Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 2:10

Ο Γολγοθάς ερμηνεύεται ως τόπος κρανίου. Ποιοι άραγε είναι αυτοί που προφητικά ονόμασαν αυτόν τον τόπο Γολγοθά, στον οποίο η αληθινή κεφαλή, ο Χριστός, υπέμεινε τον σταυρό; Όπως λέει ο απόστολος: «ο οποίος είναι εικόνα του αόρατου Θεού». Και λίγο παρακάτω: «Και αυτός είναι η κεφαλή του σώματος της Εκκλησίας». Και πάλι: «Κάθε άνδρα η κεφαλή είναι ο Χριστός». Και πάλι: «ο οποίος είναι η κεφαλή κάθε αρχής και εξουσίας». Η κεφαλή έπαθε στον τόπο του κρανίου. Ω, τι μεγάλη προφητική ονομασία! Διότι σχεδόν το ίδιο το όνομα σου το υπενθυμίζει λέγοντας: Μην προσεγγίζεις τον εσταυρωμένο ως απλό άνθρωπο. Είναι η κεφαλή κάθε αρχής και εξουσίας. Κεφαλή μεν κάθε εξουσίας είναι αυτή που σταυρώθηκε, έχοντας όμως ως κεφαλή τον Πατέρα. Διότι κεφαλή του άνδρα είναι ο Χριστός, και κεφαλή του Χριστού ο Θεός.

Διότι και οι Έλληνες και οι Ιουδαίοι τηρούσαν πολλά, αλλά οι μεν με βάση τη φιλοσοφία, οι δε με βάση τον νόμο. Επομένως, καταπιάνεται πρώτα με αυτούς, όπου η κατηγορία είναι βαρύτερη. Πώς δηλαδή «όχι σύμφωνα με τον Χριστό»; Διότι σε Αυτόν κατοικεί σωματικώς όλο το πλήρωμα της θεότητος, και είστε πεπληρωμένοι εν Αυτώ, ο Οποίος είναι η κεφαλή κάθε αρχής και εξουσίας.

Διότι εκεί μεν φιλονικεί για να μην ηττηθεί, εδώ όμως όχι. Επειδή σε αυτόν κατοικεί. Δηλαδή, ότι ο Θεός κατοικεί σε αυτόν. Αλλά, για να μη νομίσεις ότι έχει εγκλειστεί, σαν μέσα σε σώμα, λέει: Όλο το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς, και είστε σε αυτόν πεπληρωμένοι.

Το όλον ονομάζεται πλήρωμα. Έπειτα η λέξη «Σωματικώς», τι θέλει να δηλώσει; Ότι κατοικεί όπως σε κεφαλή. Και γιατί λέει πάλι το ίδιο: «Και είστε εν αυτώ πεπληρωμένοι»; Τι σημαίνει λοιπόν αυτό; Σημαίνει ότι δεν έχετε τίποτα λιγότερο από αυτόν· όπως ακριβώς κατοίκησε σε εκείνον, έτσι και σε εσάς. Διότι ο Παύλος διαρκώς αγωνίζεται να μας φέρει κοντά στον Χριστό, όπως όταν λέει: «Μας ανέστησε μαζί του και μας έβαλε να καθίσουμε μαζί του»· και: «Εάν υπομένουμε, θα συμβασιλεύσουμε»· και: «Πώς δεν θα μας χαρίσει τα πάντα μαζί με αυτόν;»· και μας ονομάζει συγκληρονόμους. Έπειτα, ως προς το αξίωμα λέει: «Και αυτός είναι η κεφαλή κάθε αρχής και εξουσίας». Αυτός που είναι ανώτερος από όλα, η αιτία των πάντων, δεν είναι άραγε ομοούσιος; Έπειτα εισήγαγε το ζήτημα της ευεργεσίας με θαυμαστό τρόπο, και μάλιστα πολύ πιο θαυμαστό από ό,τι στην προς Ρωμαίους επιστολή. Διότι εκεί μεν λέει: «Περιτομή καρδιάς εν πνεύματι, όχι εν γράμματι»· εδώ όμως λέει: «Εν τω Χριστώ». «Στον οποίο και περιτμηθήκατε με περιτομή αχειροποίητη, με την αποβολή του σώματος των αμαρτιών της σαρκός, με την περιτομή του Χριστού».

Διότι δεν είναι επαρκή για τον Θεό τα ανθρώπινα νοήματα, επειδή όλες οι ανθρώπινες αντιλήψεις, προερχόμενες από τα ορατά και από τα στοιχεία του κόσμου, δεν είναι ασφαλείς για την κατανόηση των ζητουμένων, εφόσον τα ζητούμενα είναι αόρατα. «Επειδή σε αυτόν κατοικεί όλο το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς.» Στον Χριστό, λέγει, είναι και ο Πατήρ και το Άγιο Πνεύμα. Και για να μη νομίσει κανείς ότι η κατοίκηση είναι σχετική, ή απλώς συναπτική, για τον λόγο αυτό είπε «σωματικώς», αντί του «ουσιωδώς». Λέγει, λοιπόν, ότι αυτός που έγινε άνθρωπος είναι ο Υιός του Θεού, ο ομοούσιος και με Αυτόν (τον Πατέρα) και με το Άγιο Πνεύμα. «Και είστε σε αυτόν πεπληρωμένοι.» Επειδή γίνατε σάρκα του και μέλη του, και έχετε αυτόν ως κεφαλή, για τον λόγο αυτό είστε γεμάτοι από το Άγιο Πνεύμα. «Ο οποίος είναι η κεφαλή κάθε αρχής και εξουσίας.» Αν και έγινε, λέγει, ομοούσιος με εμάς κατά τη σάρκα, δηλαδή κατά την ανθρωπότητα, εντούτοις αυτός είναι και εκείνος που εξουσιάζει τους ανθρώπους. «Στον οποίο και περιτμηθήκατε με περιτομή αχειροποίητη, με την απεκδυσή του σώματος των αμαρτιών της σάρκας, με την περιτομή του Χριστού, αφού συνταφήκατε μαζί του στο βάπτισμα, στο οποίο και συναναστηθήκατε μέσω της πίστεως στην ενέργεια του Θεού, ο οποίος τον ανέστησε από τους νεκρούς. Και εσάς, που ήσασταν νεκροί εξαιτίας των παραπτωμάτων σας και της ακροβυστίας της σάρκας σας, σας συνεζωοποίησε μαζί του, συγχωρώντας σας όλα τα παραπτώματα.»

Είναι όμως πιο ευσεβές να πούμε ότι δεν έχει· διότι όσα ενώνονται υποστατικώς, ακόμη κι αν νοούνται ως δύο, ωστόσο, επειδή συνενώνονται με τη φύση του ισχυρότερου, σύμφωνα με αυτό νοούνται και ονομάζονται. Όπως ακριβώς ένας ποταμός που σχηματίστηκε από τη βροχή και αναμείχθηκε με τη θάλασσα δεν λέγεται πλέον ποταμός, αλλά θάλασσα, παίρνοντας από εκεί την αρχή του και καταλήγοντας εκεί. Διότι, αν η σωματική δύναμη, ως υπερέχουσα, ενεργούσε στον Λόγο και έτσι γινόταν η ένωση, τότε ας νοηθεί ότι έχει και αρχή, σύμφωνα με τη φύση του σώματος. Αν όμως ο Θεός Λόγος ενήργησε θεοπρεπώς, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, είναι φανερό ότι το άγιο σώμα εξυψώθηκε προς εκείνη τη φύση, διότι σε αυτό ευδόκησε να κατοικήσει όλο το πλήρωμα της θεότητας σωματικώς. Και αν πρόκειται για όλο το πλήρωμα, προφανώς δεν υπολείπεται τίποτα από τη θεότητα, το οποίο να μην το έχει το άγιο σώμα του Χριστού, είτε πεις το άναρχο, είτε τη θεότητα, είτε την αθανασία, είτε την παντοκρατορική δύναμη, είτε την εξουσία, είτε το κράτος, είτε την αθάνατη σοφία, τα έχει όλα· διότι ευδόκησε να κατοικήσει σε αυτό όλο το πλήρωμα της θεότητας σωματικώς. Γι' αυτό λέει ο Παύλος: «Εμείς από τώρα δεν γνωρίζουμε κανέναν κατά σάρκα· κι αν ακόμη έχουμε γνωρίσει τον Χριστό κατά σάρκα, τώρα όμως δεν τον γνωρίζουμε πλέον έτσι». Διότι γνωρίσαμε ότι σε αυτόν ευδόκησε να κατοικήσει όλο το πλήρωμα της θεότητας σωματικώς, και είμαστε σε αυτόν πεπληρωμένοι.

Γι' αυτό, εφόσον η ορθόδοξη πίστη έχει φανερωθεί μέσα από πολλές μαρτυρίες, όσοι αποβλέπουν αλλού και, είτε με εύλογο είτε με παράλογο τρόπο, ονομάζουν τον Μελχισεδέκ Θεό ή εκ φύσεως Υιό του Θεού, φανερά ιουδαΐζουν. Διότι ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος γεννήθηκε από τη Μαρία, αυτός είναι ο Υιός του ζώντος Θεού, και τίποτα δεν του λείπει ώστε να αναζητήσουμε πάλι αλλού το πλήρωμα. Επειδή σε αυτόν ευδόκησε να κατοικήσει όλο το πλήρωμα της Θεότητας σωματικώς, και είμαστε όλοι πεπληρωμένοι σε αυτόν, εμείς που πιστεύουμε στους λόγους του ως Υιού του Θεού, με την ευδοκία, τη δύναμη και τη χάρη του Θεού Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Σε Αυτόν ανήκει η δόξα, το κράτος και η βασιλεία, νυν και αεί και στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Και: Σε αυτόν κατοικεί όλο το πλήρωμα της θεότητας σωματικά. Και: Είστε ολοκληρωμένοι σε αυτόν, ο οποίος είναι η κεφαλή κάθε αρχής και εξουσίας. Και πάλι: Αληθεύοντας με αγάπη, ας αυξήσουμε τα πάντα προς αυτόν, ο οποίος είναι η κεφαλή, ο Χριστός, από τον οποίο όλο το σώμα, συναρμολογούμενο και συνδεόμενο διαμέσου κάθε άρθρωσης που παρέχει τη χορηγία, σύμφωνα με την ενέργεια κατά το μέτρο του κάθε ενός μέλους, πραγματοποιεί την αύξηση του σώματος για την οικοδόμησή του με αγάπη. Και πάλι:

Διότι, όπως ακριβώς δοξάζοντας τον Χριστό ως περιγραπτό κατά τη σάρκα, αυτός ο Θεόδοτος αποδείχθηκε κατήγορός τους και όχι συνήγορος, όπως προεκθέσαμε στα περί του Περιγραπτού σύμφωνα με τα χωρία των θεηγόρων Πατέρων. Έτσι λοιπόν και εδώ, κηρύσσοντας τον Χριστό και Θεό μας τέλειο ως προς τη θεότητα και τέλειο ως προς την ανθρωπότητα, έρχεται σε αντίθεση με τον Ευσέβιο, ο οποίος είχε αρνηθεί την τελειότητα των φύσεων του Χριστού, όντας αρειανόφρων. Και αυτά μεν έχουν έτσι. Το πώς δε και ο Λόγος είναι τέλειος Θεός, και σε καθεμία από τις τρεις υποστάσεις υπάρχει ολικώς η θεότητα, και δεν ενώθηκε μια μερική ουσία του Λόγου με μια μερική ουσία του ανθρώπου, όπως φλυαρούν οι θεομάχοι, θα το φανερώσουν και πάλι τα όσα ακολουθούν. Του μεγάλου αποστόλου ΠΑΥΛΟΥ, προς Κολοσσαείς: Διότι σε αυτόν κατοικεί όλο το πλήρωμα της θεότητος σωματικώς, και είστε σε αυτόν πεπληρωμένοι, ο οποίος είναι η κεφαλή κάθε αρχής και εξουσίας, δηλαδή ο Χριστός.