Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 2:20

Τι ζητάς εσύ, που σταυρώθηκες ως προς τον κόσμο, ανάμεσα σε εκείνους που φιληδονούν με τα του κόσμου και μέσα στον κόσμο; «Κανείς», λέει, «όταν στρατεύεται, δεν εμπλέκεται στις βιοτικές ασχολίες, προκειμένου να αρέσει σε εκείνον που τον στρατολόγησε», και κανείς «δεν στεφανώνεται, εάν δεν αγωνιστεί σύμφωνα με τους κανόνες». Συντάφηκες με τον Χριστό κατά το βάπτισμα· γιατί, λοιπόν, ακολουθείς κοσμικούς κανόνες σαν να ζεις μέσα στον κόσμο;

Κεφάλαιο Βʹ ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ: Μακάριος είναι εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για εκείνο που επιδοκιμάζει. Εκείνος όμως που αμφιβάλλει, εάν φάει, κατακρίνεται, διότι δεν ενεργεί εκ πίστεως. Καθετί δε που δεν προέρχεται εκ πίστεως, είναι αμαρτία. ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ: Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις, όπως: «Μην πιάσεις, μη γευθείς, μην αγγίξεις» (τα οποία όλα υπόκεινται σε φθορά με τη χρήση), σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων;

Προς αυτά, λοιπόν, λέμε: Όταν ακούς «Εκκλησία», να γνωρίζεις ότι εννοείται το άγιο πλήθος των πιστών, για το οποίο το να πεθάνει ως προς τον τρόπο της κοσμικής και σαρκικής ζωής, αποτελεί οδό για την πρόοδο στην εν Χριστώ πολιτεία και ζωή, και τρόπο μετάστασης στα καλύτερα και ανώτερα. Γι' αυτό και ο μακάριος Παύλος απευθύνει σε κάποιους πιο σφοδρή την επίπληξη λέγοντας: «Αν πεθάνατε ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε μέσα στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις;» Και γράφει πάλι προς αυτούς που αποτινάσσουν τη σαρκική και φιλήδονη ζωή: «Διότι πεθάνατε, και η ζωή σας είναι κρυμμένη μαζί με τον Χριστό στον Θεό. Όταν λοιπόν φανερωθεί ο Χριστός, η ζωή σας, τότε και εσείς θα φανερωθείτε μαζί του με δόξα.» Και είπε με σαφήνεια ότι πρέπει να νεκρώσουμε τα μέλη μας που βρίσκονται στη γη, εννοώντας την πορνεία και την ακαθαρσία, και όσα είναι αδελφά προς αυτά. Επομένως, ο θάνατος της Ραχήλ σημαίνει οπωσδήποτε τον θάνατο του ποιμνίου των πιστών, δηλαδή της Εκκλησίας, τον θάνατο που νοείται εν Χριστώ και ο οποίος μεταφέρει, τρόπον τινά, σε μια άλλη ζωή, εφόσον είναι αληθές ότι η κατάστασή μας θα μεταστεί από τη φθορά στην αφθαρσία, από τον θάνατο στη ζωή, από την ασθένεια στη δύναμη, από την ατιμία στη δόξα, από τους μετρημένους καιρούς στον αιώνιο βίο. Διότι έτσι, με αυτόν τον τρόπο θα είμαστε παντοτινά μαζί με τον ίδιο τον Χριστό, μέσω του οποίου και μαζί με τον οποίο ανήκει στον Θεό και Πατέρα η δόξα και το κράτος, μαζί με το άγιο Πνεύμα, στους αιώνες των αιώνων. Αμήν.

Έτσι και ο θεσπέσιος Παύλος προς εκείνους που έχουν αγιαστεί εν Πνεύματι, έχουν δικαιωθεί εν Χριστώ και έχουν διδαχθεί τις δυνάμεις του μέλλοντος αιώνος, γράφει λέγοντας: «Αν πεθάνατε εν Χριστώ, γιατί υποτάσσεστε σε κανόνες σαν να ζείτε στον κόσμο;» Και πάλι: «Διότι πεθάνατε, και η ζωή σας είναι κρυμμένη μαζί με τον Χριστό στον Θεό. Όταν φανερωθεί ο Χριστός, η ζωή μας, τότε και εσείς μαζί του θα φανερωθείτε εν δόξη». Δες λοιπόν πώς, με διαφορετικό μέτρο πνευματικής ακμής, πεθαίνουν ιερώς για τον Θεό εκείνοι που συνηθίζουν να ευδοκιμούν, και πώς αποκομίζουν αμέσως τα βραβεία της αγαθότητας. Διότι θυσιάζονται δύο μόσχοι, και μαζί με αυτούς ένας κριός και επτά αμνοί, άμωμοι. Και μέσω όλων αυτών σκιαγραφείται σε εμάς το πλήθος των αγίων, το οποίο διαπρέπει στην ύψιστη αρετή μέσω των μόσχων, ενώ υπολείπεται κάπως ερχόμενο σε δεύτερη μοίρα, όπως υποδηλώνεται με τον κριό, και σε ακόμη μικρότερη και χαμηλότερη βαθμίδα με τους αμνούς. Δύο είναι βέβαια οι μόσχοι, διότι δύο είναι οι λαοί· και στο μέσο ένας κριός, λόγω της ενώσεως των δύο σε μία ενότητα εν Χριστώ.

Όλη η Εκκλησία, εφόσον διατηρεί την Κεφαλή, αυξάνεται· επειδή δεν πρόκειται πλέον για πάθος αλαζονείας και κενοδοξίας, ούτε για εφεύρημα της ανθρώπινης διανοίας. Ιδού, η φράση «Εξ ου» αναφέρεται στον Υιό. Διά των αφών και των συνδέσμων, λέει, καθώς επιχορηγείται και συναρμολογείται, αυξάνει την αύξηση του Θεού· δηλαδή την κατά Θεόν, λέει, αυτήν που προέρχεται από την άριστη πολιτεία. «Εάν λοιπόν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό». Τοποθετεί εκείνο στη μέση, και το σφοδρότερο εκατέρωθεν. Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό χωρισμένοι από τα στοιχεία του κόσμου, λέει, γιατί, σαν να ζείτε ακόμη στον κόσμο, υποτάσσεστε σε δόγματα; Δεν έχει λογική ακολουθία· διότι θα έπρεπε να πει: «Πώς, σαν να ζείτε, υποτάσσεστε στα στοιχεία;». Αλλά αφήνοντας αυτό, τι λέει; «Μην πιάσεις, μη γευθείς, ούτε να αγγίξεις· τα οποία όλα οδηγούνται στη φθορά με τη χρήση τους, σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων».

Κανείς ας μην θεωρήσει πάρεργο αυτόν τον κόπο, ούτε περιττή περιέργεια μια τέτοια έρευνα· διότι ο χρόνος των Επιστολών συμβάλλει σημαντικά σε όσα ερευνούμε. Διότι, όταν βλέπω να γράφει προς τους Ρωμαίους και τους Κολοσσαείς για τα ίδια θέματα, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο, παρά σε εκείνους μεν με πολλή συγκατάβαση, όπως όταν λέει: «Να δέχεστε αυτόν που ασθενεί στην πίστη, χωρίς να κατακρίνετε τους λογισμούς του· άλλος μεν πιστεύει ότι μπορεί να τρώει τα πάντα, ενώ εκείνος που ασθενεί τρώει λάχανα»· προς τους Κολοσσαείς όμως δεν μιλάει έτσι για τα ίδια θέματα, αλλά με περισσότερη παρρησία: «Εάν λοιπόν», λέει, «πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις: Μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις; Τα οποία όλα οδηγούν στη φθορά με τη χρήση τους, και δεν έχουν καμία αξία, παρά μόνο για τον κορεσμό της σάρκας»· δεν βρίσκω καμία άλλη αιτία για αυτήν τη διαφορά, παρά μόνο τον χρόνο των γεγονότων.

Και πάλι: «Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε ακόμη στον κόσμο, υποτάσσεστε σε δοξασίες, όπως: "μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις", τα οποία όλα φθείρονται με τη χρήση;» Για ποιον λόγο, λοιπόν, ενεργεί έτσι; Διότι εκείνοι μεν ήταν ισχυροί, οι Ρωμαίοι όμως είχαν ακόμη ανάγκη από πολλή συγκατάβαση, και περίμενε πρώτα να παγιωθεί η πίστη στις ψυχές τους, επειδή φοβόταν μήπως, ερχόμενος να ξεριζώσει τα ζιζάνια πριν από τον κατάλληλο καιρό και πιο γρήγορα από όσο έπρεπε, τα βγάλει από τη ρίζα και μαζί τους συναποσπάσει και τα φυτά της υγιούς διδασκαλίας. Για τον λόγο αυτόν ούτε τους επικρίνει σφοδρά ούτε τους αφήνει χωρίς επιτίμηση, αλλά τους ελέγχει μεν, ανύποπτα όμως και συγκεκαλυμμένα, μέσω της επιτιμήσεως των άλλων. Διότι το να λέει, «Στον δικό του Κύριο στέκεται ή πέφτει», φαίνεται μεν να αποστομώνει εκείνον που τον επιπλήττει, στην πραγματικότητα όμως κεντρίζει τη δική του ψυχή, υποδηλώνοντας ότι το να επιλέγει κανείς τέτοια πράγματα δεν είναι γνώρισμα των βέβαιων ούτε εκείνων που στέκονται σταθερά, αλλά εκείνων που ακόμη κλονίζονται, αυτών που δεν στέκονται όρθιοι και κινδυνεύουν να πέσουν.

Ονομάζει δε αρμούς και συνδέσμους εκείνους που κηρύττουν τον λόγο στην Εκκλησία. Διότι μέσω αυτών συνδέεται η Εκκλησία με τον Χριστό και οικοδομείται την καλή οικοδομή. «Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό, αποχωριζόμενοι από τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε ακόμη στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις: Μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις; Αυτά τα πράγματα όλα προορίζονται για φθορά με τη χρήση τους.» Αν νεκρωθήκατε, λέει, ως προς αυτή τη ζωή και ως προς καθετί ορατό και σαρκικό. Διότι με τα στοιχεία εννοεί τον παρόντα βίο. Αν λοιπόν πεθάνατε, λέει, ως προς αυτόν τον αιώνα, γιατί στρέφεστε και πάλι γύρω από αυτόν, ασχολούμενοι με τροφές και τα παρόμοια; Διότι αυτά, λέει, έχουν δοθεί για την κοιλιά και καταλήγουν σε φθορά. «Σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων· τα οποία έχουν μεν φαινομενικά λόγο σοφίας μέσω εθελοθρησκείας, ταπεινοφροσύνης και αφειδίας (σκληραγωγίας) του σώματος, αλλά δεν έχουν καμία αξία, χρησιμεύοντας μόνο προς ικανοποίηση της σάρκας.» Εντολές ανθρώπων εννοεί τις μυθικές διδασκαλίες των Ιουδαίων, ή εννοεί αυτές τις ίδιες τις σαρκικές εντολές, οι οποίες δεν έχουν τίποτα το πνευματικό. Διότι αυτό υποδηλώνει ότι δεν είναι κατά Θεόν. Και ως αφειδία του σώματος, εννοεί την περιτομή.

Αλλά αυτό είναι τέχνασμα της πανουργίας και εφεύρημα διαβολικής μεθοδείας, για να μην θορυβήσουν εξαρχής τον ακροατή, φανερώνοντας ότι ο πόλεμός τους είναι εναντίον του Χριστού, αλλά για να τον παρασύρουν σταδιακά, από τα αόρατα, στο μεγαλύτερο βάραθρο της ασέβειας. Όχι πολύ αργότερα, όμως, θα αποκαλύψουν τον δόλο που κρύβεται στις ψυχές τους, όταν θα προβάλουν το επιχείρημα περί του απερίγραπτου. Από αυτό συμπεραίνουν ότι ο Χριστός δεν μπορεί να εικονίζεται, προσκολλώμενοι με θέρμη στα φαντάσματα του δοκητισμού. Ισχυρίζονται ότι αυτό είναι ακέφαλο και χωρίς παράδοση. Όμως αυτοί, έχοντας στραφεί προς το όντως ακέφαλο και ανύπαρκτο ψεύδος, εύλογα στερήθηκαν την κεφαλή και τον ορθό νου, επειδή αθέτησαν την κεφαλή της Εκκλησίας και των πάντων, τον Χριστό, και δεν αποτελούν πλέον σώμα του Χριστού και μέλη του, σύμφωνα με το αποστολικό ρητό. Αντιθέτως, υπερηφανευόμενοι μάταια από τον σαρκικό τους νου, δεν συγκρατούν την κεφαλή, από την οποία όλο το σώμα, τροφοδοτούμενο και συναρμολογούμενο διαμέσου των αρθρώσεων και των συνδέσμων, αυξάνεται με την αύξηση που δίνει ο Θεός. Ούτε πέθαναν μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, αλλά θεσπίζουν δόγματα σαν να ζουν στον κόσμο. Επειδή, αν ενώνονταν η φωνή τους με τους Χριστιανούς, θα ομολογούσαν ευθύς αμέσως ότι η κατασκευή αυτών των ιερών εικόνων έχει ως κεφαλή και αρχέτυπο, αν πρέπει να πειθόμαστε σε όσους εξιστορούν την αλήθεια, τον ίδιο τον Εμμανουήλ.