Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 1:27

Αυτό λοιπόν διδάσκει και ο θείος απόστολος λέγοντας: «σύμφωνα με την οικονομία του Θεού που μου δόθηκε για εσάς, για να εκπληρώσω τον λόγο του Θεού, το μυστήριο που ήταν κρυμμένο από τους αιώνες και από τις γενεές —τώρα όμως φανερώθηκε στους αγίους του, στους οποίους ο Θεός θέλησε να κάνει γνωστό ποιος είναι ο πλούτος της δόξας αυτού του μυστηρίου ανάμεσα στα έθνη, ο οποίος είναι ο Χριστός μέσα σας, η ελπίδα της δόξας». Βλέπεις πώς ο Υιός του Θεού ήταν μυστήριο κρυμμένο προηγουμένως, το οποίο όμως τώρα φανερώθηκε. Γι' αυτόν τον λόγο, οι μεν προφήτες του Θεού θεολογούσαν γι' αυτόν μυστικά μέσω του προφητικού Πνεύματος, το δε πλήθος του ιουδαϊκού έθνους βρισκόταν σε άγνοια του κρυμμένου μυστηρίου. Επομένως, διδασκόταν μεν να γνωρίζει έναν Θεό, εξαιτίας του ότι παρασυρόταν συνεχώς στην πολυθεϊστική πλάνη, αγνοούσε όμως ότι ο Θεός είναι Πατέρας του μονογενούς Υιού. Διότι αυτό το μυστήριο φυλασσόταν για την εξ εθνών Εκκλησία, έχοντας δωρηθεί σε αυτήν ως εξαιρετική χάρη, επειδή μέσα σε αυτόν βρίσκονται, σύμφωνα με τον απόστολο, «όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης κρυμμένοι».

Επομένως, το ότι ο Θεός είναι λογικός δεν ήταν αυτό «το μυστήριο το αποκρυμμένο από τους αιώνες και από τις γενεές», ούτε «φανερώθηκε τώρα» αυτό που είναι γνωστό σε όλους τους ανθρώπους μέσω των φυσικών εννοιών. Αν όμως ρωτούσε κάποιος ποιο είναι, ο απόστολος απαντά λέγοντας: «τώρα όμως φανερώθηκε στους αγίους του, στους οποίους θέλησε ο Θεός να γνωρίσει ποιος είναι ο πλούτος της δόξας αυτού του μυστηρίου ανάμεσα στα έθνη, ο οποίος είναι ο Χριστός μέσα σας». Ο Χριστός λοιπόν ήταν το μυστήριο, και είναι φανερό ότι είναι ο Υιός του Θεού. Γι' αυτό προηγουμένως οι προφήτες του Θεού τον δόξαζαν μυστικά με διάφορες προσηγορίες, αποκρύπτοντας το άρρητο και φυλάσσοντας την αποκάλυψή του σε όλους για τον καιρό της χάριτός του. Όταν λοιπόν, μετά από τόσες μαρτυρίες των Γραφών, ο Μάρκελλος ισχυρίζεται ότι ο Λόγος που υπήρχε στην αρχή, πριν αναλάβει τη σάρκα, δεν ήταν τίποτα άλλο παρά Λόγος και δεν έφερε κανένα άλλο όνομα, και ότι έλαβε διάφορες προσηγορίες τότε που «ο Λόγος έγινε σάρκα», ενώ πριν από αυτό δεν ήταν τίποτα άλλο παρά Λόγος, πώς να μην αποδειχθεί αμαθής και ασύνετος ως προς τα θεία αναγνώσματα; Αλλά εφόσον αποδείχθηκε αυτό, ελάτε λοιπόν να εξετάσουμε τον νέο Σαβέλλιο σαν να έχει αναβιώσει.

ΟΜΙΛΙΑ Ε΄. Το μυστήριο που ήταν αποκεκρυμμένο από τους αιώνες και από τις γενεές, τώρα όμως φανερώθηκε στους αγίους του, στους οποίους θέλησε ο Θεός να κάνει γνωστό ποιος είναι ο πλούτος της δόξας του μυστηρίου αυτού ανάμεσα στα έθνη, ο οποίος είναι ο Χριστός μέσα σας, η ελπίδα της δόξας. Αυτόν εμείς κηρύττουμε, νουθετώντας κάθε άνθρωπο και διδάσκοντας κάθε άνθρωπο με κάθε σοφία, ώστε να παρουσιάσουμε κάθε άνθρωπο τέλειο εν Χριστώ Ιησού.

Δεν είπε: «Έγινε», αλλά: «Φανερώθηκε στους αγίους του». Επομένως, ακόμη και τώρα παραμένει κρυμμένο, εφόσον φανερώθηκε μόνο στους αγίους. Ας μην σας εξαπατούν, λοιπόν, εκείνοι· διότι δεν γνωρίζουν γιατί φανερώθηκε μόνο σε αυτούς. «Σε όσους θέλησε», λέει. Πρόσεξε πώς παντού αποστομώνει τις ερωτήσεις τους. «Σε όσους θέλησε ο Θεός», λέει, «να το κάνει γνωστό». Η δε θέλησή Του δεν είναι άλογη.

Αυτό δε το είπε, καθιστώντας τους μάλλον υπόχρεους στη χάρη, παρά αφήνοντάς τους να υψηλοφρονούν για το κατόρθωμά τους. «Ποιος είναι ο πλούτος της δόξας του μυστηρίου τούτου ανάμεσα στα έθνη». Το εξέφρασε με ιεροπρέπεια και του προσέδωσε μεγαλείο, αναζητώντας, λόγω της μεγάλης του θέρμης, επιτάσεις επί επιτάσεων.

Διότι και αυτό αποτελεί στοιχείο έμφασης, το να πει κανείς αόριστα: «Ο πλούτος της δόξας αυτού του μυστηρίου ανάμεσα στα έθνη». Επειδή κυρίως στα έθνη φανερώνεται, όπως λέει και αλλού: «ώστε τα έθνη να δοξάσουν τον Θεό για το έλεός Του». Φανερώνεται βέβαια και σε άλλους, αλλά πολύ περισσότερο σε αυτούς η απέραντη δόξα του μυστηρίου. Διότι το να ανυψώσει μεμιάς ανθρώπους πιο αναίσθητους και από τις πέτρες στο αξίωμα των αγγέλων, απλώς με λιτά λόγια και μόνο με την πίστη, χωρίς κανέναν μόχθο, αυτό είναι όντως δόξα και πλούτος μυστηρίου. Είναι σαν να έπαιρνε κάποιος έναν σκύλο κατεστραμμένο από την πείνα και την ψώρα, αισχρό και δύσμορφο, που ούτε να κινηθεί δεν θα μπορούσε παρά θα κειτόταν παραπεταμένος, και ξαφνικά να τον έκανε άνθρωπο και να τον τοποθετούσε στον βασιλικό θρόνο. Διότι πρόσεξε: προσκυνούσαν τις πέτρες και το χώμα· έμαθαν ότι είναι ανώτεροι και από τον ουρανό και από τον ήλιο, και ότι ολόκληρος ο κόσμος τούς υπηρετεί. Ήταν αιχμάλωτοι και δεσμώτες του διαβόλου· μεμιάς βρέθηκαν πάνω από το κεφάλι του, τον διέταζαν και τον μαστίγωναν. Ενώ ήταν λάτρεις και δούλοι των δαιμόνων, έγιναν σώμα του Δεσπότη των αγγέλων και των αρχαγγέλων. Ενώ δεν γνώριζαν καν τι είναι ο Θεός, έγιναν ξαφνικά σύνθρονοι του Θεού. Θέλεις να δεις τις αμέτρητες βαθμίδες που υπερπήδησαν;

Όπως ακριβώς σαν να ανασύρονταν από κάποιον βυθό, έπρεπε να μάθουν ότι αυτός ο Δεσπότης των πάντων είναι Θεός, ότι αυτόν και μόνο πρέπει να λατρεύουν, ότι η θαυμαστή πολιτεία είναι καλή, ότι ο παρών θάνατος δεν είναι θάνατος, ότι η ζωή δεν είναι ζωή, ότι το σώμα ανασταίνεται, ότι γίνεται άφθαρτο, ότι ανέρχεται στους ουρανούς, ότι αποκτά την αθανασία, ότι στέκεται μαζί με τους αγγέλους, ότι μετατίθεται. Αλλά αυτόν που βρισκόταν εκεί κάτω, αφού υπερπήδησε όλα αυτά, τον κάθισε ψηλά πάνω στον θρόνο, κάνοντας ανώτερο από τους αγγέλους, τους αρχαγγέλους, τους θρόνους και τις κυριότητες αυτόν που βρισκόταν πιο κάτω και από τις πέτρες. Πράγματι, πολύ σωστά είπε: «Ποιος είναι ο πλούτος της δόξας του μυστηρίου τούτου». Σαν να παρουσίαζε κανείς ξαφνικά κάποιον μωρό ως φιλόσοφο· ή μάλλον, όσα κι αν πει κανείς, δεν θα πει τίποτα [το επαρκές]· διότι ακόμη και τα λόγια του Παύλου είναι απεριόριστα. Ποιος είναι ο πλούτος, λέει, της δόξας του μυστηρίου αυτού μεταξύ των εθνών, ο οποίος είναι ο Χριστός μέσα σας. Πάλι έπρεπε να μάθουν, ότι ο ανώτερος όλων, και άρχοντας των αγγέλων, και κυρίαρχος όλων των άλλων δυνάμεων, κατέβηκε κάτω, και έγινε άνθρωπος, και υπέφερε αναρίθμητα πάθη, και αναστήθηκε και αναλήφθηκε.

Βʹ. Όλα αυτά αποτελούσαν μυστήριο, και τα παραθέτει με εγκώμιο λέγοντας: «Ο οποίος είναι ο Χριστός μέσα σας». Εάν όμως είναι μέσα σας, γιατί αναζητάτε αγγέλους ως διδασκάλους; «Αυτού του μυστηρίου». Διότι υπάρχει και άλλο μυστήριο. Αλλά αυτό είναι όντως μυστήριο, το οποίο κανείς δεν γνώριζε, το οποίο είναι θαυμαστό, το οποίο υπερβαίνει την κοινή προσδοκία, το οποίο παρέμενε κρυμμένο.

«Ο οποίος είναι ο Χριστός μέσα σας», λέγει, «η ελπίδα της δόξας, τον οποίο εμείς κηρύττουμε, φέρνοντάς τον από άνω· τον οποίο εμείς κηρύττουμε, και όχι άγγελοι, διδάσκοντας και νουθετώντας, όχι επιτακτικά ούτε με καταναγκασμό· διότι και αυτό αποτελεί γνώρισμα της φιλανθρωπίας του Θεού, το να μην προσελκύονται οι άνθρωποι τυραννικά. Επειδή το "διδάσκοντας" ήταν βαρύ, πρόσθεσε το "νουθετώντας", το οποίο προσιδιάζει περισσότερο σε πατέρα παρά σε διδάσκαλο. "Τον οποίο εμείς", λέγει, "κηρύττουμε, νουθετώντας κάθε άνθρωπο και διδάσκοντας κάθε άνθρωπο με κάθε σοφία"· δηλαδή, με κάθε σοφία και σύνεση, ή λέγοντας τα πάντα με σοφία. Επομένως, απαιτείται κάθε σοφία· διότι το να μπορέσει κανείς να μάθει τέτοια πράγματα, δεν είναι ίδιον των τυχαίων ανθρώπων».

«Για να εκπληρώσω τον λόγο του Θεού, το μυστήριο που ήταν αποκρυμμένο από τους αιώνες και από τις γενεές· τώρα όμως φανερώθηκε στους αγίους του, στους οποίους ο Θεός θέλησε να γνωρίσει ποιος είναι ο πλούτος της δόξας αυτού του μυστηρίου ανάμεσα στα έθνη, ο οποίος είναι ο Χριστός μέσα σας, η ελπίδα της δόξας. Αυτόν εμείς κηρύττουμε, νουθετώντας κάθε άνθρωπο και διδάσκοντας κάθε άνθρωπο με κάθε σοφία, ώστε να παρουσιάσουμε κάθε άνθρωπο τέλειο εν Χριστώ Ιησού, για τον οποίο σκοπό και κοπιάζω, αγωνιζόμενος σύμφωνα με την ενέργειά του, η οποία ενεργεί μέσα μου με δύναμη.» ΚΕΦΑΛΑΙΟ Βʹ. «Θέλω δε να γνωρίζετε πόσο μεγάλο αγώνα διεξάγω για εσάς και για εκείνους στη Λαοδίκεια, καθώς και για όσους δεν έχουν δει το πρόσωπό μου σωματικά, ώστε να πληρωθούν οι καρδιές τους, αφού συνδεθούν αρμονικά με αγάπη, και να φτάσουν σε όλο τον πλούτο της πλήρους βεβαιότητας της συνέσεως, σε επίγνωση του μυστηρίου του Θεού και Πατρός, και του Χριστού, στον οποίο είναι κρυμμένοι όλοι οι θησαυροί της σοφίας και της γνώσης.» Η διακονία του Αποστόλου συνίσταται στη διδασκαλία του λόγου.