν ενεργούσατε παρά τη θέλησή σας ούτε εξαναγκαζόσασταν, αλλά εκούσια και με την επιθυμία σας απομακρυνόσασταν από Αυτόν, και ενώ ήσασταν ανάξιοι. Και επειδή αναφέρθηκε σε όσα βρίσκονται στους ουρανούς, δείχνει ότι όλη η έχθρα είχε την αρχή της από εδώ, όχι από εκεί. Διότι εκείνοι βέβαια ανέκαθεν το ήθελαν, όπως και ο Θεός· εσείς όμως δεν το θελήσατε. Και καθιστά απολύτως σαφές ότι οι άγγελοι δεν είχαν καμία δύναμη στους χρόνους εδώ κάτω, εφόσον (οι άνθρωποι) παρέμεναν εχθροί, και ούτε να τους πείσουν μπορούσαν, ούτε, αν τους έπειθαν, να τους απαλλάξουν από τον διάβολο. Διότι ούτε το να τους πείσουν είχε κάποιο όφελος, αν δεν δενόταν αυτός που τους κρατούσε αιχμαλώτους· ούτε το να δεθεί αυτός είχε κάποιο όφελος, αν εκείνοι που κατέχονταν δεν ήθελαν να επιστρέψουν. Αλλά χρειάζονταν και τα δύο, εκ των οποίων εκείνοι (οι άγγελοι) δεν έπραξαν κανένα, ενώ ο Χριστός τα έπραξε και τα δύο. Επομένως, το να πείσει είναι πιο θαυμαστό από το να καταργήσει τον θάνατο.

Διότι εκείνο ανήκε εξ ολοκλήρου σε αυτόν, και αυτός μόνος ήταν κύριος· σε τούτο όμως δεν είναι κύριος μόνος του αυτός, αλλά και εμείς· και ευκολότερα κατορθώνουμε εκείνα των οποίων είμαστε εμείς κύριοι. Επειδή, λοιπόν, είναι και σπουδαιότερο, το τοποθετεί ύστερα. Και δεν είπε απλώς «εχθρευόμενους», αλλά «αποξενωμένους», γεγονός που φανερώνει πολλή έχθρα· ούτε απλώς αποξενωμένους, αλλά και χωρίς την παραμικρή προσδοκία να επανέλθουν. Και «εχθρούς», λέει, «στη διάνοια», δηλώνοντας με αυτό ότι η αποξένωσή τους δεν περιοριζόταν μόνο στην προαίρεση. Αλλά τι; Και στα πονηρά έργα. Και εχθροί ήσασταν, λέει, και πράττατε τα έργα των εχθρών. «Τώρα όμως σας συμφιλίωσε στο σώμα της σάρκας του μέσω του θανάτου, για να σας παρουσιάσει αγίους και αμώμους και ανέγκλητους ενώπιόν του». Εδώ παρουσιάζει και τον τρόπο της συμφιλίωσης, ότι δηλαδή συντελέστηκε στο σώμα, και ότι δεν δέχθηκε απλώς χτυπήματα, ούτε απλώς μαστιγώθηκε, ούτε πουλήθηκε, αλλά ότι πέθανε και με τον πιο επαίσχυντο θάνατο. Πάλι μνημονεύει τον σταυρό, και πάλι αναφέρει μια άλλη ευεργεσία. Διότι δεν απάλλαξε μόνο από τα δεινά, αλλά, όπως λέει και πιο πάνω, «στον Θεό που μας κατέστησε ικανούς», αυτό υπονοεί και εδώ. «Μέσω του θανάτου του», λέει, «για να σας παρουσιάσει αγίους και αμώμους και ανέγκλητους ενώπιόν του». Διότι δεν απάλλαξε μόνο από τα αμαρτήματα, αλλά και κατέταξε ανάμεσα στους ευδοκιμήσαντες.

Πρόσεξε πώς προσεγγίζει την ουσία του ζητήματος. Στην «απέκδυση», λέει. Δεν είπε, στην έκδυση. Του σώματος των αμαρτιών. Εννοεί τον παλαιό βίο. Συνεχώς περιστρέφεται γύρω από αυτά με διάφορους τρόπους, όπως ακριβώς έλεγε και παραπάνω: «Ο οποίος μας ελευθέρωσε από την εξουσία του σκότους και μας συμφιλίωσε, ενώ ήμασταν αποξενωμένοι, ώστε να είμαστε άγιοι και άμωμοι». Δεν γίνεται πλέον, λέει, η περιτομή με μαχαίρι, αλλά διά του ίδιου του Χριστού· διότι αυτήν την περιτομή δεν την επιφέρει ανθρώπινο χέρι, όπως εκεί, αλλά το Πνεύμα, το οποίο δεν περιτέμνει ένα μέρος, αλλά ολόκληρο τον άνθρωπο. Σώμα και τούτο, σώμα και εκείνο· αλλά το ένα περιτέμνεται σαρκικά, ενώ το άλλο πνευματικά· όχι όμως όπως οι Ιουδαίοι, διότι δεν απεκδυθήκατε σάρκα, αλλά αμαρτήματα. Πότε και πού; Στο βάπτισμα.

Διότι αυτός, λέει, είναι εκείνος που γεννήθηκε προ των αιώνων, ο οποίος είναι και πρωτότοκος εκ των νεκρών. Αναφέρει δε ότι αυτός κατέχει τα πρωτεία, όχι επειδή απλώς πρόλαβε να πρωτεύσει, αλλά επειδή χαρίζει σε εμάς τη δόξα τού να βρισκόμαστε υπό την αρχηγία του. Διότι έτσι επρόκειτο να διατηρηθούν και τα δημιουργήματα, εξαρτώμενα από τον δημιουργό και αποφεύγοντας τη φθορά, την οποία υπέστησαν όταν η αποκοπή τους μεταβλήθηκε σε φθορά, πράγμα που είπε και στην προς Εφεσίους επιστολή. «Διότι σε αυτόν ευδόκησε να κατοικήσει όλο το πλήρωμα, και μέσω αυτού να συμφιλιώσει τα πάντα με τον εαυτό του, φέρνοντας την ειρήνη δια του αίματος του σταυρού του δι' αυτού, είτε τα επί της γης είτε τα εν τοις ουρανοίς». Το ότι σε αυτόν ευδόκησε να ανακεφαλαιώσει τα πάντα, τα εν τοις ουρανοίς και τα επί της γης, έτσι και εδώ πάλι το εκφράζει με άλλα λόγια. Διότι ο θάνατος του Χριστού και τον άνθρωπο διέσωσε και ανέπλασε εκ βάθρων, και τους αγγέλους επανέφερε στην αρχαία τους χαρά βλέποντας τους ανθρώπους να σώζονται, και ένωσε τα κάτω με τα άνω· και αυτό ακριβώς σημαίνει το «να συμφιλιώσει τα πάντα». Διότι έφερε την ειρήνη και εξάλειψε την έχθρα από τη μέση. Γι' αυτό και έλεγαν οι άγγελοι: «Δόξα εν υψίστοις Θεώ, και επί γης ειρήνη». «Και εσάς, που κάποτε ήσασταν αποξενωμένοι και εχθροί στη διάνοια εξαιτίας των πονηρών σας έργων, τώρα σας συμφιλίωσε μέσω του σώματος της σάρκας του δια του θανάτου, για να σας παραστήσει αγίους, αμώμους και ανέγκλητους ενώπιόν του.»