Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 1:9

Ας παρακαλέσουμε, λοιπόν, τον Κύριο να μας δώσει σύνεση ώστε να γνωρίζουμε το θέλημά του, και να το εκτελούμε πρόθυμα με κάθε υπομονή και μακροθυμία, με τη χαρά που ο ίδιος θα μας χαρίσει, ενδυναμώνοντάς μας σε κάθε ευάρεστο έργο, ώστε, αφού βρεθούμε δόκιμοι και άξιοί του, να επιτύχουμε την αιώνια σωτηρία εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα, το κράτος και η δύναμη στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

ΟΜΙΛΙΑ Β΄. Γι' αυτό και εμείς, από την ημέρα που το ακούσαμε, δεν παύουμε να προσευχόμαστε για εσάς και να παρακαλούμε να πληρωθείτε με την επίγνωση του θελήματός του, με κάθε σοφία και πνευματική σύνεση, ώστε να πορευθείτε επάξια του Κυρίου, ευαρεστώντας τον σε όλα, καρποφορώντας σε κάθε αγαθό έργο και αυξάνοντας στην επίγνωση του Θεού.

α΄. «Εξαιτίας αυτού». Εξαιτίας ποιου πράγματος; Επειδή πληροφορηθήκαμε την πίστη σας και την αγάπη σας· επειδή τρέφουμε χρηστές ελπίδες, είμαστε ευέλπιδες και για όσα πρόκειται να ζητήσουμε. Διότι, όπως ακριβώς στους αγώνες παροτρύνουμε περισσότερο εκείνους που βρίσκονται κοντά στη νίκη, έτσι λοιπόν και ο Παύλος παρακινεί κυρίως αυτούς που έχουν κατορθώσει τα περισσότερα. «Από την ημέρα που το πληροφορηθήκαμε», λέει, «δεν παύουμε να προσευχόμαστε για εσάς». Δεν προσευχόμαστε υπέρ υμών μόνο μία ημέρα, ούτε δύο, ούτε τρεις. Στο σημείο αυτό φανερώνει και την αγάπη του, και έμμεσα τους αφήνει ήπια να εννοήσουν ότι δεν έχουν φθάσει ακόμη στο τέλος· διότι η φράση «Για να πληρωθείτε», αυτό ακριβώς υποδήλωνε. Και πρόσεξέ μου τη σύνεση αυτού του μακαρίου ανδρός· πουθενά δεν λέει ότι έχουν στερηθεί τα πάντα, αλλά ότι παντού παρουσιάζουν κάποιες ελλείψεις· διότι η φράση «Για να πληρωθείτε», αυτό φανερώνει.

Τι σημαίνει το «για να πληρωθείτε με την επίγνωση του θελήματός του»; Δηλαδή, ότι πρέπει να προσαχθείτε σε αυτόν μέσω του Υιού, και όχι πλέον μέσω αγγέλων. Ότι, βέβαια, πρέπει να προσαχθείτε το μάθατε· σας υπολείπεται όμως ακόμη να μάθετε και τον λόγο για τον οποίο έστειλε τον Υιό. Διότι, εάν επρόκειτο να σωθείτε μέσω αγγέλων, δεν θα έστελνε τον Υιό, δεν θα τον παρέδιδε. «Με κάθε σοφία», λέει, «και πνευματική σύνεση». Επειδή, δηλαδή, τους εξαπατούσαν οι φιλόσοφοι, «θέλω να βρίσκεστε», λέει, «μέσα στην πνευματική σοφία, και όχι σύμφωνα με τη σοφία των ανθρώπων».

Εάν, λοιπόν, για να μάθει κανείς το θέλημα του Θεού απαιτείται πνευματική σοφία, για να κατανοήσει ποια είναι η ουσία Του, απαιτούνται αδιάλειπτες προσευχές. Και αποδεικνύει εδώ ότι από τότε ο Παύλος προσεύχεται, και δεν έχει ακόμη επιτύχει τον σκοπό του, και όμως δεν παραιτήθηκε· διότι η φράση «Από την ημέρα που το ακούσαμε», αυτό ακριβώς δηλώνει. Επιφέρει δε σε αυτούς μεγάλη κατάκριση το γεγονός, εάν από τότε, αν και βοηθούνται με προσευχές, δεν ανόρθωσαν τους εαυτούς τους. «Και ζητώντας», λέγει, δηλαδή με πολλή προθυμία και επιμέλεια· διότι αυτό δείχνει η λέξη «γνωρίσατε». Αλλά πρέπει κανείς να φθάσει και σε βαθύτερη επίγνωση. «Για να πολιτευθείτε αξίως του Κυρίου». Εδώ ομιλεί περί του βίου και των έργων· διότι και αυτό το κάνει παντού· πάντοτε συνδέει την πίστη με τον τρόπο ζωής. «Σε κάθε τι που είναι αρεστό στον Θεό».

Βʹ. «Καρποφορούντες», λέγει· αυτό αναφέρεται στα έργα. «Ενδυναμούμενοι»· αυτό αναφέρεται στους πειρασμούς. «Εις πάσαν υπομονήν και μακροθυμίαν»· μακροθυμία μεν ο ένας προς τον άλλον, υπομονή δε προς τους έξω. Διότι μακροθυμεί κανείς απέναντι σε εκείνους στους οποίους μπορεί να ανταποδώσει, ενώ υπομένει εκείνους στους οποίους δεν μπορεί να ανταποδώσει. Γι' αυτόν τον λόγο, προκειμένου περί του Θεού ποτέ δεν χρησιμοποιείται η λέξη υπομονή, αλλά σε πολλά σημεία η λέξη μακροθυμία· όπως λέγει και ο ίδιος αυτός ο μακάριος γράφοντας αλλού: «Ή περιφρονείς τον πλούτο της χρηστότητας και της ανοχής και της μακροθυμίας του;». «Εις πάσαν». Όχι τώρα μεν να την έχετε, και αργότερα όχι πλέον. «Με κάθε», λέγει, «σοφία και σύνεση πνευματική». Διότι διαφορετικά δεν είναι δυνατόν να γνωρίσει κανείς το θέλημά Του. Αν και νόμιζαν ότι κατείχαν το θέλημά Του, εντούτοις η σοφία τους δεν ήταν πνευματική. «Για να περιπατήσετε», λέγει, «αξίως του Κυρίου». Διότι αυτό γίνεται η οδός της άριστης πολιτείας. Επειδή όποιος κατανοήσει βαθιά τη φιλανθρωπία του Θεού —και την κατανοεί, εάν δει τον Υιό να έχει παραδοθεί— θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη προθυμία.

Ή ώστε να προοδεύσετε, λέει, στην επίγνωση του Θεού. Διότι, αν εκείνος που δεν γνωρίζει τον Υιό δεν γνωρίζει ούτε τον Πατέρα, ευλόγως υπάρχει ανάγκη της επιγνώσεως· διότι κανένα όφελος δεν υπάρχει στη ζωή χωρίς αυτήν. «Προς κάθε υπομονή και μακροθυμία», λέει, «ευχαριστώντας με χαρά τον Θεό». Έπειτα, σκοπεύοντας να τους παρακαλέσει, δεν αναφέρει τα αγαθά που πρόκειται να τους επιφυλαχθούν, αλλά αυτό μεν το υπαινίχθηκε στην αρχή λέγοντας: «Εξαιτίας της ελπίδας που σας επιφυλάσσεται στους ουρανούς»· εδώ δε υπενθυμίζει τα ήδη υπάρχοντα, διότι αυτά αποτελούν τις αιτίες εκείνων. Και σε πολλά σημεία το κάνει αυτό. Διότι όσα έχουν ήδη συμβεί παρέχουν μεγαλύτερη βεβαιότητα και ελκύουν περισσότερο τον ακροατή. «Με χαρά», λέει, «ευχαριστώντας τον Θεό». Η λογική ακολουθία είναι η εξής: Δεν παύουμε να προσευχόμαστε για εσάς και να ευχαριστούμε για όσα έχουν ήδη προηγηθεί. Βλέπεις πώς εισάγει τον εαυτό του στον λόγο περί του Υιού; Διότι, αν ευχαριστούμε με πολλή χαρά, είναι μεγάλα αυτά που λέγονται.

«Όπως ακριβώς και σε όλο τον κόσμο, και καρποφορεί, όπως και σε εσάς, από την ημέρα που ακούσατε και γνωρίσατε τη χάρη του Θεού με αλήθεια, όπως ακριβώς διδαχθήκατε από τον Επαφρά, τον αγαπητό μας σύνδουλο, ο οποίος είναι πιστός διάκονος του Χριστού για εσάς, ο οποίος και μας φανέρωσε την αγάπη σας εν Πνεύματι.» Αναφέρεται στη δύναμη του Ευαγγελίου, για την επιβεβαίωση όσων ακούν, λέγοντας ότι αυτό διαχέεται σε όλο τον κόσμο, καρποφορώντας σε έργα και αυξανόμενο με τις προσθήκες των πιστών, ώστε να γνωρίζουν οι ακροατές ότι, όπως σε μια πολύ μεγάλη πόλη, έτσι και σε όλη την οικουμένη συναριθμούνται οι Εκκλησίες. «Για τον λόγο αυτόν και εμείς, από την ημέρα που τα ακούσαμε, δεν παύουμε να προσευχόμαστε για εσάς και να ζητούμε να γεμίσετε από την επίγνωση του θελήματός του με κάθε σοφία και πνευματική σύνεση.» Είναι άξια ενδιαφέροντος, λέει, για μένα τα δικά σας ζητήματα. Γι' αυτό και προσεύχομαι αδιαλείπτως, ζητώντας το δώρο της σοφίας, ώστε μέσω αυτού να μάθετε πώς ο Θεός θέλησε να οδηγήσει τον κόσμο σε οικείωση με τον Εαυτό του, και με ποιον τρόπο ήταν δυνατόν να πραγματοποιηθεί αυτή η οικείωση. Διότι, ενώ ο νόμος δεν έχει τη δύναμη να ενώσει με τον Θεό, παρά μόνο ο Χριστός ενώνει, επειδή αυτός, αφού εκπλήρωσε τη δικαιοσύνη υπέρ των ανθρώπων, χαρίζει σε όσους πιστεύουν αυτό που εκπλήρωσε στο δικό του πρόσωπο. «

Διότι έχουν γλώσσα σαν δίκοπο σπαθί και ακονισμένο ξυράφι, η οποία σφάζει ψυχές, τις στέλνει στην παγίδα του άδη και στο βάραθρο του σκότους, και τις στερεί από την εν Χριστώ ζωή μέσω των απατηλών και γλυκών τους λόγων. Αυτός δε ο Κύριος ημών και Θεός, ο Ιησούς Χριστός, ο μονογενής Υιός και Λόγος του Θεού και Πατρός, ο δημιουργός όλης της ορατής και αόρατης κτίσης, ο οποίος καταδέχθηκε υπέρ ημών, λόγω της ανέκφραστης φιλανθρωπίας του, τον θάνατο, όπως ο ίδιος ευδόκησε, και μας ελευθέρωσε με το ίδιο του το αίμα από την εξουσία του σκότους· αυτός ας κρατήσει το δεξί σας χέρι, ας σας οδηγήσει στον φόβο του, και ας σας γεμίσει με την επίγνωση του θελήματός του, με κάθε πνευματική σοφία και σύνεση, και ας σας παρακινήσει να πορευθείτε με τρόπο αντάξιό του, καρποφορώντας σε κάθε αγαθό έργο, και αυξανόμενοι στην επίγνωση της αλήθειάς του, και ας σας δυναμώσει με κάθε δύναμη σύμφωνα με το κράτος της δόξας του για κάθε οικοδομή και μακροθυμία· και αφού σας διαφυλάξει να συναγωνίζεστε με χαρά και ευχαριστία για το ευαγγέλιο της χάριτός του, ας σας αξιώσει της μερίδας των αγίων στο φως, με τις ευχές και ικεσίες της πανενδόξου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, και όλων των αγίων. Αμήν.

Διότι, ζώντας κατ' αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσαμε να φτάσουμε στην εκπλήρωση των θείων επαγγελιών με αγαθή ελπίδα, «να γεμίσουμε από την επίγνωση του θελήματός του με κάθε πνευματική σοφία και σύνεση, καρποφορώντας και αυξανόμενοι στην επίγνωση του Κυρίου, ενδυναμωνόμενοι με κάθε δύναμη σύμφωνα με το κράτος της δόξας του, για κάθε οικοδομή και μακροθυμία με χαρά, ευχαριστώντας τον Πατέρα, ο οποίος μας κατέστησε ικανούς για τη μερίδα της κληρονομιάς των αγίων στο φως». Σαφής δε απόδειξη αυτής της χάριτος είναι η εκούσια και μετ' ευνοίας συμπαράσταση προς τον συνάνθρωπο, έργο της οποίας είναι το να περιθάλπουμε κατά δύναμιν, σαν να είναι ο ίδιος ο Θεός, τον κάθε άνθρωπο που έχει οποιαδήποτε ανάγκη από τη δική μας βοήθεια, και να μην τον αφήνουμε απεριποίητο και απρονόητο, αλλά με την πρέπουσα προθυμία να αποδεικνύουμε έμπρακτα ότι είναι ζωντανή μέσα μας η διάθεση προς τον Θεό και τον πλησίον. Διότι το έργο αποτελεί απόδειξη της διαθέσεως. Επειδή τίποτε δεν είναι ούτε τόσο εύκολο για την επίτευξη της δικαιοσύνης, ούτε τόσο κατάλληλο για τη θέωση —για να εκφραστώ έτσι—, δηλαδή την εγγύτητα προς τον Θεό, όσο το έλεος που προσφέρεται εκ ψυχής προς τους έχοντες ανάγκη με ευχαρίστηση και χαρά. Διότι ο Λόγος υπέδειξε ως Θεό αυτόν που έχει ανάγκη ευεργεσίας: «Εφόσον το κάνατε, λέει, σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, το κάνατε σε εμένα».

Ας μην απομακρυνθούμε, λοιπόν, από την αγία Εκκλησία του Θεού, η οποία περιέχει τόσα μυστήρια της σωτηρίας μας μέσα από την αγία διάταξη των θείων συμβόλων που τελούνται σε αυτήν. Μέσα από αυτά η Εκκλησία, αναδημιουργώντας κατά Χριστόν τον καθένα από εμάς που πολιτεύεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο ανάλογα με τις δυνάμεις του, φέρνει σε φανέρωση το χάρισμα της υιοθεσίας που δόθηκε μέσω του αγίου βαπτίσματος εν Αγίω Πνεύματι, καθώς αυτό τελειοποιείται κατά Χριστόν. Αντίθετα, με κάθε δύναμη και προθυμία ας παραστήσουμε τους εαυτούς μας άξιους των θείων χαρισμάτων, ευαρεστώντας τον Θεό μέσω αγαθών έργων, και μη ζώντας όπως τα έθνη που δεν γνωρίζουν τον Θεό, παραδομένοι στο πάθος της επιθυμίας, αλλά όπως λέει ο άγιος απόστολος: Νεκρώνοντας τα μέλη μας που βρίσκονται στη γη, δηλαδή την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία, και την πλεονεξία, η οποία είναι ειδωλολατρία, εξαιτίας των οποίων έρχεται η οργή του Θεού στους υιούς της απείθειας. Αφού αποβάλουμε κάθε οργή και θυμό και αισχρολογία και ψεύδος, και, για να το πω σύντομα, ολόκληρο τον παλαιό άνθρωπο που φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, μαζί με τις πράξεις και τις επιθυμίες του, ας περπατήσουμε επάξια ενώπιον του Θεού που μας κάλεσε στη δική του βασιλεία και δόξα, ντυμένοι με σπλάχνα οικτιρμού, καλοσύνη, ταπεινοφροσύνη, πραότητα, μακροθυμία —δείχνοντας ανοχή ο ένας στον άλλον με αγάπη και συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, εάν κάποιος έχει παράπονο εναντίον κάποιου, όπως ακριβώς και ο Χριστός μάς συγχώρεσε— και πάνω από όλα αυτά ας ντυθούμε τον σύνδεσμο της τελειότητας, την αγάπη και την ειρήνη, στην οποία και κληθήκαμε σε ένα σώμα, και, για να το πω συνοπτικά, τον νέο άνθρωπο που ανακαινίζεται προς πλήρη επίγνωση σύμφωνα με την εικόνα Εκείνου που τον έκτισε. Διότι, εάν ζούμε με αυτόν τον τρόπο, θα μπορέσουμε να φτάσουμε στην εκπλήρωση των θείων επαγγελιών με αγαθή ελπίδα, και να γεμίσουμε από την επίγνωση του θελήματός του με κάθε σοφία και πνευματική σύνεση, καρποφορώντας και αυξανόμενοι στην επίγνωση του Κυρίου, ενδυναμωμένοι με κάθε δύναμη σύμφωνα με το κράτος της δόξας του, για κάθε οικοδομή και μακροθυμία, ευχαριστώντας με χαρά τον Πατέρα, ο οποίος μας έκανε άξιους να συμμετάσχουμε στη μερίδα της κληρονομιάς των αγίων μέσα στο φως.