Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ 2:22

Κεφάλαιο Βʹ ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ: Μακάριος είναι εκείνος που δεν κατακρίνει τον εαυτό του για εκείνο που επιδοκιμάζει. Εκείνος όμως που αμφιβάλλει, εάν φάει, κατακρίνεται, διότι δεν ενεργεί εκ πίστεως. Καθετί δε που δεν προέρχεται εκ πίστεως, είναι αμαρτία. ΠΡΟΣ ΚΟΛΟΣΣΑΕΙΣ: Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις, όπως: «Μην πιάσεις, μη γευθείς, μην αγγίξεις» (τα οποία όλα υπόκεινται σε φθορά με τη χρήση), σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων;

Όλη η Εκκλησία, εφόσον διατηρεί την Κεφαλή, αυξάνεται· επειδή δεν πρόκειται πλέον για πάθος αλαζονείας και κενοδοξίας, ούτε για εφεύρημα της ανθρώπινης διανοίας. Ιδού, η φράση «Εξ ου» αναφέρεται στον Υιό. Διά των αφών και των συνδέσμων, λέει, καθώς επιχορηγείται και συναρμολογείται, αυξάνει την αύξηση του Θεού· δηλαδή την κατά Θεόν, λέει, αυτήν που προέρχεται από την άριστη πολιτεία. «Εάν λοιπόν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό». Τοποθετεί εκείνο στη μέση, και το σφοδρότερο εκατέρωθεν. Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό χωρισμένοι από τα στοιχεία του κόσμου, λέει, γιατί, σαν να ζείτε ακόμη στον κόσμο, υποτάσσεστε σε δόγματα; Δεν έχει λογική ακολουθία· διότι θα έπρεπε να πει: «Πώς, σαν να ζείτε, υποτάσσεστε στα στοιχεία;». Αλλά αφήνοντας αυτό, τι λέει; «Μην πιάσεις, μη γευθείς, ούτε να αγγίξεις· τα οποία όλα οδηγούνται στη φθορά με τη χρήση τους, σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων».

Βʹ. Δεν είστε στον κόσμο, λέει· πώς λοιπόν υποτάσσεστε στα στοιχεία; Πώς στις τυπικές διατάξεις του κόσμου; Και πρόσεξε πώς τους διακωμωδεί: «Μην αγγίξεις, μην πιάσεις, μη γευθείς», σαν να απέχουν από κάποια σπουδαία πράγματα. «Τα οποία είναι όλα προορισμένα για φθορά με τη χρήση τους». Κατέρριψε την έπαρση των πολλών και πρόσθεσε: «Σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων». Τι λέγεις; Ακόμη και αν εννοείς τον Νόμο, αφού παρήλθε ο καιρός του, αποτελεί πλέον διδασκαλία ανθρώπου. Ή μίλησε έτσι επειδή τον παραποιούσαν, ή υπονοεί τις διδασκαλίες των Ελλήνων.

Κανείς ας μην θεωρήσει πάρεργο αυτόν τον κόπο, ούτε περιττή περιέργεια μια τέτοια έρευνα· διότι ο χρόνος των Επιστολών συμβάλλει σημαντικά σε όσα ερευνούμε. Διότι, όταν βλέπω να γράφει προς τους Ρωμαίους και τους Κολοσσαείς για τα ίδια θέματα, αλλά όχι με τον ίδιο τρόπο, παρά σε εκείνους μεν με πολλή συγκατάβαση, όπως όταν λέει: «Να δέχεστε αυτόν που ασθενεί στην πίστη, χωρίς να κατακρίνετε τους λογισμούς του· άλλος μεν πιστεύει ότι μπορεί να τρώει τα πάντα, ενώ εκείνος που ασθενεί τρώει λάχανα»· προς τους Κολοσσαείς όμως δεν μιλάει έτσι για τα ίδια θέματα, αλλά με περισσότερη παρρησία: «Εάν λοιπόν», λέει, «πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις: Μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις; Τα οποία όλα οδηγούν στη φθορά με τη χρήση τους, και δεν έχουν καμία αξία, παρά μόνο για τον κορεσμό της σάρκας»· δεν βρίσκω καμία άλλη αιτία για αυτήν τη διαφορά, παρά μόνο τον χρόνο των γεγονότων.

Και πάλι: «Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό ως προς τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε ακόμη στον κόσμο, υποτάσσεστε σε δοξασίες, όπως: "μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις", τα οποία όλα φθείρονται με τη χρήση;» Για ποιον λόγο, λοιπόν, ενεργεί έτσι; Διότι εκείνοι μεν ήταν ισχυροί, οι Ρωμαίοι όμως είχαν ακόμη ανάγκη από πολλή συγκατάβαση, και περίμενε πρώτα να παγιωθεί η πίστη στις ψυχές τους, επειδή φοβόταν μήπως, ερχόμενος να ξεριζώσει τα ζιζάνια πριν από τον κατάλληλο καιρό και πιο γρήγορα από όσο έπρεπε, τα βγάλει από τη ρίζα και μαζί τους συναποσπάσει και τα φυτά της υγιούς διδασκαλίας. Για τον λόγο αυτόν ούτε τους επικρίνει σφοδρά ούτε τους αφήνει χωρίς επιτίμηση, αλλά τους ελέγχει μεν, ανύποπτα όμως και συγκεκαλυμμένα, μέσω της επιτιμήσεως των άλλων. Διότι το να λέει, «Στον δικό του Κύριο στέκεται ή πέφτει», φαίνεται μεν να αποστομώνει εκείνον που τον επιπλήττει, στην πραγματικότητα όμως κεντρίζει τη δική του ψυχή, υποδηλώνοντας ότι το να επιλέγει κανείς τέτοια πράγματα δεν είναι γνώρισμα των βέβαιων ούτε εκείνων που στέκονται σταθερά, αλλά εκείνων που ακόμη κλονίζονται, αυτών που δεν στέκονται όρθιοι και κινδυνεύουν να πέσουν.

Ονομάζει δε αρμούς και συνδέσμους εκείνους που κηρύττουν τον λόγο στην Εκκλησία. Διότι μέσω αυτών συνδέεται η Εκκλησία με τον Χριστό και οικοδομείται την καλή οικοδομή. «Εάν πεθάνατε μαζί με τον Χριστό, αποχωριζόμενοι από τα στοιχεία του κόσμου, γιατί, σαν να ζείτε ακόμη στον κόσμο, υποτάσσεστε σε διατάξεις: Μην πιάσεις, ούτε να γευθείς, ούτε να αγγίξεις; Αυτά τα πράγματα όλα προορίζονται για φθορά με τη χρήση τους.» Αν νεκρωθήκατε, λέει, ως προς αυτή τη ζωή και ως προς καθετί ορατό και σαρκικό. Διότι με τα στοιχεία εννοεί τον παρόντα βίο. Αν λοιπόν πεθάνατε, λέει, ως προς αυτόν τον αιώνα, γιατί στρέφεστε και πάλι γύρω από αυτόν, ασχολούμενοι με τροφές και τα παρόμοια; Διότι αυτά, λέει, έχουν δοθεί για την κοιλιά και καταλήγουν σε φθορά. «Σύμφωνα με τα εντάλματα και τις διδασκαλίες των ανθρώπων· τα οποία έχουν μεν φαινομενικά λόγο σοφίας μέσω εθελοθρησκείας, ταπεινοφροσύνης και αφειδίας (σκληραγωγίας) του σώματος, αλλά δεν έχουν καμία αξία, χρησιμεύοντας μόνο προς ικανοποίηση της σάρκας.» Εντολές ανθρώπων εννοεί τις μυθικές διδασκαλίες των Ιουδαίων, ή εννοεί αυτές τις ίδιες τις σαρκικές εντολές, οι οποίες δεν έχουν τίποτα το πνευματικό. Διότι αυτό υποδηλώνει ότι δεν είναι κατά Θεόν. Και ως αφειδία του σώματος, εννοεί την περιτομή.

Λόγος προς τον πορφυρογέννητο κύριο Κωνσταντίνο. Αυτό το δώρο σου προσφέρω κι εγώ, αγαπητέ βασιλιά — δώρο που ταιριάζει απόλυτα σε μένα να το δίνω και σε σένα να το δέχεσαι με χαρά — και ίσως ανώτερο από τα άλλα, τα οποία αποτελούν σπατάλη χρόνου και αιτία φθόνου, καθώς και εύκολο πλούτο για τους ληστές και λάφυρο για τους κλέφτες. Διότι οι υπήκοοι του κράτους σου πληρώνουν ετήσιους φόρους, άλλοι με χρυσό, άλλοι με ασήμι, και άλλοι με όσα άλλα υφίστανται φθορά με τη χρήση τους, όπως λέει ο θείος απόστολος. Ο λόγος όμως είναι πολυτιμότερος από τον χρυσό, λαμπρότερος από το ασήμι, και γενικώς πιο μόνιμος από όλα. Και εκείνοι μεν πληρώνουν φόρους ακόμη και παρά τη θέλησή τους, υπομένοντας το βαρύτατο φορτίο της κοινής μας καταδίκης, η σοφία όμως είναι αγαθό ελεύθερο και πραγματικά χωρίς αφέντη, το οποίο προσφέρει οικειοθελώς τον δικό του κόπο, και ευεργετεί όσους αποδέχονται τα δώρα της.